xonliklar davrida ta’lim tarbiya va madaniyat

PPT 1,2 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1461224304_62251.ppt xonliklar davrida ta’lim tarbiya va madaniyat www.arxiv.uz www.arxiv.uz reja: markaziy osiyoda mustaqil xonliklarning vujudga kelishi va madaniyatning ahvoli. mustakil xonliklar va amirlikning o’zaro madaniy aloqalari. markazii osiyo madaniyatiga rus va dunyo madaniyatining ta’siri. www.arxiv.uz www.arxiv.uz markaziy osiyoda temuriylar davrida madaniyat klassik darajasi bilan dunyoga mashhur bo’ldi. shayboniylar va ashtarxoniylar davri (xvi-xviii asrlar) da mamlakat feodalizmning murakkab jarayonlarini boshdan kechirdi. xvi asrda hunarmandchilikning rivojlanishi tranzit va ichki savdoning kengayishiga yordam berdi. bu davrda hunarmanchilikning 60â dan ortiq turi mavjud edi. markaziy osiyo, hindiston, eron, balx, rossiya, ð¢urkiya va boshqa mamlakatlar bilan sovda-sotiq diplomatik aloqada bo’lgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz xv-xvi asrlarda movarounnahrda ilm-fan ancha rivojlandi. adabiyot, tarix, memorchilik va tasviriy sanat o’ziga xos rivojlanish bosqichini bosib o’tdi. hasan buxoriy nisoriy (1566) ning â«muzakkir ul-ahbobâ» va mutribiyning (1604) â«ð¢azkiratush-shuaroâ» nomli adabiyot antologiyasi buning yaqqol ifodasidir. bu qomusiy antalogiyada yuzdan ziyod adabiyot arboblarining ijodlari va tarjimai hollari o’rin olgan. mamlakatda hunar va savdo ishlarining …
2
rixchi sharofiddin ali yazdiyning tarixiy asarlari xususan â«zafarnomaâ»si, ulug’bekka bag’ishlangan â«muntahabi jome va tovorixi shohiyâ» degan asarlari o’zbek tiliga o’girildi. shayboniylar davrida fanning qator tarmoqlari rivoj topdi. 1693â yilda amin ahmad roziy â«haft iqlimâ»- yetti iqlim degan jug’rofi-biologiyaga oid lug’at tuzadi. unga mutribiyning dunyo xaritasi ilova qilinadi. 1541â yilda muhammad husayn as-samarqandiy tibbiyot va farmakologiyaga oid ilmiy asar yozadi. u ko’z tabibi shoh ali ibn sulaymon navro’z ahmadjon huzurida ishlab, kasalliklar haqida â«ð¢abiblik dasturul-amaliâ» risolasini bitadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz musiqa ilmiga oid buxorolik navkabiyning asari ham xvi asrda bu sanat rivojidan darak beradi. bundan tashqari xattotlik sanatining rivojiga ulkan hissa qo’shgan sulton ali mashhadiy, mir ali hirviy, mahmud ali shiqobiy kabi husni hat ustalari ham ijod qilgan. 1586â yilda darvesh muhammad buxoriy kalligrafiya sanati nazariyasiga oid asar yozadi. shuningdek, ko’plab qo’lyozmalar miniatyuralar va suratlar bilan bezatildi. ð¢arixiy va adabiy asarlardan â«fatxnomaâ» ð¢arixi abulxayrxoniy, navoiyning asarlari shular jumlasidandir. â«miniatyuralarda markaziy osiyo moddiy …
3
ldi. jome’ masjidlari saroy kabi serhasham qilib, madrasalar peshtoqli, minorali tarzda qurib, hovlilari to’rt tomondan ayvon va hujralar bilan o’raldi. buxoro va ð¢oshkentdagi ko’kaldosh madrasalari bunga guvohlik beradi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz binolar bezashda mayda o’simlik-naqshli parchinlar ishlatildi. devorlarga gul terish kabi ð¢emuriylar davridagi usullar rivojlantirildi. qabr toshlari yasashda yuksak badiiy darajada toshlarga yozuvlarni o’yib bitish rivojlandi. (shayboniyxon qabr toshi va childuxtaronda abu said qabriga qo’yilgan toshlar). ð¥ullas, bu davrning ko’pgina betakror madaniyat sohalari o’z sirlarini mukammal saqlab kelmoqda. markaziy osiyoda xonliklar va amirlik o’rtasidagi nizolar bo’lib tursada, ma’lum darajada dehqonchilik, hunarmandchilik, savdo-sotiq davom topdi. fan, adabiyot, san’atning rivojlanishi ko’proq saroy doirasida bo’lib, ham diniy, ham dunyoviy asarlar yozildi. garchi o’z davri tarixnavisligi o’sha xonlik va amirlikdagi siyosiy voqealar salnomasini ifodalaydi, o’sha davr ruhi aks etganligi bilan tarixiy ahamiyatga ega. muhammad yoqubning â«gulshan-ul mulkâ», muhammad mir olimning â«ð¢arixi amir nasrulloâ», mulla ibodulla va mulla muhammad sharifning â«ð¢arixi amir haydarâ», muhammad …
