qadimgi xitoy davlati va huquqi

PPTX 1.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1504238929_66626.pptx statue of confucian figure in dali, china /docprops/thumbnail.jpeg qadimgi xitoy davlati va huquqi qadimgi xitoy davlati va huquqi reja: 1. eng qadimgi xitoy to`g`risida umumiy ma’lumot 2. qadimgi xitoydagi ilk shan (in) davlati (miloddan avvalgi xviii -xiiasrlar) 3. chjou davlati (miloddan avvalgi x1-iii asrlar) 4. sin davlati (miloddan avvalgi 221-207 yillar) 5. xan davlati (miloddan avvalgi 206-yildan-miloddagi 220-yiligacha) 6. qadimgi xitoyda huquqning asosiy belgilari xitoy markaziy va sharqiy osiyodagi eng qadimgi mamlakatlardan biridir. arxeologik ma’lumotlarning xabar berishicha, xitoyda odamlar qadimgi tosh davridayoq yashaganlar. eng qadimgi xitoyda matriarxat hukmron bo`lgan. eng qadimgi xitoy qabilalaridan miloddan avvalgi ii ming yillik boshlarida xuanxe qirg`oqlariga shimoldan ko`chib kelgan shan qabilasi ayniqsa kuchayib ketgan. bu qabila boshqa qabilalarni (shu jumladan, sya qabilasini ham) o`ziga bo`ysundirib, xuanxe daryosi havzasining ko`p qismini egallab olgan. miloddan avvalgi v-iii ming yilliklarga kelib xuanxe daryosining o`rta oqimida dastlabki dehqonchilik vujudga kelib, aholi daryo bo`yidagi kichik-kichik qishloqlarda yashagan. shunday qilib, …
2
si havzasida tashkil topa boshlagan. xitoy an’analarida aytilishicha, qadimgi xitoyda davlat miloddan avvalgi xviii asrda sya qabilasining shan qabilasi tomonidan bosib olinishi natijasida tashkil topgan. shan davlati o`sha vaqtda shan qabilasi boshlig`i chen tan degan kishi davlatga asos solib, unga hukmdor qabilaning nomi bilan shan davlati deb atagan. unda quldorlik munosabatlari bilan bir qatorda jamoa ishlab chiqarishiga asoslangan ijtimoiy munosabatlar ham rivojlangan. bu yerda hukmron sinf in dunyoviy aristokratiyasidan, kohinlardan va bo`ysundirilgan qabilalarning aristokratlaridan tashkil topgan. qullarga xususiy shaxslar ham, davlat ham egalik qilishi mumkin bo`lgan aholining asosiy qismini erkin jamoachilar tashkil etgan. podsho birinchi va eng yirik quldor, oliy harbiy boshliq, eng oliy sudya va eng katta ruhoniy hisoblangan. mansabdor shaxslar uchta asosiy toifaga: oliy fuqarolik chinovniklari; harbiy chinovniklar; turli xil maslahatchilar, avliyolarga bo`lingan. shuningdek davlatning muhim ajralmas qismi hisoblangan armiya va turmalar ham mavjud bo`lgan. miloddan avvalgi xii asrda shan (in) davlati ichki ziddiyatlar kuchayishi natijasida tushkunlikka uchragan. …
3
onlar (nunfu) arang kun kechirgan. ularning ko`pchiligi yersiz ijarachilarga aylangan. jamiyatning eng quyi qismini qullar tashkil etgan. ularning soni harbiy asirlar, tinch aholini bosib olish, davlat jinoyatchilari hisobiga ko`paygan. ayniqsa xususiy qullarning soni ortgan. qul mehnatidan xo`jalikning turli sohalarida va og`ir, iflos ishlarda keng foydalanilgan. davlat tuzumi oliy hokimiyat nasldan naslga meros bo`lib o`tadigan podsho (van) qo`lida bo`lgan. qadimgi xitoy huquqiy tizimining muhim xususiyatlaridan biri shunda ediki, bu yerda huquqning shakllanishida ikkita bir-biriga qarama-qarshi falsafiy diniy-huquqiy taʼlimot — konfutsiylik va legizm o'rtasidagi g'oyaviy kurash juda katta ahamiyatga ega bo'lgan. qadimgi xitoy huquqi rivojlanishida uchta bosqichni ajratib ko'rsatish mumkin. birinchi bosqich shan (in) va qadimgi chjou davriga to'g'ri kelib, bu davrda xitoyda ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda odob-axloq meʼyorlari (li) asosiy rol o'ynagan. sin podsholigi sharqiy chjouning g`arbiy qismida - xuanxe irmoqlaridan biri vey daryosi havzasida joylashgan edi. miloddan avvalgi iv asr o`rtalarida sin podsholigi birmuncha kuchayadi. podsho sao-gun davri podsho sao-gun …
