oq karliklar, neytron yulduzlar va qora tuynuklar

DOC 45.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1691921008.doc oq karliklar, neytron yulduzlar va qora tuynuklar oq karliklar, neytron yulduzlar va qora tuynuklar reja: 1. oq karlik yulduzlar va ularning xarakteristikalari 2. neytron yulduzlar va ularning xarakteristikalari 3. qora tuynuklar va ularning xarakteritikalari. 1. oq karlik yulduzlar, neytron yulduzlar (pulsarlar), qora o’ralar va ularning xarakteristikalari nazariy hisob kitoblarni ko’rsatishicha yulduzlarning massasi ( 1,5mθ (mθ – quyosh massasi) massadan kichik bo’lganda, ularning evolyutsiyasi jarayonida gravitatsion siqilish “oq-karlik” deb ataluvchi yulduzlargacha davom etadi. bunda yulduzlarning muhitini zichligi 107 g/sm3 , temperaturasi ~104k-ga tengdir. bunday 71 yuqori temperaturada muhit atomlari to’la ionlashgan holatga o’tib, shuning uchun yulduz ichida muhit atomi yadrolari elektronlar gazi ichida joylashgan bo’ladi. bunday gazga aynigan elektronlar gazi deyiladi. bunday gazni bosimi yulduzni keyingi gravitatsion siqilishi jarayoniga qarshilik qilib uni to’xtatadi. aynigan gazning bosimini mavjudligi pauli prinsipidan kelib chiqadi. pauli pirinsipi, har bir elektronning fazoda egallaydigan hajmini minimal qiymatini belgilaydi. oq karliklarda tashqi bosim elektronlar bu minimal hajmini …

. neytron yulduzlar va ularning xarakteristikalari hisob kitoblarning ko’rsatichicha massasi m~25mθ bo’lgan yulduzning o’ta yangi portlashida undan massasi ~1,6mθ bo’lgan neytronli yadro (yulduz) qoladi. massasi m>1,4mθ bo’lgan va o’ta yangi portlash stadiyasiga yetmagan yulduzlarda ham aynigan elektronli gazning bosimi gravitatsion kuchlarni muvozanatlay olmaydi, shuning uchun yulduz yadro zichligi holatigacha siqiladi. bunday gravitatsion kollaps mexanizmi o’ta yangi portlashda qolgan yadroyulduzni siqilishi kabi bo’ladi. yulduz ichida bosim va temperatura shu darajada katta bo’ladiki natijada elektronlar va protonlar bir-birini ichiga kirib ketadi va quyidagi p ( e ( ( ( ( e ( reaksiyasi natijasida neytrinolar tashlab yuborilgandan keyin, neytronlar qoladi. bunday neytronlar elektronlarga ko’ra yana kichik fazoviy hajmini egallagan bo’ladi. natijada neytronli yulduz hosil bo’ladi. bunday neytronli yulduzning xarakterli radiusi 10-18 km-ga teng bo’ladi. qandaydir ma’noda neytronli yulduz gigant atom yadrosidan iborat bo’ladi. neytronli yulduzlarda yadro materiyasining bosimi gravitatsion kuchlarning keyingi bosimini muvozanatlaydi. bu holatdagi bosim ham aynigan gaz bosimi bo’lib, oq …

