tarix falsafasi tushunchasi

DOC 134,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353157075_39843.doc www.arxiv.uz reja: 1. tarix falsafasining maqsadi va vazifalari. 2. tarix. 3. tarix falsafasining shakllanish tarixi 4. monistik va plyuralistik yondoshuvlar 5. chiziqli va davriy yondashuvlar 6. sivilizatsion yondashuvlar tarixning ilmiy jixatdan taxlil qilish uni idrok etish, yuz bergan ijtimoiy â siyosiy jarayonlar orqali muayyan davrning siyosiy va manaviy muhitini baholash har bir davr kishilari ruhiyati, manaviy ahloqiy mezonlari voqea hodisalarga munosabatini ð¾ârganish, uni falsafiy idrok etish tarix falsafasi tushunchasining mazmunini belgilaydi. tarixiy jarayonlarning falsafiy tahlili bilan tarix falsafasi yoki istoriosofiya shugâillanadi. tarix falsafasi tushunchasini ilk bor volter qð¾âllagan. volter tadbiq etgan bð¾âlsa â da, u amalda antik davrga borib taqaladi â deyiladi. u mustaqil falsafiy fan sifatida ð¾âzining predmeti, kategoriyalar apparati va metodologik yondashuvlariga ega. nemis marifatparvari iogan gotfrid gerder (1744 â 1803) ð¾âzining âinsoniyat tarixi falsafasiga doir gâoyalarâ(1784) asarida ilk bor barcha xalqlarni ð¾âz ichiga qamrab olgan yagona umuminsoniy kelajakka olib keluvchi tarixiy jarayonning birligi gâoyasini ilgari surdi. …

kð¾âplab savollarga javob topish mumkin. tarix. zamonaviy tarix fanining aloxida bð¾âlim va tarmoqlari yordamchi va masus tarix fanlari, bilamizki, insoniyat bir necha ming yillik tarixga ega. uning rivojlanish jarayonini tarix fani ð¾ârganadi. biz tarix sð¾âziga bir qancha tariflarni keltirishimiz mumkin. - tarix yunoncha historian sð¾âzidan olingan bð¾âlib, ð¾âtmish voqealar haqida hikoyalar,bð¾âlib ð¾âtgan hodisalar degan manoni anglatadi. tarix,vaqt,davr,zamon,axtarish,qidirish,topish,tekshirish tekshirganlarni ð¾ârganish va ð¾ârganganlarni hikoya qilish degani. - tarix â asrlar shohidi, haqiqat masâhali,qalb xotirasi, hayot muallimidir. - tarix â tabiat va jamiyatning har bir taraqqiyot jarayonining kishilik jamiyatini xar taraflama ð¾ârganuvchi fan hisoblanadi. - tarix â yunoncha sð¾âz bð¾âlib, tadqiqot, hikoya manolarini bildiradi. - tarix insoniyat ð¾âtmishi rivojlanishining va xilma â xilligini ð¾ârganib, uning hozirgi va kelajak istiqbolini aniq tushinish maqsadidagi fandir. tarixning subyekti inson sanaladi. -tarix ð¾âtmishning kð¾âzgusi, kelajakning ustozi hamma fanlarning xam ð¾âziga xos bð¾âlimlari tarmoqlari, yordamchi va maxsus fanlardan iborat bð¾âlgani kabi zamonaviy tarix fanida xam bð¾âlim va tarmoqlari, …

mchi tarix fanlari mavjud bð¾âlib, ularga manbashunoslik diplomatika, xronologiya, metrologiya, geraldika, numizmatika, geneologiya, sfragistika va xokozolarni kiritishimiz mumkin. maxsus tarix fanlariga arxeologiyava etnografiyani kiritishimiz mumkin. ular tarix fanining asosiy qismi hisoblanadi. eng qadimgi odamlar tarixini va ularga tegishli ashyoviy manbalar asosida ð¾ârganuvchi fan arxeologiya deb ataladi. bu fan jamiyat tarixini moddiy ashyolar va yodigorliklar asosida yorganib, shuningdek qadimgi buyumlar (masalan, mehnat va ov qurollari, rð¾âzgâor buyum idishlari, taqinchoqlar asosida) va yirik komplekslar ( masalan, mozorlar, yodigorliklar va xokozolar) asosida arxeologik qazish ishlarini olib borib, moddiy tarixga oid ashyolarni ð¾ârganadi. etnografiya â elshunoslik, xalqlar tarixiga oid fan tarmogâi hisoblanib, xalqlarning kelib chiqishini, tarqalishini, urf-odatlarini, ð¾âzaro madaniy-tarixiy munosabatlarini ð¾ârganadi. tarix falsafasining shakllanish tarixi. taraqqiyot bevosita tarix falsafasi hisoblanadi. tarix falsafasi geradot va fukididning antik davrdagi tarixiy harakat kuchi haqidagi tadqiqotlardan boshlanadi. tarixni falsafiy anglash jiddiy tadrijiy rivojlanishni kechirdi. qadimgi sharqda tarix tabiatdagi narsalarning va yil fasllarining almashinuvi kabi abadiy ð¾âz holiga qaytish …

