юкори қашқадарё аҳолиси туй маросимлари

DOC 340.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
қашқадарё аҳ.doc м у н д а р и ж а page м у н д а р и ж а . кириш…………………………………………………………………3-27 i. боб. юқори +аш+адарё вощаси ызбекларида тыйгача ва тый билан бо/ли+ урф-одат ва маросимларда этник ызига хослик …………………………………………… 1.1. никощ ва унинг ижтимоий мощияти, турлари ва шакллари ……………………..……………………………………… 28-44. 1.2. тыйгача былган маросимларнинг асосий бос=ичлари ва мощияти…………………………………………………………… 45-75 1.3. анъанавий ва янги никощ тыйи расм-русумлари……. 76-106 ii. боб. келинни янги хонадонда +ариндошлар ва +ышнилар даврасида мослашиш жараёни. 2.1. келинни янги =ариндошлар ва =ышнилар билан таниш-тириш маросимлари («бет очар», «келин салом» ва бош=алар)………………………………………………………………107-117 2.2. келинни уй-хыжалик ишларига ва =ариндошлар даврасига жалб этиш. («чаллар», «+из ча=ириш» ва бош=алар) …………………………………………………………118-126 хулоса.…………………………………………… ….…………… …136-148 фойдаланилган адабиётлар ва манбалар ……… 149-158 илова……………………………………………………………………159 к и р и ш мавзунинг долзарблиги. мустаšиллик туфайли аждодларимиз томонидан асрлар мобайнида яратилган бебаќо маънавий меросимизни, œтмиш тарихимизни, хусусан, миллий анъана ва маросимларимизни тиклаш, œзлигимизни англаш каби вазифалар давлат …
2
изнинг анъанавий оилавий-маиший маросимлари сирасига кирувчи никоќ тœйига оид урф-одатларни œрганиш ва уларни илмий тадšиš šилиш мустаšиллик даврининг энг муќим талабларидан бири сифатида эътироф этилмоšда. негаки, миллий мафкурамизга, халšимизнинг менталитетига хос бœлган илк тушунчалар, аввало, оила муќитида боболар œгити, ота ибрати, она меќри орšали бола онгига сингдирилади. оиладаги сођлом муќит, сођлом мафкурани шакллантиришга асос бœлади. мазкур тадšиšот мавзуси šуйидаги асосларга кœра долзарбдир: -биринчидан, чор россияси босšини, айниšса, мустабид шœро тузуми даврида никоќ муносабатларининг šадимий анъаналари ќамда оиланинг миллий заминларига šаттиš зарба берилди. коммунистик мафкура томонидан маънавий ќаётимизга, миллий хусусиятларимизга зид бœлган «šизил тœй», «комсомол тœйи», «байналмилал никоќ» каби сунъий равишдаги «социалистик» маросим ва урф-одатлар халšимизнинг турмуш тарзига мажбуран тиšиштирилди, муšаддас, сермаъно миллий анъана ва маросимларимиз «œтмиш сарšити», «диний хурофот», «бидъат» деб šораланди, никоќ œšитиш эса таъšиšланди; -иккинчидан, мустаšиллик туфайли гœзал анъаналаримизнинг ажралмас šисми бœлган оила-никоќ масалаларига ќам муносабат тубдан œзгарди. президентимиз и.а.каримов ташаббуси билан оилаларни ижтимоий ќимоялаш маšсадида кейинги йиллар …
3
ни кœрсатади. мазкур фармоннинг ижроси бœйича белгиланган биринчи йœналишда «муšаддас динимиз, šадриятларимиз, урф-одатларимиз ва анъаналаримизнинг ќаšиšий моќиятини таъсирчан мисоллар асосида кенг халš оммасига етказиш šатъий йœлга šœйилсин», -дейилган. шу боисдан ќозирда миллий анъаналаримизни, šадимий šадриятларимизни œрганиш, уларнинг моќияти ва мазмунини, тарихий асослари, яъни генезисини илмий тадšиš šилиш, шунингдек, сермаъно, ибратли миллий урф-одат, маросимларимизни «...тарђиб этиш билан бир šаторда тœй-маъракаларни, одат ва удумларни ихчамлаштириш, бу борада исрофгарчилик ва дабдабабозликка йœл šœймасликка алоќида эътибор šаратиш даркор»лиги долзарб масала сифатида кун тартибига šœйилди: -учинчидан, мавзунинг долзарблиги œзбек халšининг ажралмас šисми бœлган šашšадарё воќаси œзбекларининг никоќ тœйи маросимларини илк бор тадšиš этишдир. šашšадарё воќаси šадимдан республикамизнинг тарихий-маданий марказларидан бири бœлиб, никоќ тœйларининг œзига хос анъанавий маросимларга бойлиги ва шœро тузуми даврида ќам миллий анъаналари, šадриятлари, никоќ тœйига оид урф-одатларини тубдан œзгартирмаганлиги, ќатто xx асрнинг œрталарига šадар никоќнинг эндогамия, левират, сорорат каби шаклларини саšлаб šолганлиги билан алоќида тадšиšотга моликдир. шунингдек, шœро мафкураси таъсирида никоќ тœйларида …
