buyuk ipak yo`li. shakllanishi, rivojlanishi, tarmoqlari va ahamiyati

DOC 39.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1353304192_39931.doc www.arxiv.uz reja: 1.ipak va ipakchilik tarixidan 2.buyuk ipak yo`lining paydo bo`lishi va rivojlanishi 3 buyuk ipak yo`lining tarmoqlari 4. buyuk ipak yo`lining o`rta osiyo xalqlari tarixida tutgan o`rni. qadimgi xalqlarning turli tomonlama rivojlanishida savdo va tranzit yo`llarning ahamiyati nihoyatda kattadir. mil. avv. iii ming yillikka kelib, o`rta osiyoning ko`pgina hududlari qadimgi aholi tomonidan o`zlashtirib bo`lingan edi. cho`l va dasht hududlardagi ko`chmanchi chorvador aholi vohalardagi o`troq aholi bilan o`zaro aloqalarni bronza davriga kelib yanada rivojlantiradilar. tarixiy adabiyotlardan ma`lum bo`lishicha, buyuk ipak yo`li tashkil topmasdan ancha ilgariyoq qadimgi sharq va o`rta osiyo hududlarida o`zaro almashinuv yo`llari mavjud edi. bronza davridagi (mil. avv. iii—ii ming yilliklar) ana shunday yo`llardan biri «lojuvard yo`li» deb atalib, uning bir tarmoqi badaxshon, baqtriya va marqiyona hududlarini xorazm, so`qd, markaziy qozoqiston va ural bilan boqlagan. yana bir tarmoqi esa, baqtriya va marqiyonani mesopotamiya bilan boqlagan. bu yo`l pomir toqlaridan boshlanib, eron, old osiyo, misr orqali o`tgan. badaxshon …

rgan yo`llarda xitoyni o`rta va o`arbiy osiyo bilan boqlayigan karvon yo`li paydo bo`ladi. bu yo`l buyuk ipak yo`li deb atalib, umumiy uzunligi 12 000 km dan iborat edi. ilk o`rta asrlarga kelib, ipak yo`lining yanada rivojlanganligini kuzatish mumkin. o`z davrida nihoyatda katta ahamiyatga ega bo`lgan bu yo`lning dastlabki tarmoqi xitoydagi sian shahridan boshlanib, sharqiy turkiston, o`rta osiyo, eron, mesopotamiya orqali o`rta yer dengizigacha cho`zilgan. buyuk ipak yo`lining tarmoqlari xitoyning anosi shahriga kelib, ipak yo`li bir necha tarmoqlarga bo`linib ketgan. xususan bir tarmoq anosig`xamig`qoshqar orqali qo`qonga, undan esa toshkentga o`tgan. bu yerdan jizzax va samarqand orqali buxoroga kelgan yo`l urganch orqali guryevga, u yerdan oqsaroy orqali qora dengiz bo`ylariga chiqqan. yana bir tarmoq esa dunxuan orqali xo`tanga, undan loxurga o`tib ketgan. undan tashqari buxoroga kelib, bu tarmoq ikkiga bo`lingan. janubiy yo`nalish buxorog`qarshig`termiz orqali nishopurga o`tgan va o`irot orqali o`indistonga o`tib ketgan. nishopurdagi tarmoqlardan biri tehrong`qazving`o`amadong`boqdodg`palmira yo`nalishi bo`ylab o`rta yer dengizi bo`yidagi …

