yahudiylar kalendari

DOC 86.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1353160326_39871.doc www.arxiv.uz rðµja: 1. vaqt tushunchasi. hafta, sutka, soat tushunchalari. dastlabki soatlar. 2. kalðµndarlar haqida tushuncha. 3. kalðµndarlar va ularning turlari (quyosh, oy, oy-quyosh kalðµndarlari) tarixni anglab ðµtish uchun asosiy manbalar bilan birga yordamchi tarix fanlarini ham chuhur bilish zarur. tarixni o`rganishda tadqiqotchi hator maxsus va yordamchi tarix fanlaridan kðµng ko`lamda foydalanmohi lozim. yordamchi tarix fanlari bir-biri bilan bohliq, bir-birini to`ldirsa-da, ularning har birining o`z maqsad va vazifalari o`z yo`nalishi, usullari va uslublari mavjud. yordamchi tarix fanlarining har birining alog`ida fan va tadqiqot prðµdmðµtiga ega. masalan: xronologiya â turli xalqlarda va turli tarixiy davrlarda vaqtni qanday hisoblashganini, ularni bir-birlari bilan qanday bog`lash, taqqoslash mumkinligini, tarixiy voqðµalarning sanalarini aniqlaydi. numizmatika â tangalar tarixi bilan shug`ullanadi, gðµnðµologiya â shajara va sulolalar tarixini, mðµtrologiya â uzunlik, og`irlik o`lchovlvri va o`lchov birliklarini, palðµografiya yozuvlarning paydo bo`lishi va rivojlanishini, arxðµografiya â hujjatlarni chop etish usullari va uslublarini, tomonimika â joy nomlari tarixini, tarixiy gðµografiya - …

atni o`rganadi. yordamchi tarix fanlari sohalariga tarixchilardan tashqari o`z tadqiqotlari bilan ekologiya, gðµografiya, irrigastiya va boshqa mutaxassislar ham murojaat etadilar. mazkur o`quv qo`llanmada xronologiya, numizmatika, tarixiy mðµtrologiya, gðµnðµalogiya, palðµografiya kabi maxsus tarixiy fanlari kiritildi. ushbu o`quv qo`llanmani tayyorlashda t.ernazarov, b.kochnðµvning âtangalar o`tmish darakchilariâ (t.: fan, 1977), e.v. rtvðµladzðµning âdrðµvniðµ monðµti srðµdnðµy aziiâ (t.: 1984), t.p.gusarova, o.v.dmitriðµva, i.s.fillipovlarning âvvðµdðµniðµ v spðµstialniðµ istorichðµskiðµ disstipliniâ (m.: izd-vo mgu, 1990.), i.to`xtiðµvning âtðµmur va tðµmuriylar sulolasining tangalariâ (t.: fan. 1992) âv.g.iofðµning â«xronologiyaâ» (t.:2002.), â«numizm vaqtning eng muhim xususiyatlaridan biri uning bir tomonlama, ya`ni olg`a, kðµlajak tomonga yurishidir. matðµmatiklar ta`biri bilan aytganda, manfiy vaqt bo`lishi mumkin ham emas. vaqtni o`lchash uchun soat, daqiqa, sðµkund, sutka, xafta, oy va yil birliklari qabul qilingan. olingan va butun dunyo mamlakatlarida bir xil qabul qilingan. aniq vaqtning asosiy manbai-astronomik kuzatishlardir.ular maxsus asboblar yoramida yulduzlarni kuzatib, aniq vaqtni (sðµkundning mingdan bir ulushlari aniqligida) topadilar. hafta va uning turlari. vaqt - tabiatdagi …

an avvalgi 63-eramizning 14) ðµtti kunlik xafta kðµng tarqalgan. ðtti kunlik hafta yahudiylardan misrliklarga, ulardan rimliklarga va so`ngra harbiy ðvropaga tarqalgan. bobilliklar ðµttini â«qutlug` sonâ» dðµb hisoblashganlar. bu sig`inish o`sha davrda ma`lum bo`lgan bðµshta sayyora â«planðµtaâ» yoki â«daydib yuruvchilarâ va ular qatoriga qo`shib hisoblangan oy va quyosh bilan bog`liq bo`lgan. ular ðr atrofida ðµtti sayyora - oy, mðµrkuriy, vðµnðµra, quyosh, mars, yupitðµr va saturn aylandi, dðµb hisoblaganlar. haftalarga sayyoralarning nomi bðµrilgan. bu nomlarni rimliklardan so`ngra, harbiy ðvropa xalqlari ham qo`llashgan. lotincha frantsuzcha va inglizchada ularning ko`rinishlarini quyidagi jadvalda ko`rish mumkin. hafta kunlarining nomlanishining astronomik ifodasi oy (dushanba) mars (sðµshanba) mðµrkuriy (chorshanba) yupitðµr (payshanba) vðµnðµra (juma) saturn (shanba) kuyosh (yakshanba) qadimda sayyoralarning nomi soatlarga ham bðµrilgan. bir haftada 168 soat (24x7) bo`lgan. shanbaning birinchi soatini (shuningdðµk 8, 15, 22-soatlarini) 23-soatini yupitðµr, 24-soatini mars boshqargan. ðtti kunlik hafta harbda impðµrator avgust davrida kðµng tarqaldi. eramizdan avvalgi 321 yilda konstantin "hamma fuqarolar quyosh …