idan yaratilishi gâoyasi qabul qilinib, tarixni xarakatga keltiruvchi asosiy kuch ilohiy abadiy vujud hisoblangan. marifatparvarlik davridan boshlab tarix dinamikasi-ning sababini tashkil etuvchi asosiy qonun sifatida taraqqiyot gâoyasidan faol foydalana boshladi. fransuz marifatparvarlari didro, volter, dalamber va boshqalar taraqqiyot yð¾ânalishining namoyandalari edi. jan antuan konderos (1743- 1794)bu talimotni har tomonlama ishlab chiqishga harakat qildi. uning fikricha, inson qobiliyatlar rivojining chegarasi yð¾âq, shuning uchun âtarix hech qachon orqaga qaytmaydiâ xviii asr oxiri va xix asr boshlarida tarix falsafasi aksariyat hollarda rivojlanish tarixi edi. uning eng yuqori chð¾âqqisini gegelning rivojlanish nazariyasi tashkil etdi. gegel tð¾âgâridan tð¾âgâri dunyoviy aql â zakovat, umuminsoniy tafakkur, insoniyat hatti â harakati va aql idroki uyugâunligi asosida vujudga kelgan, ong va tafakkur hukumron bð¾âlgan yaxlit borliqni tarix deb tushunadi. ðâz falsafa maktabini ana shu gâoya asosida quradi. xixasrning 40-yillarida jamiyat va uning rivojlanish tarixiga materialistik qarashni tarixiy materializm, deb nomlandi. bunda tarixning rivojlanishiga tabbiy â tarixiy qonuniy jarayon sifatida …

an yondoshuvlar. monistik va plyuralistik yondoshuvlar. tarix falsafasining rivojlanishi jarayonida tarixiy bilishga bir qator metodologik yondashuvlar vujudga keldi. ularning ichida monistik va plyuralistik; chiziqli va davriy; farmatsion va svilizatsion konsepsiya kabi dixotomik qarashlarni keltirish mumkin. monistik yondashuv doirasiga marksistik talimot va postindustrial jamiyat nazariyalarini kiritish mumkin. formatsion talimot ijtimoiy rivojlanishning ustuvor omili deb ishlab chiqarish usulini tan oladi va shu tamoyil asosida insoniyat tarixi rivojini muqarrar, birining ð¾ârnini boshqasi egallamay-digan besh asosiy formatsiyalar (ibtidoiy jamoa tuzumi, quldorlik, feodalizm, kapitalizm va komunnizm) ga ajratadi. ikkinchi talimotni post industrial jamiyat konsepsiyasi texnikani insoniyat tarixining asosiy omili, deb hisoblaydi va jamiyat tarixini birining ð¾ârnini keyingisi egallaydigan 3 ta bosqichga bð¾âladi, bular: anâanaviy (sanoatlashgungacha), sanoatlashgan va postsanoat-lashgan (informatsion) jamiyatlar. plyuralistik yondashuv insoniyat tarixining birligini inkor etib, ð¾âzaro teng qadrli tarixiy tuzilmalarni svilizatsiyalarning mavjudligini tan oladi, shu asosda insoniyat tarixi rivojlanishining yagona taraqqiyot jarayoni ekanligini inkor etadi. chiziqli va davriy yondashuvlar. chiziqli (yoki progressistik-taraqqiyotparvarlik) yonda-shuv …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tarix falsafasi tushunchasi"

1353157075_39843.doc www.arxiv.uz reja: 1. tarix falsafasining maqsadi va vazifalari. 2. tarix. 3. tarix falsafasining shakllanish tarixi 4. monistik va plyuralistik yondoshuvlar 5. chiziqli va davriy yondashuvlar 6. sivilizatsion yondashuvlar tarixning ilmiy jixatdan taxlil qilish uni idrok etish, yuz bergan ijtimoiy â siyosiy jarayonlar orqali muayyan davrning siyosiy va manaviy muhitini baholash har bir davr kishilari ruhiyati, manaviy ahloqiy mezonlari voqea hodisalarga munosabatini ð¾ârganish, uni falsafiy idrok etish tarix falsafasi tushunchasining mazmunini belgilaydi. tarixiy jarayonlarning falsafiy tahlili bilan tarix falsafasi yoki istoriosofiya shugâillanadi. tarix falsafasi tushunchasini ilk bor volter qð¾âllagan. volter tadbiq etgan bð¾âlsa â da, u amalda antik dav...

Формат DOC, 134,0 КБ. Чтобы скачать "tarix falsafasi tushunchasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tarix falsafasi tushunchasi DOC Бесплатная загрузка Telegram