etnogenez tushunchasi

PPT 5 sahifa 3,0 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 5
1461212909_62241.ppt etnogenez tushunchasi etnogenez – xalqning kelib chiqishi. tarix fanidagi mavjud ilmiy metodologik ishlanmaga ko`ra, etnogenez deb ilgaridan mavjud bo`lgan bir necha etnik komponentlar asosida yangi etnos (elat) ning vujudga kelishiga aytiladi. “etnogenez” tushunchasi fanga ilk marotaba xx asrning 20-yillarida n.ya. marr tomonidan kiritilgan. har bir xalqning tarixi etnogenezi va etnik tarixi bilan uzviy bog`liqdir. etnogenez etnik tarixning ma’lum bosqichlarida vujudga kelib ma’lum bir etnosning elat, xalq bo`lib shakllanishiga qadar bo`lgan davrda davom etadigan tarixiy va etnomadaniy jarayondir. etnogenez jarayonida etnosni belgilovchi hududiy omillar: til va etnik nom birligi, etnomadaniy birlik, ijtimoiy-iqtisodiy va xo`jalik, etnik nom (etnonim) hamda o`zlikni anglash birligi, siyosiy uyushma birligi, din umumiyligi va boshqa qator etnik alomatlar muhim ahamiyat kasb etadi. ushbu etnik alomatlar va belgilarning barchasi sodir bo`lgandagina etnos- xalq shakllanadi, ya’ni etnogenez jarayoni yakunlanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz xalqlarning etnogenezini o`rganishda quyidagi muhim jihatlarga e’tibor qaratish lozim: har bir xalqning kelib chiqishi tarixi ko`p qirrali jarayon …
2 / 5
nbalari o`zbekiston tarixiga oid yozma manbalar xvaday namak - behistun qoyalari - abulqosim firdavsiy “shohnoma” - “mahobharata” - geradot “tarix” - kvint kursiy ruf “buyuk aleksandr tarixi” - arrian flaviy “aleksandrning harbiy yurishlari” - pompey trog “ filipp tarixi” - gay pliney sekund “oddiy tarix ” - polibey “ umumiy tarix” - strabon “ geografiya ” - ptolomiy klavdiy “geografiya” - sima syan “shi szi” (tarixiy esdaliklar) - byan gu “syan xan shu ” (avvalgi xan sulolasining tarixi) - li yan shou “bey shu” (shimoliy sulolalar tarixi) - fan xua “xoy xan shu” (keyingi xan sulolasi tarixi) “avestoda” jami 16 mamlakat sanab o`tilgan.shular jumlasiga: katta xorazm (mil.avv vii asr), qadimgi baqtriya (mil.avv vii-asr) so`g`diyona (mil.avv vii asr) www.arxiv.uz www.arxiv.uz miloddan avvalgi vii-vi asrlarda o`zbekiston hududida aholining etnik tarkibi va qadimgi xalqlarning joylashuvi www.arxiv.uz № xalqlarning nomi joylashgan o`rni ular istiqomat qilgan hududlarning manbalarda nomlanishi avestoda behistun qoyalarida yunon-rim mualliflari asarlarida …
3 / 5
ida va orol dengizi bo`ylarida, sirdaryoning quyi o`qimida yashganlar saka – xaumovarka – ular asosan o`lkaning shimoliy sharqaiy qismida, ya’ni murg`ob vodiysi, amudaryoning yuqori oqimida, pomirning to`gli tumanlarida, oloy va farg`ona vodiysida yashaganlar www.arxiv.uz www.arxiv.uz miloddan avvaligi ii ming yillik o`rtalaridan boshlab o`rta osiyo hududlariga shimoliy-sharqdan yangi etnik guruhlar kirib kela boshladi. o`zbeklarga xos antropologik qiyofa sirdaryoning o`rta havzasi ya’ni toshkent vohasi, farg`ona vodiysi, xorazm hamda janubiy qozog`iston va yettisuv mintaqasida miloddan avvalgi i ming yillikning ikkinchi yarmida shakllana boshlagan. mazkur aholi miloddan avvalgi iii-ii asrlarda o`rta osiyoning markaziy va janubiy viloyatlariga bir necha yo`nalishda kirib borgan va keng yoyilgan. miloddan avvalgi iii-ii asrlarda o`rta osiyo ikki daryo oralig`i ko`chmanchi va yarim ko`chmanchi turkiy elatlari sirdaryoning quyi oqimidan markaziy qizilqum orqali samarqand atroflariga so`ngra qashqadaryo vahasining quyi qismi orqali surxondaryo vahasiga borib joylashganlar. keyinchalik ularning bir qismi surxondaryo vahasi orqali janubiy tojikiston hududlariga o`tishgan. miloddan avvalgi iii-ii asrlarda o`rta osiyo …
4 / 5