4
atli ijod ahlini to’pladi. bu davrda fazliy namangoniy mushrif, mushfiqiy kabi shoirlar ijod qilgan. mushfiqiy buxoro amiri abdullaxon saroyida â«malikush-shuaroâ» unvoniga ega bo’lgan bo’lsa, fazliy namangoniy qo’qon shoirlariga boshchilik qilgan, umarxonning topshirig’i bilan fazliy va mushrif tomonidan â«majmuat-ush-shuaroâ» to’plami tuziladi. bu davrda qo’qonda ð¥udoyorxonning saroy arki, ð¥ivada turli obidalar qurildi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz ð¢axminan xvii asrda yashab ijod qilgan shoirlardan biri ð¢urdi farog’iy haqida ma’lumot beruvchi asosiy manba shoirning o’z asaridir. u yuz urug’ining oqsoqollaridan biri sifatida abdulazizxon saroyida e’tiborli kishilardan bo’lgan, keyin saroydan chetlashtirilgan. xviii asr oxirida qo’qonda tug’ilgan shoir mahmur og’ir sharoitda yashab, saroyda askarlik qilgan. u amaldorlar va saroy shoirlari bilan chiqisholmay, saroyni tashlab ketadi. mahmur qiyinchilikda hapalak qishlog’ida 1844â yilda vafot etgan. uning she’rlari ichida â«hapalakâ» hajviy asari mashhurdir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz xviii asr oxiri xix asr boshlarida farg’onada muhammad sharif-gulhaniy tahallusi bilan tanilib, ajoyib lirik she’rlar, masallar yozdi. uning â«zarbulmasalâ» asari qahramonlari qushlar …
5
fosh etib, ustidan kular edi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz bu davrda markaziy osiyoda ikki turdagi maktab mavjud edi: quyisi- maktab va oliy- madrasa. boshlang’ich maktabda savod o’rgatilar va diniy matnlar yodlanar edi. madrasada ham ilohiyat o’qitilar, shuningdek arab tili sarfu nahvi (grammatikasi), notiqlik san’ati, aljabr va handasa asoslari o’rgatilgan. bundan tashqari ð¥ofiz, bedil, navoiy asarlari o’qitilgan. o’sha davr shoirlari, fan arboblari musiqani chuqur tushunganlar. musiqa san’atining rivojiga ulkan hissa qo’shgan mavlono muhammadin mug’anniy, mavlono kavkabiy, ð¥o’ja muhammad, rizo samarqandiyning nomlari bizgacha yetib kelgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz bu davrdagi me’morchilik yodgorliklar hajmi va pardozining jimjimadorligi bilan ajralib turadi. samarqanddagi registon maydoni shu davrda shakllandi. sherdor madrasasining old peshtoqida rangin koshinlar bilan chekilgan bir juft sher tasvirlangan. ð¢illakori madrasasining nomi â«tilla bilan pardozlanganâ» degan ma’noni beradi. devorlardagi ajoyib naqshu nigorlar va ichki devorlardagi to’kis tilla bezaklar juda nafis ishlangan. xviii asr oxirlaridan ð¥iva xonligida ta’mirlash va shaharsozlik ishlari avj oladi. ollaqulixon madrasasi, rahmonquli …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xonliklar davrida ta’lim tarbiya va madaniyat" haqida

1461224304_62251.ppt xonliklar davrida ta’lim tarbiya va madaniyat www.arxiv.uz www.arxiv.uz reja: markaziy osiyoda mustaqil xonliklarning vujudga kelishi va madaniyatning ahvoli. mustakil xonliklar va amirlikning o’zaro madaniy aloqalari. markazii osiyo madaniyatiga rus va dunyo madaniyatining ta’siri. www.arxiv.uz www.arxiv.uz markaziy osiyoda temuriylar davrida madaniyat klassik darajasi bilan dunyoga mashhur bo’ldi. shayboniylar va ashtarxoniylar davri (xvi-xviii asrlar) da mamlakat feodalizmning murakkab jarayonlarini boshdan kechirdi. xvi asrda hunarmandchilikning rivojlanishi tranzit va ichki savdoning kengayishiga yordam berdi. bu davrda hunarmanchilikning 60â dan ortiq turi mavjud edi. markaziy osiyo, hindiston, eron, balx, rossiya, ð¢urkiya va boshqa mamlakatlar bilan sov...

PPT format, 1,2 MB. "xonliklar davrida ta’lim tarbiya va madaniyat"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xonliklar davrida ta’lim tarbiy… PPT Bepul yuklash Telegram