-pulsarlarni qayd etdilar. bunday manbalarni ko’pchiligini impulslari 3,3 10 4 ,3 s 2 ( ( ( intervalida joylashgandir. hozirgi zamon tasavvurlariga ko’ra pulsarlar massasi 1-3mθ ga, diametri 10-20 km bo’lgan. aylanuvchi neytron yulduzlaridan iboratdir. faqatgina neytron yulduzlarigina bunday aylanishda buzilmasdan o’zining formasini saqlab qoladi. neytron yulduzining hosil bo’lishida burchak momentini va magnit maydonini saqlanishi tez aylanuvchi va kuchli magnit maydoniga b~1012gs ega bo’lgan pulsarlarni hosil bo’lishiga olib keladi. neytron yulduzi magnit maydoniga ega bo’lib, magnit maydonining o’qi yulduz aylanish o’qi ustiga tushmaydi. bu holatda pulsar nurlanishi u aylanayotganligi sababli huddi mayoq nurlari kabi yer sirtiga tekkanda radioimplus qayd etiladi. neytron yulduzining nurlanishi yulduz sirtidan zaryadlangan zarrachalar kuch chiziqlari bo’ylab harakat qilib chiqib ketayotganda hosil bo’ladi. hozirgi vaqtlarda qo’shaloq yulduzlar tarkibiga kirgan pulsarlar qayd etilgan. agar pulsar qo’shaloq yulduz ikkinchi komponentasi atrofida aylanayotgan bo’lsa uning nurlanishini dopler effekt tufayli variatsiyalari kuzatiladi. anashu variatsiyalar tufayli qo’shaloq yulduzlar tarkibidagi pulsar neytronli yulduzlari qayd …

θ bo’lsa bunday yulduz ustuvor neytron yulduzi holatida to’la olmaydi. bunday holatda, yadroviy kuchlar keyingi gravitatsion siqilishini muvozanatda ushlay olmaydi. natijada odatdagimas obyekt-qora tuynik hosil bo’ladi. bunday obyektning asosiy xususiyati shundan iboratki, undan hech qanday signal chiqib kuzatuvchigacha borib yetmaydi. m massali yulduz qora tuynikga kollapslanib, radiusi rg-ga teng bo’lgan sferaga aylanadi. rg-ga shvartsshild radiusi yoki gravitatsion radius deyiladi. rg=2gm/c 2 yulduz kolapslanib shvartsshild radiusiga yetganida, ya’ni qora tuynukga aylanganida uni gravitatsiya maydoni shunday kuchli bo’ladiki, undan endi hatto hech qanday elektromagnit nurlanishi ham chiqib keta olmaydi. quyoshning shvartsshildli radiusi 30 m-ga, yerniki esa 1sm-ga tengdir. qora tuynuklarni faqatgina teskari metodlar yordamida qayd qilish mumkin. agar qora tuynik qo’shaloq yulduz komponentalaridan iborat bo’lsa, uning 73 gravitatsiya maydonining nihoyat darajada kuchliligi tufayli ikkinchi yulduz muhitini akretsiyasi tufayli muhit juda yuqori temperaturalarga qizib rentgen nurlanishi hosil qilishi mumkin. bunday nurlanishga ko’ra qora tuynukni qayd etish mumkin. hozirgi vaqtda koinotda qora tuynuklarga tortiluvchi …

n o’tadi. masalan, massasi o’n quyosh massasiga teng qora tuynuk 1069 yilda bug’lanadi.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oq karliklar, neytron yulduzlar va qora tuynuklar"

1691921008.doc oq karliklar, neytron yulduzlar va qora tuynuklar oq karliklar, neytron yulduzlar va qora tuynuklar reja: 1. oq karlik yulduzlar va ularning xarakteristikalari 2. neytron yulduzlar va ularning xarakteristikalari 3. qora tuynuklar va ularning xarakteritikalari. 1. oq karlik yulduzlar, neytron yulduzlar (pulsarlar), qora o’ralar va ularning xarakteristikalari nazariy hisob kitoblarni ko’rsatishicha yulduzlarning massasi ( 1,5mθ (mθ – quyosh massasi) massadan kichik bo’lganda, ularning evolyutsiyasi jarayonida gravitatsion siqilish “oq-karlik” deb ataluvchi yulduzlargacha davom etadi. bunda yulduzlarning muhitini zichligi 107 g/sm3 , temperaturasi ~104k-ga tengdir. bunday 71 yuqori temperaturada muhit atomlari to’la ionlashgan holatga o’tib, shuning uchun yulduz ichida muhit at...

DOC format, 45.5 KB. To download "oq karliklar, neytron yulduzlar va qora tuynuklar", click the Telegram button on the left.

Tags: oq karliklar, neytron yulduzlar… DOC Free download Telegram