4
". konfutsiylik va legizmning qo’shilishi shunga olib keldiki, „li“ me’yorlari endi majburiylik va rasmiylik xarakterini olgan, huquqqa esa o’sha vaqtda muqaddaslashtirilgan ko’pgina konfutsiylik asarlari — „chjou li“, "i li ", „li szi“ kabilar ko’chirilgan. bu asarlarda miloddan avvalgi 1 ming yillik 2-yarmi boshlaridayoq konfutsiylarning axloq me’yorlari sistemalashtirilgan va mustahkamlangan edi. „qonunlar obzori“ qadimgi xitoyda miloddan avvalgi 536 yilga taalluqli „qonunlar obzori“ ilk yozma qonunlarga yorqin misol bo’la oladi. unda jinoyatlar uchun jazolarning quyidagi beshta turi: tamg’a bosish, burnini kesish, bitta yoki ikkala oyog’ini kesish, kastratsiya (axtalash, bichish) va o’lim jazosi berish nazarda tutilgan edi. bu jazolar keyinchalik eng ko’p tarqalgan jazo turlari bo’lib qolgan. miloddan avvalgi v-iv asrlarda legistlarning ilg’or vakillaridan biri li kuy tomonidan tuzilgan „vey podsholigi qonunlari kitobi“ qadimgi xitoydagi ilk qonunlar to’plamlaridan muhimi hisoblanadi. qadimgi xitoyda majburiyatlarning shartnomalardan kelib chiqadigan turi keng tarqalgan. huquqiy manbalarda shartnomalarning xilma-xil turlari eslab o’tilgan. dastlabki shartnomalardan biri ayirboshlash bo’lib, u asta-sekin …
5
n. li szining v kitobida nikoh yoshining o’ziga xos quyi va yuqori chegarasi: erkaklar uchun 16 yoshdan 30 yoshgacha, ayollar uchun 14 yoshdan 20 yoshgacha qilib belgilangan. meros huquqida avvalo bolalar, nabiralar va ular bo’lmasa boshqa qarindoshlar qonuniy merosxo’rlar sifatida chiqqanlar. oilada katta o’g’il meros olishda katta imtiyozga ega bo’lgan. ota o’lganidan so’ng oila mulki unga o’tgan va u oila boshlig’iga aylanib, boshqa oila aʼzolari ustidan hukmronlik qila boshlagan. qadimgi xitoy jinoyat huquqi qadimgi xitoyda huquqning rivojlanishi ko’proq jinoyat huquqi rivojlanishi bilan bog’liq edi. qadimgi xitoy jinoyat huquqida tugallangan jinoyat va suiqasd o’rtasidagi farq ham ajratilgan. jinoyat huquqida aybni yengillashtiradigan va og’irlashtiradigan holatlar haqidagi huquqiy qoidalar konfutsiylarning quyidagi pand-nasihatlarida ham belgilangan: „ota-onalarni va qarindosh-urug’larni boshqalar oldida ko’proq sevish, keksalarga har jihatdan hurmat ko’rsatish, nogironlarga hamdard va bolalarga rahmdil bo’lish lozim“. shu muqaddas burchlar nuqtai nazaridan 8 yoshdan kichik bolalar va 70 yoshdan katta keksalar tan jazolaridan ozod etilganlar. jazo turlari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi xitoy davlati va huquqi"

1504238929_66626.pptx statue of confucian figure in dali, china /docprops/thumbnail.jpeg qadimgi xitoy davlati va huquqi qadimgi xitoy davlati va huquqi reja: 1. eng qadimgi xitoy to`g`risida umumiy ma’lumot 2. qadimgi xitoydagi ilk shan (in) davlati (miloddan avvalgi xviii -xiiasrlar) 3. chjou davlati (miloddan avvalgi x1-iii asrlar) 4. sin davlati (miloddan avvalgi 221-207 yillar) 5. xan davlati (miloddan avvalgi 206-yildan-miloddagi 220-yiligacha) 6. qadimgi xitoyda huquqning asosiy belgilari xitoy markaziy va sharqiy osiyodagi eng qadimgi mamlakatlardan biridir. arxeologik ma’lumotlarning xabar berishicha, xitoyda odamlar qadimgi tosh davridayoq yashaganlar. eng qadimgi xitoyda matriarxat hukmron bo`lgan. eng qadimgi xitoy qabilalaridan miloddan avvalgi ii ming yillik boshlarida xuanxe...

PPTX format, 1.3 MB. To download "qadimgi xitoy davlati va huquqi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi xitoy davlati va huquqi PPTX Free download Telegram