xix ( 19 ) asr oxiri - xx (20) asr tarix falsafasi

DOC 93.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1353159686_39863.doc xix asr oxiri - xx asr tarix falsafasi reja: 1. o. shpengler haqida malumot 2. o. shpengler â yevropaning sð¾`nishi. 3. toynbi konsepsiyasi 4. âtarixning intixosi (nihoyasi)â konsepsiyasi osvald shpengler 1880 yilning 29 mayida gori yaqinidagi mð¾`jazgina blankerburg shahrida tug`iladi. 1887 yilda shpingler oilasi zost shahriga kð¾`chib ð¾`tishadi. shpengler bu yerda gimnaziyaga ð¾`qishga kiradi. u yillar ð¾`tgach yana goriga kð¾`chib ð¾`tishadi. shpengler latinadagi ð¾`quv bilim yurtida ð¾`qiydi. bu ð¾`quv bilim yurti ð¾`z asoschisi ilohiyotchi, pedagog avgust german farnke nomida edi. bu yerda qadimiy tillar chuqur ð¾`rgatilar edi. o. shpengler nemis faylasufi va xx asr tarix falsafasi konsepsiyasining namoyandasi hisoblanadi. 1904 yilda shpengler garida âgeraklit falsafasiningmetafizik g`oyasiâ mavzusida imtixon topshirib, gimnaziyada tabbiy fanlardan, matematika, tarix va nemis tilidan dars berish huquqiga ega bð¾`ldi. 1908 yildan 1911 yilgacha gamburgdagi genrix gers gimnaziyasida dars beradi keyinchalik u bu ishni tashlab yozuvchilik bilan shug`illanadi. shpengler keyinchalik myunxenga kð¾`chib borib, u yerda hech kim …

a uning dunyo tarixidagi axamiyatiâ, âxristianlikning ikkinchi ming yilligida dunyo tarixi masalalariga oid lavxalarda bu maqolalar birlamchi savollarda nomli tð¾`plamda nashr qilinadi. o. shpengler â yevropaning sð¾`nishi. shpengler falsafasining markaziy mavzusi â tarix lekin tarix madaniyat orqali tushuntiriladi. xar bir madaniyat aylanma harakatga ega, yani tug`iladi, ravnaq topadi va halokatga yuz tutadi. yevropa madaniyati ham oxirgi uchinchi bosqichni ð¾`z boshidan kechirmoqda. tarix taqdirga ð¾`xshamaydi. har bir madaniyat ð¾`z qobig`iga joylashgan boshqa madaniyatga ð¾`z yutuqlarini bera olmaydi. shpengler ð¾`zining tarixiy konsepsiyasini yaratganda kð¾`pgina falsafiy masalalrni kð¾`taradi. jumladan, ijtimoiy â siyosiy muammolar ham ð¾`ziga xos ravishda madaniyat tushunchasi orqali ð¾`z yechimini topgan. âyevropaning sð¾`nishiâ asari nashr etilishi nafaqat germaniyaning turli qatlamlari orasida, balki rus ziyolilari orasida ham katta qiziqish uyg`otdi. tarix falsafasini yaratishda u mistik intuitsiyaga tayandi. huddi ana shu uslub unga katta muvaffaqiyat olib keldi. âyevropani sð¾`nishiâ asrida shpengler etiborini yevropa madaniyati taqdirini ochib berishga qaratilgan. asarning boshlanishi u â hali …

larning almashinuvidir. u tarixni uzluksiz jarayon sifatida inkor qiladi va tarixiy taraqqiyotni ham inkor qiladi. shpengler fikricha, g`arb odami uchun tarix butunlay ð¾`zgacha kð¾`rinishga ega. tarixning markazi âdunyo tarixiningâ bitta kichkina sayyoradagi olti ming yilligini tashkil qildi. shu manzara, shpengler takidiga mohiyatan, bizning uyg`oq ongimiz mahsulidir. shu asosda g`arb ruhi ð¾`zini anglaydi, shu zaruriy shakl orqali mavjudlikni mushohada qiladi. tarixni faqat his etish kerak, tarixda faqat yashash kerak. shpengler uchun tarixni bilish uslubi ð¾`xshashliklardir (anologya) shunday qilib qarixiy voqealarni taxlil qilganda, ularning ichki qonuniyatlari, mantiqiy bog`liqliklarini qidirmasdan balki, ð¾`xshashlikni paralellarini topishga xarakat qilish ana shu asosda tarixni yaratish kerak. shpenglerning fikricha uni âhayot falsafasiâ namoyandalariga yaqinlashtiradi, lekin shu bilan bir qatorda farqi xam bordir, yani tabiat bilan tarix ziddiyati ularning obyektlarida emas, balki bilish uslublarida farqlanadi. âtabiat va tarix â deb yozadi shpengler â mana shu ikki qarama â qarshi uslub, ð¾`ziga borliqni tartibga solishga urinadi. agar xar bir vujudga …

