buxoro toponimlari va ularning asosiy omillari

PPT 623,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1480235812_64746.ppt mavzu: buxoro vohasi arxeologik manzilgohlari va uning fandagi ahamiyati buxoro toponimlari va ularning asosiy omillari joy nomlari jamiyat hayoti bilan chambarchas bog’langan ma’naviy ehtiyojdir. darhaqiqat, insoniyat taraqiyot davomida, o’z ehtiyojini qoldirish uchun tobora qulaylik yaratadi. har bir yaratilgan qulaylik (g’oya ) esa bugungi va ertangi kunimizning o’zgarishiga sabab bo’ladi. tarixi buxoro shahri sharqning mashhur qadimiy shaharlaridan biri. arxeologik maʼlumotlarga ko`ra, buxoroga miloddan avvalgi 1-ming yillik o`rtalarida asos solingan. zarafshon daryosining quyi oqimida joylashgan buxoro shahri va uning atrofidagi yerlar qadimda nihoyatda xushmanzara — hayvonot va o`simlik dunyosi betakror, ko`l va oqar suvlarga boy bo`lib, tarixchi narshaxiyning „buxoro tarixi“ asaridagi maʼlumotlar buni tasdiqlaydi. faraz qilaylik, kutilmaganda shahar, tuman, qishloq, ko’cha, maydon yoki xiyobonlarning nomi tasodifan go’ib bo’lib qoldi. shunday paytda odamlarning holatini bir ko’z o’ngingizga keltiring. pochta, telefon, telegraf xizmati o’sha ondayoq to’xtab qoladi. transportlarning yurishi izdsan chiqadi. uyingizga chaqirilgan “tez yordam” mashinasi borar manzilini bilmay ovora bo’lib qoladi. shunga …

skandar zulqarnayn tomonidan bosib olingan. milodiy 5-asrlarda eftaliylar davlatiga qarashli bo`lgan. buxoro 6-8 asrlar boshida buxorxudoiylar hokimligi poytaxti edi. 709 yilda uni arab xalifaligi fath etgan, 9-10 asrlarda esa usmoniylar poytaxti bo`lgan. 999 yilda buxoroni qoraxoniylar, 1220 yilda. mo`g`ullar bosib olgan. 1370 yildan buxoro amir temur va temuriylar davlati, 16-asr boshidan shayboniylar (1533 yilda bu davlat poytaxti samarqanddan buxoroga ko`chirilishi tufayli buxoro xonligi deb atala boshlagan) va 1533 yildan 1920 yilgacha buxoro xonligi (amirligi) markazi bo`lgan, so`ng buxoro bosqini natijasida sho`rolar tomonidan bosib olingan. 1920 yil 8 sentyabrdan buxoro shahri buxoro xalq sovet respublikasi (bxsr) ning poytaxti bo`lgan. buxoro shahri 1925 yildan o`zssr va 1991 yil 1 sentyabrdan mustaqil o`zbekiston respublikasi tarkibida. arxeologik tadqiqotlar buxoro shahrini arxeologik jihatdan faol o`rganish ishlari 70-80-yillarga to`g`ri keladi. o`zbekiston fa arxeologiya institutitining maxsus arxeologik jamoasi (a. r. muhammadjonov, i. ahrorov, j. mirzaahmedov, sh. odilov) va o`zbekiston madaniyat vazirligining meʼmoriy yodgorliklarni taʼmirlash va asrash in-ti …

bu madaniyat fanda zamonbobo madaniyati deb ataldi. miloddan avvalgi 1-ming yillikda buxoro vohasida astasekin sunʼiy sug`orish tarmoqlari va mustahkamlangan qishloqlar vujudga kela boshlaydi. zarafshon daryosining kad. tarmog`i — shoxrud bo`ylaridagi dastlabki qishloqlarning, jumladan hoz. buxoro shahri o`rnida bo`lgan qishloqning barpo bo`lishi aynan ana shu davrga to`g`ri keladi. 70-yillarda buxoroning eski shahar qismida olib borilgan arxeologik qazishmalar natijasida buxoroni arxeologik jihatdan o`rganish tarixida birinchi marta materik qatlamga qadar yetib borishga va madaniy qatlamlanish chuqurligi 20 m dan ortiq ekanligini aniqlashga muvaffaq bo`lindi. mir arab madrasasi yaqinidagi arxeologik qazishma chog`ida materik qatlam ustida to`q jigarrang torf qatlami (40-70 sm) borligi, uning ichida esa yovvoyi va xonaki hayvonlar suyaklari qoldiqlari hamda sopol idish va buyumlar parchalari ko`p ekanligi maʼlum bo`ldi. torf qatlami madrasa tomon tobora qalinlashib borib, bino ostiga kelganda qalinligi 7,5 m ga yetgan. bu esa qadimda buxoro hududidan zarafshon daryosi tarmoqlaridan biri — ilk o`rta asr manbalarida qayd etilgan „rudi zar“ …