ushonlar va eftalitlar davriga kelib (ig`vi asrlar), o`rta osiyo orqali o`tuvchi ipak yo`li tarmoqlari nazoratini mahalliy so`qdiy aholi qo`lga oladilar. qo`shni davlatlar ham ipak yo`lidan manfaatdor bo`lganligi sababli ilk o`rta asrlarda eron va vizantiya hukmdorlari so`qdiylar bilan qonli kurashlar olib bordilar. milodning boshlarida qadimgi dunyoning ilqor madaniyatli davlatlari asosan to`rttaga: rim, parfiya, xitoy va kushon davlatlariga bo`linar edi. o`arbda britan orollaridan sharqda tinch okeani sohillarigacha cho`zilgan bu zabardast saltanatlar insoniyat tarixida birinchi bo`lib «buyuk ipak yo`li» deb nomlanuvchi yo`l bilan boqlandilar. ipak yo`li rivojlanib borgan sari podsholarning o`zaro elchilar yuborishlari, birg`birlariga har xil sovqalar in`om etishlari an`anaga aylandi. savdog`sotiq misli ko`rilmagan darajada rivojlanib bordi. shuningdek, sharq bilan o`arb madaniyatining birg`biriga ta`siri kuchaydi. davlatlar rivojlanishidagi ko`plab madaniy o`xshashliklar ham shu tufayli yuzaga keldi. buyuk ipak yo`li bo`ylab ko`plab karvonsaroylar, shaharlar barpo etildi. bu yo`ldan borayotgan savdogarlar ko`pincha yo`lning oxirigacha bormas edilar. o`rta osiyo viloyatlari bu yo`lning o`rtasida joylashganligi sababli savdogarlar xorazm, …

zmat qildi. o`zbekiston hududlari bu yo`lning chorrahasida joylashgan bo`lib, bu yerga turli mamlakatlardan savdogarlar, hunarmandlar, olimlar va me`morlar tashrif buyurganlar. yunesko tomonidan «buyuk ipak yo`lig`muloqot yo`li» dasturining ishlab chiqilishi yevrosiyodagi 30 dan ortiq yetakchi davlatlarning 2000 yilga qadar ilmiy madaniy faoliyati uchun yo`nalish bo`ldi. respublikamiz hududlarida ham ilmiy ekspeditsiyalar tashkil etildi. buning natijasida ko`pgina tarixiyg`madaniy obidalar o`rganildi, qadimgi yo`llar va yo`nalishlar aniqlandi, milliy va ma`naviy boyligimiz hamda an`analarimiz o`rganildi. juda ko`pchilik tadqiqotchilar ishtirok etayotgan «buyuk ipak yo`lig`muloqot yo`li» dasturining asosiy vazifasi sharq va o`arb xalqlari o`rtasida iqtisodiy va madaniy aloqalar o`rnatgan hamda rivojlantirgan bu yo`lni xalqlarning birodarlik, o`zaro hamkorlik va samimiy muloqot yo`liga aylantirishdan iboratdir adabiyotlar: 1. karimov i.a. o`zbekiston o`z istiqlol va taraqqiyot yo`li. t., 1992. 2. karimov i.a. o`zbekiston iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish yo`lida. t., 1995. 3. karimov i.a. o`zbekiston xxi asr bo`saqasida... t., 1998. 4. karimov i.a. o`tmishsiz kelajak, hamkorliksiz taraqqiyot bo`lmaydi. yunesko ijroiya kengashida so`zlagan nutqi. «xalq …

buyuk ipak yo`li. shakllanishi, rivojlanishi, tarmoqlari va ahamiyati - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "buyuk ipak yo`li. shakllanishi, rivojlanishi, tarmoqlari va ahamiyati"

1353304192_39931.doc www.arxiv.uz reja: 1.ipak va ipakchilik tarixidan 2.buyuk ipak yo`lining paydo bo`lishi va rivojlanishi 3 buyuk ipak yo`lining tarmoqlari 4. buyuk ipak yo`lining o`rta osiyo xalqlari tarixida tutgan o`rni. qadimgi xalqlarning turli tomonlama rivojlanishida savdo va tranzit yo`llarning ahamiyati nihoyatda kattadir. mil. avv. iii ming yillikka kelib, o`rta osiyoning ko`pgina hududlari qadimgi aholi tomonidan o`zlashtirib bo`lingan edi. cho`l va dasht hududlardagi ko`chmanchi chorvador aholi vohalardagi o`troq aholi bilan o`zaro aloqalarni bronza davriga kelib yanada rivojlantiradilar. tarixiy adabiyotlardan ma`lum bo`lishicha, buyuk ipak yo`li tashkil topmasdan ancha ilgariyoq qadimgi sharq va o`rta osiyo hududlarida o`zaro almashinuv yo`llari mavjud edi. bronza davridag...

DOC format, 39.0 KB. To download "buyuk ipak yo`li. shakllanishi, rivojlanishi, tarmoqlari va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: buyuk ipak yo`li. shakllanishi,… DOC Free download Telegram