a tarix jarayonini instinktiv ravishda biladi, bunday uslubda har qanday inson ham ishlay olmaydi. tarixning mazmuni uning ruhida namoyon bð¾`ladi. madaniyat ruhiyatning tashqi kð¾`rinishidir. shpengler sakkizta madaniyatni sanab ð¾`tadi. bular xitoy, bobil, misr, hind, antik, arab, g`arb va maya halqining madaniyatidir. rus madaniyati haqida haqida alohida etibor bilan gapiradi. har bir madaniyat qaytarilmas, ð¾`ziga xos va yagonadir. har bir madaniyatning asosida ð¾`ziga xos ruxiyat yotadi. masalan antik madaniyatda â apollon ruhiyati arab madaniyatida mistik (afsungarlik) ruhiyati g`arb madaniyatida â faust ruhiyati yotadi. shpengler tarixchi va faylasuflarni butun dunyo tarixini âqadimgi va yangi davrâ tarixiga ajratishlarni tanqid qiladi. bu ajratish faqat g`arb mamlakatlariga xosligini shpengler yozadi va shu yerda g`arb tarixchilarining yevropa markazchiligi tamoyilini tanqid qiladi. shpenglerning âyevropaning sð¾`nishiâ asari nafaqat tarix falsafasiga bag`ishlangan, unda siyosiy masalalar ham kð¾`tarilgandir. u sð¾`z boshida shunday yozadi: â bu kitobda kelajak tarixni aniqlashga xarakat qilingan, vazifa shundan iboratki, nihoyasiga yetayotgan yer yuzasidagi yagona madaniyatning, …

kosida esa quvvat tashqariga yð¾`naltirilgan. xayot imkoniyatni amalga oshirishdir, tafakkurli insonlarda imkoniyat cheksiz kengdir. shpengler qatiy ravishda umumdunyo tarixini inkor qiladi. u shunday yozadi: âinsoniyat men uchun zoologik birlikdirâ. men g`arbiy yevropa faylasuflarining fikrlarida insoniyat ravnaqi, maqsadi va yð¾`llarini kð¾`rmayapman. [20] tarixni ananaviy tarzda qadimgi, ð¾`rta va yangi davrga bð¾`lishni shpengler juda tor doiradagi provinsializmga kiritadi. uning uchun yagona insoniyat tarixi yð¾`q, faqat alohida ajralgan madaniyatlar mavjuddir. ular tasodifan paydo bð¾`ladi, rivojlanadi va xalok bð¾`ladi. misoli dalada ð¾`sgan gul taqdirini boshidan kechiradi, ð¾`simliklar, hayvonot olamiga ð¾`xshash morfologik organizmlar bð¾`lgani kabi tarixda ham xuddi shunday organizmlar mavjud, bu tarix morfologiyasi har bir madaniy organizm uchun davr va bosqichlarni belgilaydi. âhar qanday madaniyat â deb yozadi shpengler, - insondek hayot kechiradi. ularning ð¾`z bolaligi, ð¾`smirligi, ð¾`rta yoshi va qariligi bð¾`ladiâ shpengler fikricha yagona falsafiy taraqqiyot yð¾`li mavjud emas. shu jumladan turli madaniyat mutafakkirlari uchun yagona masalalar ham yð¾`q. sanat asarlari, ahloqiy tamoyillar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xix ( 19 ) asr oxiri - xx (20) asr tarix falsafasi"

1353159686_39863.doc xix asr oxiri - xx asr tarix falsafasi reja: 1. o. shpengler haqida malumot 2. o. shpengler â yevropaning sð¾`nishi. 3. toynbi konsepsiyasi 4. âtarixning intixosi (nihoyasi)â konsepsiyasi osvald shpengler 1880 yilning 29 mayida gori yaqinidagi mð¾`jazgina blankerburg shahrida tug`iladi. 1887 yilda shpingler oilasi zost shahriga kð¾`chib ð¾`tishadi. shpengler bu yerda gimnaziyaga ð¾`qishga kiradi. u yillar ð¾`tgach yana goriga kð¾`chib ð¾`tishadi. shpengler latinadagi ð¾`quv bilim yurtida ð¾`qiydi. bu ð¾`quv bilim yurti ð¾`z asoschisi ilohiyotchi, pedagog avgust german farnke nomida edi. bu yerda qadimiy tillar chuqur ð¾`rgatilar edi. o. shpengler nemis faylasufi va xx asr tarix falsafasi konsepsiyasining namoyandasi hisoblanadi. 1904 yilda shpengler garida âger...

DOC format, 93.5 KB. To download "xix ( 19 ) asr oxiri - xx (20) asr tarix falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xix ( 19 ) asr oxiri - xx (20) … DOC Free download Telegram