x-xi (10 -11) асрларда феодал европа. феодал жамиятининг характерлари хусусияти

DOC 90.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1353158766_39856.doc www.arxiv.uz режа: 1. феодализм системасининг қарор топиши. 2. ишлаб чиқарувчи кучларнинг тараққиёти даражаси. 3. феодал поместьесининг тузилиши. 4. крипостной дехқонларнинг феодалларга қарши кураши. 5. феодаллар исрархияси. 6. васа....ленлик муносабатлари. 7. феодалларнинг қасрлари ва уларнинг тузилиши. 8. рицарларнинг қурол-яроқлари. 9. феодаллар анархияси. x-xi асрларда ғарбий европа мамлакатларининг купчилигида феодализм таркиб топди. феодал ишлаб чиқариш усули европа жамиятида хукмрон ишлаб чиқариш усули булиб, бу ишлаб чиқариш усулининг характерли хусусиятлари қуйдагилардан иборат эди: йирик помешчик ер эгалиги хукум сурар ва майда дехқонлар ердан фойдаланар эди, мехнаткашлар ишлаб чиқариш воситаларига боғланган эди. (дехқолар чек ерга бириктирилган эди.) ғайри иқтисодий йул билан мажбур қилиш хукм сурар эди. (буни мажбурий крепостной мехнат-баршчима жуда яққол курсатиб турур эди), матурал хужалик сурар эди. қишлоқ хужалик ва хунармандчилик техникаси паст ва қолоқ эди. рим империяси истило қилинган вақтда варварларда ишлаб чиқарувчи кучларнинг даражаси қандай булган булса. ғарбий европа жамиятининг ишлаб чиқарувчи кучлари x асрда унга қараганда анча асосий …
2
атига боғлиқ эди. шунинг учун x ва xi асрларда ер ùàéäàøãà қàòòèқ ýúòèáîð áåðèëàð ýäè. àãàð áàõîðèé ýêèí ó÷óí åð îäàòäà áèð ìàðòà (äîí ñåïèø îëäèдан) хайдалса, кузги экин учун (бу асосий экин эди.) ер икки марта баъзан хатто уч марта хайдалар эди. ернинг хусусиятига қараб, ер 6-8 хукиз қушилган плуг билан чуқур қилиб ёки бир жуфт хукиз қушилган плуг билан юзароқ қилиб хайдалар эди. шу билан бир вақитда илгарироқ поместиялардан гунг, қисман минерал (морголь) уғит ишлатила бошлади. қадимий манастирнинг ёзувларига кура, жанубий францияда донли усимликлар хосили xi асрда беш (сам) бошгача етиб борган, хосилсизроқ йилларда эса хосил одатда турт бош, уч бош ва хатто икки бош хам булган. шундай қилиб ғарбий европанинг ишлаб чиқарувчи кучлари рим империяси даврининг охирги асрлардагига ва халқларнинг буюк кучиши даври деб аталган давдагига нисбатан анча усди. экин майдонлари анча кенгайди. уй хайвонларининг сони купайди. полизчилик ва боғдорчилик ривожланди, узумчилик кенг тарқалди. европада ахолининг узи …
3
уриши туфайли, бир округда очарчилик булиб турган бир вақитда ундан 200-300 км наридаги иккинчи бир округда озиқ-овқат мул кул булиши мумкин эди. ахоли оммасининг моддий турмуш даражаси жуда паси эди. уша вақитдаги дехқонларнинг ғоят катта купчилиги сифатсиз, кучсиз овқат еб, ёмон жуда хароб кулбаларда яшар, қулда ясалган бе сунақай жихозлар тутиб, дағал, қулда тикилган кийим, ёғоч ковуш (яни усти кун, таги ёғоч кавуш) кийиб турмуш кечирар эдилар. феодал поместиаси-лотинча (сеньория) одатда бир қишлоққа туғри келиб, баъзан бир неча қишлоқдан иборат булр эди, камдан-кам холлардагина қишлоқнинг бир қисмини ташкил қилар эди, поместьия мазкур даврда асосий хужалик, ижтимоий ва сиёсий ячейка эди. кролинглар замонидан қолган хужжатлардан маълум булишича, ix асрдаги сингари, бу даврда хам крепостной дехқонлар узининг чек ерида дехқончилик қилар эди ва бу ер эвазига хужайиннинг ерини экиб берар ёки помешчикка қисман махсулот тарзида, қисман пул тарзида рента тулар эди. бироқ x-xi асрларда хужайиннинг (доминиал) ери xviii-ix асрдаги сингари, бу даврда …