harning qadimgi tarixini o`rganishda muhim ahamiyatga egadir. bu yerda 13-15,5 m, shuningdek 16,5-18,5 m chuqurlikdan 2 ta paxsa devor qoldig`i topildi. ular buxoroning qadimiy mudofaa devori harobalari bo`lib, biri (miloldiy 4-5 asrlar) ning balandligi 2,5–3 m, ikkinchisi (miloddan avvalgi 4-3 asrlar) niki 2-2,5 m. shahar yoshi aniqlashga doir tadqiqotlar shuningdek, shaharning yoshini aniqlash maqsadida butun buxoro vohasi bo`ylab, chunonchi yirik arxeologik yodgorliklar — poykend, qo`rg`oni vardonze, romitan, varaxsha, xoja bo`ston, qo`zimontepa, oqsochtepa va boshqa shahar harobalarida keng arxeologik qazishmalar olib borildi. konimex tumanida miloddan avvalgi 6—5-asrlarga doir yodgorliklar (chordara shahar harobasi, qumrabod — i, qumrabod — ii, arabon — i, arabon — ii nomli mustahkamlangan qishloqlar, miloddan avvalgi 6-asrga oid shodibek va qalqonota qo`rg`onlari) topib o`rganildi (1975—77). ulardan yuqori darajada rivojlangan hunarmandchilik va meʼmorlikka doir ko`plab ashyoviy dalillar topildi. o`sha davrga taalluqli qishloqlar qoldiqlari jondor tumanidagi xojaxotin, laylakxo`r, boshtepa, oqtepa va boshqalar joylardan ham topildi. shahar yoshi belgilanishi arxeologik tadqiqotlar …

o`rta osiyoning dehqonchilik qilinadigan viloyatlariga xosdir). mazkur manzilgohlardan biri firobdiz, ikkinchisi navmichkat, uchinchisi buxoro deb atalgan. keyinchalik bu uch manzilgoh o`zaro birlashib va to`xtovsiz taraqqiy etib borib, kattagina shaharga — buxoro vohasining savdohunarmandchilik va maʼmuriy markaziga aylangan. buxoro shahrining buyuk ipak yo`li chorrahasida joylashganligi ilk davrlardan boshlab hunarmandchilik tarmoqlari (kulolchilik, temirchilik, misgarlik, zardo`zlik, zargarlik, shishasozlik, kandakorlik, badiiy kashtachilik va h.k.) va savdo-sotiq ishlarining rivojlanishiga turtki bo`ldi. sovet hukmronligi davrida rossiya istilosi davrida bir necha mayda qayta ishlash korxonalari vujudga keldi. 20-asr boshida buxoroda 12 ta mahalla, 360 dan ortiq guzar, 250 dan ziyod madrasa, 390 ta masjid, qariyb 150 ta karvonsaroy, 350 ta hovuz bo`lgan. buxoro madrasalarida 10 mingdan ortiq talaba o`qigan. buxoroda 1920-yillardan boshlab sanoat korxonalarining soni va salmogi ortib bordi. viloyat hududida gaz va neft konlarining topilishi shaharda yangi sanoat tarmoklarini rivojlantirishga asos bo`ldi. uysozlik, madaniymaishiy xizmat tarmoqlarini barpo etish jadallashdi. obodonlashtirish va ko`kalamzorlashtirish ishlari tubdan yaxshilandi. xalqaro …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "buxoro toponimlari va ularning asosiy omillari"

1480235812_64746.ppt mavzu: buxoro vohasi arxeologik manzilgohlari va uning fandagi ahamiyati buxoro toponimlari va ularning asosiy omillari joy nomlari jamiyat hayoti bilan chambarchas bog’langan ma’naviy ehtiyojdir. darhaqiqat, insoniyat taraqiyot davomida, o’z ehtiyojini qoldirish uchun tobora qulaylik yaratadi. har bir yaratilgan qulaylik (g’oya ) esa bugungi va ertangi kunimizning o’zgarishiga sabab bo’ladi. tarixi buxoro shahri sharqning mashhur qadimiy shaharlaridan biri. arxeologik maʼlumotlarga ko`ra, buxoroga miloddan avvalgi 1-ming yillik o`rtalarida asos solingan. zarafshon daryosining quyi oqimida joylashgan buxoro shahri va uning atrofidagi yerlar qadimda nihoyatda xushmanzara — hayvonot va o`simlik dunyosi betakror, ko`l va oqar suvlarga boy bo`lib, tarixchi narshaxiyning „b...

Формат PPT, 623,5 КБ. Чтобы скачать "buxoro toponimlari va ularning asosiy omillari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: buxoro toponimlari va ularning … PPT Бесплатная загрузка Telegram