vohalar o’troq dehqonchilik bilan shug`ullanuvchi aholi tomobidan o`zlashtira boshlagan bo`lsa, shimoliy viloyatlarda ko`chmanchi qabilalar tarqala boshladi. shimoliy dasht va cho`l hududlarida esa, janub aholisidan farq qilgan braxikefal ya’ni boshi dumaloq, yuzi juda keng va cho`ziq bo`lmagan qabilalar yashagan. bronza davriga kelib, o`rta osiyoning janubiy viloyatlarida baland bo`yli, dolixokefal ya’ni boshi cho`zinchoq, yuzi tor irqning vakillari tarqalgan. ko`chmanchi chorvadorlar va o`troq aholining uzviy munosabatlari asosida ijtimoiy-iqtisodiy va madabiy jarayonlar avj oldi. bronza davriga kelib, o`rta osiyo hududida qadimgi janubiy va shimoliy qiyofadagi odamlar vakillarining qo`shilish jarayoni boshlanadi, hamda aynan mana shu davrga kelib o`lkamizda yashab o`tgan bronza davri qabilalari o`rta osiyo qadimgi xalqlariga asos solganlar. yurtimizning eng qadimgi aholisi www.arxiv.uz www.arxiv.uz o`zbek atamasining antropologik tipi va uning dastlab tarkib topgan makon va zamon o`zbeklar alohida etnik jamoa bo`lib markaziy osiyoning markaziy viloyatlari- movaraunnahr, xorazm, yettisuv va qisman sharqiy turkistonning g`arbiy mintaqalarida hamda janubiy turkistonda shakllangan. o`zbek xalqining asosini hozirgi o`zbekiston hududida …
5 / 5
algi iii asrda sirdaryoning o`rta oqimida turkiy va so`g`diylar ittifoqi asosida qang` davlati tashkil topgan. qang` davlati davrida movaraunnahr va unga tutash mintaqalarda xalqlarning iqtisodiy, siyosiy va etnomadaniy aloqalari tobora rivojlanib borishi natijasida turkiyzabon etnos ustuvorlik qilib yangi turkiy etnoslardan biri –qang`arlar elati paydo bo`ldi va o`ziga xos uyg`unlashgan madaniyat shakllandi. tarixiy va arxeologik asarlarda bu madaniyat “qovunchi madaniyati” nomini olgan.antropolog olimlarning ta’kidlashicha shu davrga kelib markaziy osiyoning vodiy va vohalarida so`g`diylar va qang`arlarning tashqi qiyofalarida hozirgi o`zbek va voha tojiklariga xos pomir-farg`ona antropologik tipi to`liq shakllangan. bizning yurtimiz hududidan topilgan kalla suyaklarini sinchiklab tadqiq etgan yarxo bu hududlarda yashagan xalqlarni aynan pomir-farg`ona tipiga mansubligini ta’kidlagan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz o`zbek xalqining shakllanishida o`rta asrlarda yuz bergan assimilatsiya jarayonlari o’zbeklar etnogenezida qatnashgan navbatdagi etnik komponentlar kushonlar hamda iv-v asrlarda o’rta osiyoning markaziy viloyatlariga janubiy sibirdan, jung’oriyadan, sharqiy turkistondan kirib kelgan xioniylar, kidariylar va eftaliylardir. shuningdek, o’zbeklar etnogeneziga turk xoqonligi davrida o’rta osiyoning …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"etnogenez tushunchasi" haqida

1461212909_62241.ppt etnogenez tushunchasi etnogenez – xalqning kelib chiqishi. tarix fanidagi mavjud ilmiy metodologik ishlanmaga ko`ra, etnogenez deb ilgaridan mavjud bo`lgan bir necha etnik komponentlar asosida yangi etnos (elat) ning vujudga kelishiga aytiladi. “etnogenez” tushunchasi fanga ilk marotaba xx asrning 20-yillarida n.ya. marr tomonidan kiritilgan. har bir xalqning tarixi etnogenezi va etnik tarixi bilan uzviy bog`liqdir. etnogenez etnik tarixning ma’lum bosqichlarida vujudga kelib ma’lum bir etnosning elat, xalq bo`lib shakllanishiga qadar bo`lgan davrda davom etadigan tarixiy va etnomadaniy jarayondir. etnogenez jarayonida etnosni belgilovchi hududiy omillar: til va etnik nom birligi, etnomadaniy birlik, ijtimoiy-iqtisodiy va xo`jalik, etnik nom (etnonim) hamda o...

Bu fayl PPT formatida 5 sahifadan iborat (3,0 MB). "etnogenez tushunchasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: etnogenez tushunchasi PPT 5 sahifa Bepul yuklash Telegram