4
б, бир қисми кейинги асрларда хам уларга қараганда оғирроқ ва хуқуқсизроқ ахволда эди. масалан, францияда x-xi асрларда дехқонлар икки категорияга: сервларга («серваж») ва вилланларга булинган эди. сервларнинг ахволида юридик жихатдан хали баъзи қуллик аломатлари сақланиб қолган эди. хужайини розилик бермаса, сервнинг ууланишига хаққи йуқ эди. феодал сервдан махсус жои (бош) солиғи олар эди. сервнинг уз мол-мулкини бировга асият қилиб қолдиришга хаққи йуқ эди. серв улгандан кейин унинг мол-мулки хужайиннинг қулига утар эди, хужайин бу мол-мулкни меросхурга бериб, ундан хақ тарзида бир бош яхши мол олар эди. вилланларнинг ахволи бир оз дурустроқ эди. улар шахсан эркин хисобланар эди, лекин ер масаласида қарам, тутқин эди. уларнинг бажарадиган мажбурият ва туловлари бир ер билан боғланган булиб, одатда муайян бир тарзда белгилаб қуйилган солиқ эди. аммо хақиқий хаётига келганда сервлар билан виланлар бир-биридан унча фарқ қилмас эди. улар хам булар хам мустақил хужалик юритар эди, уларнинг хам, буларнинг хам оиласи, уй-жойи, моли ва хар …
5
далларнинг биргалашиб курашишига имкон берди. феодаллар зулмида тоқати тоқ булган крепостнойлар уз хужайинларига қарши қузғолонлар кутардилар. крепостной дехқонларнинг феодал-помешчикларга қарши энг дастлабки бош кутариб чиқишлари x ва xi асрлардаги француз йилномаларида акс эттирилгандир. йилномачилар дехқонларнинг дастлабки харакатлари вахшиёна суратда шавқатсизлик билан бостирилганини курсатиб утдилар. чунончи, 996 йилда нормандия герцоги ричарднинг ерларида дехқонлар йиғилишлар уюштириб, бу йиғилишларда бундан буюк хужайинларга буйсунмасдан, «эркин» яшайлик, деб қарорлар чиқара бошлаганлар. буни эшитгач, герцог шубхада дехқонлардан бир неча унтасини тутиб келтириб, «қолганларга ибрат учун» уларнинг оёқ-қулини чопиб ташлашни буюрган. xi асрнинг 20 йилларида бретаньяда дехқонлар кенг харакат кутардилар, бу харакатни хам махаллий феодаллар қонга ботирди. германияда 841-842 йиллар билан 1073-1075 йилларда булиб утган саксон дехқонларнинг иккита қузғолони (бу хақда юқорида айтиб утилган эди.) қарши олиб борган курашини ёрқин курсатди. жанубий англияда хам норманлар истилосидиан сал олдин xi аср урталарида худди шу сингари дехқонлар харакати булиб утган эди. вотчина-сеньория сиёсий жихатдан кичкина бир давлатга ухшаган нарса …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "x-xi (10 -11) асрларда феодал европа. феодал жамиятининг характерлари хусусияти"

1353158766_39856.doc www.arxiv.uz режа: 1. феодализм системасининг қарор топиши. 2. ишлаб чиқарувчи кучларнинг тараққиёти даражаси. 3. феодал поместьесининг тузилиши. 4. крипостной дехқонларнинг феодалларга қарши кураши. 5. феодаллар исрархияси. 6. васа....ленлик муносабатлари. 7. феодалларнинг қасрлари ва уларнинг тузилиши. 8. рицарларнинг қурол-яроқлари. 9. феодаллар анархияси. x-xi асрларда ғарбий европа мамлакатларининг купчилигида феодализм таркиб топди. феодал ишлаб чиқариш усули европа жамиятида хукмрон ишлаб чиқариш усули булиб, бу ишлаб чиқариш усулининг характерли хусусиятлари қуйдагилардан иборат эди: йирик помешчик ер эгалиги хукум сурар ва майда дехқонлар ердан фойдаланар эди, мехнаткашлар ишлаб чиқариш воситаларига боғланган эди. (дехқолар чек ерга бириктирилган эди.) ғайри и...

DOC format, 90.0 KB. To download "x-xi (10 -11) асрларда феодал европа. феодал жамиятининг характерлари хусусияти", click the Telegram button on the left.