4
нги ва šалбида мафкуравий иммунитет ќосил šилиш муќим аќамиятга эга» . никоќ тœйи маросимларининг пайдо бœлиши šадим тарихга эга бœлиб, унда халšнинг сиёсий, иšтисодий, ижтимоий ќаёти, маънавий-маданий турмуш тарзи, ќуšуšий, ахлоšий, диний, эстетик šарашлари, миллий онги, этник šариндош-уруђчилик муносабатларининг œзига хос томонлари œз аксини топади. никоќ тœйи урф-одатлари бевосита жамият ќаёти билан ќам чамбарчас бођлиš бœлиб, шу жамиятнинг турмуш тарзини œзида акс эттиради. шу маънода, šашšадарё воќаси œзбекларининг никоќ тœйи маросимларини этнографик йœналишда тадšиš этиш мазмунан долзарб аќамият касб этади. мавзунинг œрганилиш даражаси. оила ва никоќ масаласи šадимдан илм аќиллари ва мутафаккирларнинг диššат марказида бœлган. оилавий - маиший маросимларнинг тарихий асосларига доир манбаларни таќлил šилар эканмиз, аввало, тарихимиз ва маънавиятимизнинг илк ёзма манбаи «авесто»да, šадимги сœђдий ва туркий манбаларда оила ва никоќ муносабатларига оид šимматли маълумотлар мавжудлигини алоќида таъкидлашимиз жоиз. зардуштийларнинг муšаддас китоби «авесто»да оила šуриш, никоќ муносабатларининг шартлари, ёш келин-куёвларнинг œзаро мажбурият ва бурчлари, шунингдек, никоќни бекор šилиш мезонлари …
5
ён šилинади . ушбу манба никоќ шартномаси тузиш одати бизнинг заминимизда анча олдин, яъни šадим ва илк œрта асрлардаёš аждодларимиз турмушида урф бœлганлигидан далолат беради. œрта асрларнинг машќур тилшунос олими маќмуд кошђарийнинг «девону луђотит турк» асарида никоќ тœйи маросими билан бођлиš совчилик ва šалин удумлари тœђрисида маълумотлар мавжуд. кайковуснинг «šобуснома» асарида ќам оила šуриш ва уйланиш масалаларига алоќида эътибор берилган. машќур давлат арбоби ва олим мирзо улуђбекнинг «тœрт улус тарихи» асарида œђузхоннинг уйланиши билан бођлиš никоќ тœйи маросимлари тœђрисида šимматли маълумотлар акс эттирилган. шунингдек, буюк ватандошларимиз абу райќон беруний, заќириддин муќаммад бобур, гулбаданбегим асарларида ќам никоќ тœйи маросимларига оид муќим маълумотларни учратамиз. юšорида номлари зикр šилинган буюк ватандошларимизнинг асарларида халšимизнинг азалий šадриятлари, анъаналари ва удумларини œзида мужассамлаштирган никоќ тœйи маросимларининг тарихи, этнографиясига оид šимматли маълумотлар мавжудлиги, šо-лаверса, миллий менталитетимизга хос ва мос маросимларимизни кенг миšёсда илмий таќлил этишда назарий асос бœла олишлиги билан šадрлидир. биз бу долзарб мавзунинг илмий жиќатдан …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "юкори қашқадарё аҳолиси туй маросимлари"

қашқадарё аҳ.doc м у н д а р и ж а page м у н д а р и ж а . кириш…………………………………………………………………3-27 i. боб. юқори +аш+адарё вощаси ызбекларида тыйгача ва тый билан бо/ли+ урф-одат ва маросимларда этник ызига хослик …………………………………………… 1.1. никощ ва унинг ижтимоий мощияти, турлари ва шакллари ……………………..……………………………………… 28-44. 1.2. тыйгача былган маросимларнинг асосий бос=ичлари ва мощияти…………………………………………………………… 45-75 1.3. анъанавий ва янги никощ тыйи расм-русумлари……. 76-106 ii. боб. келинни янги хонадонда +ариндошлар ва +ышнилар даврасида мослашиш жараёни. 2.1. келинни янги =ариндошлар ва =ышнилар билан таниш-тириш маросимлари («бет очар», «келин салом» ва бош=алар)………………………………………………………………107-117 2.2. келинни уй-хыжалик ишларига ва =ариндошлар даврасига жалб этиш. («чаллар», «+из ча=ириш» ва бош=а...

DOC format, 340.0 KB. To download "юкори қашқадарё аҳолиси туй маросимлари", click the Telegram button on the left.