tarix falsafasi tushunchasi

DOC 134,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1353157075_39843.doc www.arxiv.uz reja: 1. tarix falsafasining maqsadi va vazifalari. 2. tarix. 3. tarix falsafasining shakllanish tarixi 4. monistik va plyuralistik yondoshuvlar 5. chiziqli va davriy yondashuvlar 6. sivilizatsion yondashuvlar tarixning ilmiy jixatdan taxlil qilish uni idrok etish, yuz bergan ijtimoiy – siyosiy jarayonlar orqali muayyan davrning siyosiy va manaviy muhitini baholash har bir davr kishilari ruhiyati, manaviy ahloqiy mezonlari voqea hodisalarga munosabatini ð¾â€˜rganish, uni falsafiy idrok etish tarix falsafasi tushunchasining mazmunini belgilaydi. tarixiy jarayonlarning falsafiy tahlili bilan tarix falsafasi yoki istoriosofiya shug‘illanadi. tarix falsafasi tushunchasini ilk bor volter qð¾â€˜llagan. volter tadbiq etgan bð¾â€˜lsa – da, u amalda antik davrga borib taqaladi – deyiladi. u mustaqil falsafiy fan sifatida ð¾â€˜zining predmeti, kategoriyalar apparati va metodologik yondashuvlariga ega. nemis marifatparvari iogan gotfrid gerder (1744 – 1803) ð¾â€˜zining “insoniyat tarixi falsafasiga doir g‘oyalar”(1784) asarida ilk bor barcha xalqlarni ð¾â€˜z ichiga qamrab olgan yagona umuminsoniy kelajakka olib keluvchi tarixiy jarayonning birligi g‘oyasini ilgari surdi. …
2
kð¾â€˜plab savollarga javob topish mumkin. tarix. zamonaviy tarix fanining aloxida bð¾â€˜lim va tarmoqlari yordamchi va masus tarix fanlari, bilamizki, insoniyat bir necha ming yillik tarixga ega. uning rivojlanish jarayonini tarix fani ð¾â€˜rganadi. biz tarix sð¾â€˜ziga bir qancha tariflarni keltirishimiz mumkin. - tarix yunoncha historian sð¾â€˜zidan olingan bð¾â€˜lib, ð¾â€˜tmish voqealar haqida hikoyalar,bð¾â€˜lib ð¾â€˜tgan hodisalar degan manoni anglatadi. tarix,vaqt,davr,zamon,axtarish,qidirish,topish,tekshirish tekshirganlarni ð¾â€˜rganish va ð¾â€˜rganganlarni hikoya qilish degani. - tarix – asrlar shohidi, haqiqat mas’hali,qalb xotirasi, hayot muallimidir. - tarix – tabiat va jamiyatning har bir taraqqiyot jarayonining kishilik jamiyatini xar taraflama ð¾â€˜rganuvchi fan hisoblanadi. - tarix – yunoncha sð¾â€˜z bð¾â€˜lib, tadqiqot, hikoya manolarini bildiradi. - tarix insoniyat ð¾â€˜tmishi rivojlanishining va xilma – xilligini ð¾â€˜rganib, uning hozirgi va kelajak istiqbolini aniq tushinish maqsadidagi fandir. tarixning subyekti inson sanaladi. -tarix ð¾â€˜tmishning kð¾â€˜zgusi, kelajakning ustozi hamma fanlarning xam ð¾â€˜ziga xos bð¾â€˜limlari tarmoqlari, yordamchi va maxsus fanlardan iborat bð¾â€˜lgani kabi zamonaviy tarix fanida xam bð¾â€˜lim va tarmoqlari, …
3
mchi tarix fanlari mavjud bð¾â€˜lib, ularga manbashunoslik diplomatika, xronologiya, metrologiya, geraldika, numizmatika, geneologiya, sfragistika va xokozolarni kiritishimiz mumkin. maxsus tarix fanlariga arxeologiyava etnografiyani kiritishimiz mumkin. ular tarix fanining asosiy qismi hisoblanadi. eng qadimgi odamlar tarixini va ularga tegishli ashyoviy manbalar asosida ð¾â€˜rganuvchi fan arxeologiya deb ataladi. bu fan jamiyat tarixini moddiy ashyolar va yodigorliklar asosida yorganib, shuningdek qadimgi buyumlar (masalan, mehnat va ov qurollari, rð¾â€˜zg‘or buyum idishlari, taqinchoqlar asosida) va yirik komplekslar ( masalan, mozorlar, yodigorliklar va xokozolar) asosida arxeologik qazish ishlarini olib borib, moddiy tarixga oid ashyolarni ð¾â€˜rganadi. etnografiya – elshunoslik, xalqlar tarixiga oid fan tarmog‘i hisoblanib, xalqlarning kelib chiqishini, tarqalishini, urf-odatlarini, ð¾â€˜zaro madaniy-tarixiy munosabatlarini ð¾â€˜rganadi. tarix falsafasining shakllanish tarixi. taraqqiyot bevosita tarix falsafasi hisoblanadi. tarix falsafasi geradot va fukididning antik davrdagi tarixiy harakat kuchi haqidagi tadqiqotlardan boshlanadi. tarixni falsafiy anglash jiddiy tadrijiy rivojlanishni kechirdi. qadimgi sharqda tarix tabiatdagi narsalarning va yil fasllarining almashinuvi kabi abadiy ð¾â€˜z holiga qaytish …
