худоёрхон саройи

PPTX 971,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1539492771_67843.pptx /docprops/thumbnail.jpeg худоёрхон саройи худоёрхон саройи xix асрнинг муҳташам ва муаззам обидаларидан бири бўлмиш худоёрхон саройи туркистон заминида сақланиб қолган учта сарой мажмуаларидан биридир. уларнинг биринчиси хивадаги тошҳовли саройи, иккинчиси бухоро арки, учинчиси эса худоёрхон саройидир. қўқон хонлиги мавжуд бўлган даврда (1709-1876 йиллар) хонлар тарафидан етти марта сарой қурдирилган. замона зайли билан уларнинг олтитаси йўқ бўлиб кетган. худоёрхон саройи эса уларнинг еттинчиси бўлиб, унинг кичик бир қисми сақланиб қолган. худоёрхон саройи қурилиши 1863 йилда хоннинг буйруғи билан бошланган ва 1870 йилда битказилган. безак ишлари эса 1873 йилда тўлиқ тугалланган. сарой жуда мухташам қилиб қурилган. дастлаб қурилганда 113 хонадан иборат бўлган. кейинчалик саройнинг орқа томонидаги қисми бузилиб кетган. хозирги кунда унинг 19 та хонаси сақланиб қолган. сарой ҳақида маҳаллий тарихчилар билан бир қаторда қўқон шаҳрига келган сайёҳлар эсдаликларида, асарларида ҳам бир неча маълумотларни топишимиз мумкин. масалан, с.м.круковскаянинг китобида келтирилган мари бурдон ҳақида шундай ёзилади: “француз аёли бўлган бу сайёҳ аёл 1878 …

орлиги идорасида катта лавозимда ишлаган а.п.матафтина томонидан чизилган саройнинг кириш пештоқи ва олд фасадидан ҳам билишимиз мумкин. ундаги тасвирлар мари бурдоннинг иккинчи гравюраси каби аниқ, ёрқин тасвирли берилган. ҳовлининг ички қисмини ўраган айвоннинг ўша пайтдаги ҳолатини акс эттирган учинчи гравюра ҳужжат жихатидан катта аҳамиятга эга. бизгача айвоннинг фақат икки томонида 6 та устундан иборат шарқий қисми ва у билан туташган 5 та устундан иборат айвон етиб келган холос. мари бурдон қўқонга келган пайтда саройнинг ғарбий қисмида ҳозирда мавжуд бўлмаган учинчи айвон хам бор эди. демак, айвон "п" шаклида бўлган. у миллий усулда безатилган кичик қабул зали ва унга туташ кутиш хонаси билан бирикиб кетган эди. айвонга 6 та устун ўрнатилган. тўртинчи ва бешинчи устунлар орасидаги ўтиш жойи меҳмонларни қабул қиладиган ҳовли орқасида иккинчи ҳовли мавжуд бўлганлигидан ва у хам шундай устунлар билан безатилганлигидан дарак беради. учинчи гравюра нафақат айвон кўринишини, балки ёзувларни ҳам қайта тиклаш имконини беради. бу ерда расмлар …

и гравюрада сарой ҳарами акс эттирилган. унинг токча ва деразалар билан бўлинган ғиштли пастки қаватининг текис тўсиқларида кўплаб галареялар, кўргазмалар, очиқ майдончалар ва ўйма панжаралар жойлашган. буларнинг бари бинога янада кўрк бериб туради. бу жойнинг, яъни ҳарамнинг юқоридаги кўриниши билан ўйин-кулги, кўнгил очиш жойи экани сезилиб туради. саройни жануб ва ғарб томондан ўраб турган боғ ҳам тантаналар учун мўлжаллаб барпо этилган. боғларда токлар яшил девор ҳосил қиларди. ўртадаги иккита ҳовуз эса ойнадек ярқирарди. мари бурдон ўз китобида саройнинг ички тузилиши (безаги) ҳақида қизиқарли маълумот беради. унга кўра сарой ўша пайтда 113 та хонадан иборат бўлган. айниқса, унда қайрағочдан тўртбурчак шаклда ишланган поллар яхши таассурот қолдирган”. и.и.ибрагимовнинг ёзишича, “1871 йилда хоннинг қабулхонаси осиёча ранг-баранглик билан европача комфорт аралашмаси бўлиб, европача жихозлари кўпроқ эди, осиёча жихоздан жуда оз қолганди: бўялган шифт ва девордаги токча ҳамда ёзилган гилам, кўрпача ва ёстиқлар. деворда катта ойна осиғлиқ турарди. унинг олдида думалоқ стол, унинг устида шамдон …

азалар оралиғига маҳаллий рассомлар жимжимадор қилиб олтин олмали ва гулдаста каби расм солганлар.” оқибатда устимдан кўп ҳазил қилиб юрдилар. кейинчалик печка келтирадиган фойдани тушундилар шекилли, ўзларининг ва бошқа хоналарга ҳам печка ўрнатдилар, хаттоки, мендаги печкани ҳам олиб қўйиб, ўзларининг хоналарига ўрнатдилар”. афсоналарга кўмилган хон – худоёрхон барпо эттирган бу сарой юқоридаги маълумотлардан кўриниб турибдики, ўз даврида катта аҳамият касб этган ва ҳозир ҳам бу даражасини йўқотган эмас. қўқонга келган ҳар бир меҳмон, сайёҳ ушбу ажойиб обидага кирмай кета олмайди. президантимизнинг ташаббуслари билан саройда 2007 йилда йирик таъмир ишлари олиб борилди. натижада биринчи ҳовлининг чап томонидаги айвони қайтадан йирик таъмирдан чиқарилди ҳозирги кунда ҳам қўқон шаҳрининг тарихий юбилейини нишонлашга тараддуд кўрилаётганлиги муносабати билан сарой ва сарой жойлашган боғ майдони таъмирдан чиқарилиб ободаонлаштирилмоқда. қўқон шаҳрининг марказида жойлашган бу мухташам сарой шаҳарнинг ҳуснига ҳусн қўшмоқда. e’tiboringiz uchun rahmat! image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "худоёрхон саройи"

1539492771_67843.pptx /docprops/thumbnail.jpeg худоёрхон саройи худоёрхон саройи xix асрнинг муҳташам ва муаззам обидаларидан бири бўлмиш худоёрхон саройи туркистон заминида сақланиб қолган учта сарой мажмуаларидан биридир. уларнинг биринчиси хивадаги тошҳовли саройи, иккинчиси бухоро арки, учинчиси эса худоёрхон саройидир. қўқон хонлиги мавжуд бўлган даврда (1709-1876 йиллар) хонлар тарафидан етти марта сарой қурдирилган. замона зайли билан уларнинг олтитаси йўқ бўлиб кетган. худоёрхон саройи эса уларнинг еттинчиси бўлиб, унинг кичик бир қисми сақланиб қолган. худоёрхон саройи қурилиши 1863 йилда хоннинг буйруғи билан бошланган ва 1870 йилда битказилган. безак ишлари эса 1873 йилда тўлиқ тугалланган. сарой жуда мухташам қилиб қурилган. дастлаб қурилганда 113 хонадан иборат бўлган. кейинча...

Формат PPTX, 971,9 КБ. Чтобы скачать "худоёрхон саройи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: худоёрхон саройи PPTX Бесплатная загрузка Telegram