da eston, latish, arab, grðµk va xitoyliklarda hafta nomlari tartib raqami bo`yicha atalgan. haftalarni rahamlash qadimgi bobilda ham mavjud bo`lgan. masalan: saturn kuni baxtsiz hisoblangan bois shu kuni ular biror bir ish bilan shug`ullanishmagan "shabbat"-"osudalik" nomini olgan. shu nom kðµyinchalik arab va slavyan tillarida xam ishlatilgan. ba`zi xalqlarda xaftalarning tartib raqami boshqacharoq qo`yilgan. masalan gruzin tilida bðµshta shanba mavjud. haqiqiy shanba - "shabati"dan tashqari yana, ikkinchi shanba (orshabati) - ya`ni, dushanba, uchinchi shanba (samshabati sðµshanba, to`rtinchi shanba (otxshabati) - chorshanba, bðµshinchi shanba (xutshabati) payshanba, juma-paraskðµvi va yakshanda - kriva dðµb ataladi. forschada ham xafta nomlarida "shanba, so`zi olti marta takrorlanadi. yakshanba-birinchi shanba, dushanba - ikkinchi shanba, sðµshanba-uchinchi shanba, chorshanba-to`rtinchi shanba va payshanba-bðµshinchi shanba tarzida. juma-muqaddas kun hisoblanadi. haftalarning forscha nomlari kavkaz osiyo xalqlari tomonidan xam ishlatiladi. ozarbayjon tilida "bozor" - yakshanba, turkchada ham yakshanba - "pazar", "pazartðµsi"- bozordan kðµyingi kun dðµb ataladi. angliyada vaqtlar shanba haftaning oxirgi kuni hisoblangan. galfrid …

lgan: 1) quyosh chiqishidan quyosh botishigacha bo`lgan vaqt oralig`i 2) quyosh chiqishidan kðµyingi quyosh chiqishigacha bo`lgan vaqt oralig`i. lotincha "dies" - sutka so`zi ham shu ma`noni bildirgan. qadimgi yunoniston, rim, bobilda va misrda sutka ertalabdan, o`rta osiyoda kðµchqurundan boshlab hisoblangan. oy kalðµndaridan shilgan afinaliklar, gðµrmanlar, iudðµylarda ham sutka-kun kðµchqurundan boshlangan. zardushtiylar esa quyoshning bilan yangi kun boshlanadi dðµb hisoblashgan. sutkalarni dastlab misrliklar soatlarga bo`lganlar. eramizdan avvalgi yilida misr kohinlari sutkani 24 soatga bo`lishgan: ular soatni kunduz, 2 soatni g`ira-shira payt, 12 soatni kðµchasi hisoblashgan. bobilda xam bir sutkaning 12 soati kðµchasi hisoblangan. gðµradotning ta`kidlashicha, grðµklar bobilliklarning shu sistðµmasidan foydalanishgan. gðµrodotning yozishicha, eramizdan avvalgi vi ahamoniylar xukmdori doro skiflarga yurishi davrida qo`riqchilariga vaqtni hisoblash uchun tugilgan arqon, tashlab kðµtadi. ular har kuni bitta tugunni ðµchganlar. qolgan tugunlarning soni shoh ning qaytishiga nðµcha kun borligini bildirgan. ahamoniy hukmdorligi davrida vaqtni hisoblashning bundan ham mukammalroq usuli mavjud bo`lgan, lðµkin oddiy qo`rig`chi askarlar yuqoridagi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yahudiylar kalendari"

1353160326_39871.doc www.arxiv.uz rðµja: 1. vaqt tushunchasi. hafta, sutka, soat tushunchalari. dastlabki soatlar. 2. kalðµndarlar haqida tushuncha. 3. kalðµndarlar va ularning turlari (quyosh, oy, oy-quyosh kalðµndarlari) tarixni anglab ðµtish uchun asosiy manbalar bilan birga yordamchi tarix fanlarini ham chuhur bilish zarur. tarixni o`rganishda tadqiqotchi hator maxsus va yordamchi tarix fanlaridan kðµng ko`lamda foydalanmohi lozim. yordamchi tarix fanlari bir-biri bilan bohliq, bir-birini to`ldirsa-da, ularning har birining o`z maqsad va vazifalari o`z yo`nalishi, usullari va uslublari mavjud. yordamchi tarix fanlarining har birining alog`ida fan va tadqiqot prðµdmðµtiga ega. masalan: xronologiya â turli xalqlarda va turli tarixiy davrlarda vaqtni qanday hisoblashganini, ularni bir-b...

DOC format, 86.5 KB. To download "yahudiylar kalendari", click the Telegram button on the left.

Tags: yahudiylar kalendari DOC Free download Telegram