4
idan yaratilishi g‘oyasi qabul qilinib, tarixni xarakatga keltiruvchi asosiy kuch ilohiy abadiy vujud hisoblangan. marifatparvarlik davridan boshlab tarix dinamikasi-ning sababini tashkil etuvchi asosiy qonun sifatida taraqqiyot g‘oyasidan faol foydalana boshladi. fransuz marifatparvarlari didro, volter, dalamber va boshqalar taraqqiyot yð¾â€˜nalishining namoyandalari edi. jan antuan konderos (1743- 1794)bu talimotni har tomonlama ishlab chiqishga harakat qildi. uning fikricha, inson qobiliyatlar rivojining chegarasi yð¾â€˜q, shuning uchun “tarix hech qachon orqaga qaytmaydi” xviii asr oxiri va xix asr boshlarida tarix falsafasi aksariyat hollarda rivojlanish tarixi edi. uning eng yuqori chð¾â€˜qqisini gegelning rivojlanish nazariyasi tashkil etdi. gegel tð¾â€˜g‘ridan tð¾â€˜g‘ri dunyoviy aql – zakovat, umuminsoniy tafakkur, insoniyat hatti – harakati va aql idroki uyug‘unligi asosida vujudga kelgan, ong va tafakkur hukumron bð¾â€˜lgan yaxlit borliqni tarix deb tushunadi. ðžâ€˜z falsafa maktabini ana shu g‘oya asosida quradi. xixasrning 40-yillarida jamiyat va uning rivojlanish tarixiga materialistik qarashni tarixiy materializm, deb nomlandi. bunda tarixning rivojlanishiga tabbiy – tarixiy qonuniy jarayon sifatida …
5
an yondoshuvlar. monistik va plyuralistik yondoshuvlar. tarix falsafasining rivojlanishi jarayonida tarixiy bilishga bir qator metodologik yondashuvlar vujudga keldi. ularning ichida monistik va plyuralistik; chiziqli va davriy; farmatsion va svilizatsion konsepsiya kabi dixotomik qarashlarni keltirish mumkin. monistik yondashuv doirasiga marksistik talimot va postindustrial jamiyat nazariyalarini kiritish mumkin. formatsion talimot ijtimoiy rivojlanishning ustuvor omili deb ishlab chiqarish usulini tan oladi va shu tamoyil asosida insoniyat tarixi rivojini muqarrar, birining ð¾â€˜rnini boshqasi egallamay-digan besh asosiy formatsiyalar (ibtidoiy jamoa tuzumi, quldorlik, feodalizm, kapitalizm va komunnizm) ga ajratadi. ikkinchi talimotni post industrial jamiyat konsepsiyasi texnikani insoniyat tarixining asosiy omili, deb hisoblaydi va jamiyat tarixini birining ð¾â€˜rnini keyingisi egallaydigan 3 ta bosqichga bð¾â€˜ladi, bular: an’anaviy (sanoatlashgungacha), sanoatlashgan va postsanoat-lashgan (informatsion) jamiyatlar. plyuralistik yondashuv insoniyat tarixining birligini inkor etib, ð¾â€˜zaro teng qadrli tarixiy tuzilmalarni svilizatsiyalarning mavjudligini tan oladi, shu asosda insoniyat tarixi rivojlanishining yagona taraqqiyot jarayoni ekanligini inkor etadi. chiziqli va davriy yondashuvlar. chiziqli (yoki progressistik-taraqqiyotparvarlik) yonda-shuv …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tarix falsafasi tushunchasi" haqida

1353157075_39843.doc www.arxiv.uz reja: 1. tarix falsafasining maqsadi va vazifalari. 2. tarix. 3. tarix falsafasining shakllanish tarixi 4. monistik va plyuralistik yondoshuvlar 5. chiziqli va davriy yondashuvlar 6. sivilizatsion yondashuvlar tarixning ilmiy jixatdan taxlil qilish uni idrok etish, yuz bergan ijtimoiy – siyosiy jarayonlar orqali muayyan davrning siyosiy va manaviy muhitini baholash har bir davr kishilari ruhiyati, manaviy ahloqiy mezonlari voqea hodisalarga munosabatini ð¾â€˜rganish, uni falsafiy idrok etish tarix falsafasi tushunchasining mazmunini belgilaydi. tarixiy jarayonlarning falsafiy tahlili bilan tarix falsafasi yoki istoriosofiya shug‘illanadi. tarix falsafasi tushunchasini ilk bor volter qð¾â€˜llagan. volter tadbiq etgan bð¾â€˜lsa – da, u amalda antik dav...

DOC format, 134,0 KB. "tarix falsafasi tushunchasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tarix falsafasi tushunchasi DOC Bepul yuklash Telegram