ўзбек халқи анъанавий ва замонавий ўйинларининг этнографик хусусиятлари (қашқадарё мисолида)

DOC 283,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

халқи анъанавий.doc қадимдан ватанимизда байрам ва мусобақа-лар бир-бири билан чамбарчас боғлиқ ҳодиса-лар бўлиб келган мавзу: ўзбек халқи анъанавий ва замонавий ўйинларининг этнографик хусусиятлари (қашқадарё мисолида) режа i боб. анъанавий ўзбек халқ ўйинларининг шаклланиши ва ривожланиши. i.1.ўзбек халқи ўйинлари тарихидан. i.2. халқ ўйинларининг турлари ва анъаналари. i.3.халқ ўйинларини тиклаш ва ривожлантириш. ii боб. замонавий халқ ўйинларининг шакли ва уларнинг мазмундорлиги. ii.1. мустақиллик даврида замонавий ўйинларининг ривожланиши. ii.2. ўзбек халқ ўйинларининг хаплқарао нуфузи. қадимдан ватанимизда байрам ва мусобақа-лар бир-бири билан чамбарчас боғлиқ ҳодиса-лар бўлиб келган. кўпинча байрам кунлари йирик мусобақалар ўтказилган ва алоҳида ўтка-зилган мусобақалар ҳам байрамларга айланиб кетган. ҳозирги кунда ўзбекистон кўпгана халқаро мусобақалар ўтказиладиган жойга айланмоқца. бундай йирик спорт тадбирлари энг аввало миллат соғлиғи мустаҳкамланаётганини, спорт-чиларимиз маҳорати ўсаётганини, ўзбекистон-нинг жаҳонда обрўси ортиб бораётганини на-мойиш қилмоқца. мустақил республикамизни жаҳонга тани-тишда спортнинг аҳамияти катта бўлди. ҳозир-ги кунда миллий ўйинлар, жумладан кураш, улоқ, халқаро спорт турлари — теннис, бокс, футбол кабилар дунё халқлари …

и тўғрисида»ги фармонини амалга оши-риш мақсадларини кўзлаб қабул қилинган эди. вазирлар маҳкамаси ўзбекистон республика-сида физкультура ва спортни ривожлантириш давлат дастури концепциясини ҳамда уни амалга ошириш бўйича ўзбекистон респуб-ликаси давлат спорт қўмитаси ва тегишли вазирликлар ҳамда идоралар^ ишлаб чиққан тадбирларни маъқуллади ва ўзбекистон рес- публикаси давлат спорт қўмитаси, миллий олимпия қўмитаси, халқ таълим вазирлиги, олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, му-дофаа вазирлиги, ички ишлар вазирлиги, қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги, бошқа вазирликлар ҳамда идоралар, қорақалпоғис-тон республикаси вазирлар кенгаши, вило-ятлар ва тошкент шаҳри ҳокимликлари, ка-саба уюшмалари республика кенгаши, «ка-молот», «соғлом авлод учун», «маҳалла» хай-рия жамғармалари спортни ривожлантириш давлат дастурини амалга оширишни таъмин-лаш юзасидан аниқ тадбирлар ишлаб чиқци: · ҳар бир туманда қишлоқ спорт-соғломлаштириш клублари тузиш, улар фаолия-тига спортнинг оммавий, миллий турлари ва халқ ўйинларини кенпжорий этиш; · аҳоли барча қатламларини физкультурасоғломлаштириш ва оммавий-спорт ишига кенг жалб этишга қаратилган мунтазам оммавий спорт мусобақаларини ташкил этиш ҳамда ўтказиш тизимини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш; …

«спорт байрами» умумхалқ байрами-ни таъсис этиш назарда тутилди. xx аср охири — xxi аср бошида ўйин мада-нияти борасида ҳам икки йўналиш кўзга таш-ланмоқца. биринчидан, миллий ўйинлар тик-ланмоқда, иккинчидан, янги ўйинлар пайдо бўлмоқда. айтиш мумкинки, иттифоқимизда ўтказил-ган халқ ўйинлари байрамлари ўзбек маъна-вий ва жисмоний маданияти тарихида янги ва ўчмас саҳифа бўлиб қолди. илк бор форишда ўтказилган «халқ ўйинлари байрами»да ёнган «машъал» республикамизнинг кўплаб жойла-ридаги азалий ўйин-томоша анъаналарини тик-лашга имконият яратди. агар 1990 йил «халқ ўйинлари» байрами икки қишлоқ — сайёд ва бирлашганда ўтка-зилган бўлса, 1991 йил у фориш тумани да-ражасида ўтказилди, 1992 ва 1993 йиллар жиз-зах вилояти даражасида — бу ҳудуд барча ту-манларнинг фаол иштирокида уюштирилди. ниҳоят 1994 йил фориш тажрибаси янги по-ғонага кўтарилди. бу ерда i республика «халқ ўйинлари» олимпиадаси ўтказилиб, унда ва-танимизнинг барча вилоятлари ва қорақалпо-ғистон республикаси вакиллари қатнашади. олимпиадада азалий халқ ўйинлари «бўрон», «чавандоз», «олиб қочар», «чунка шувоқ», «елка кураш», «қирқ тош», «минди», «тор-тишмачоқ» каби турлари бўйича мусобақалар …

томирларини тиклаш ва унга жон беришга хиз-мат қилди. миллатимизнинг маънавий ва жис-моний қадриятларини тиклашга хизмат қила-диган бу йирик анжуман маданиятимиз тари-хида янги яна бир саҳифа бўлиб, у халқимиз-нинг рухий, ақлий, жисмоний баркамол бўли-шига йўл очади. ҳар икки йилда ўтадиган халқ ўйинлари ан-жумани 1998 йил «алпомиш» достони яра-тилганининг 1 минг йиллигига бағишланиб, термиз шаҳрига кўчирилди. бу фестиваль «ал-помиш ўйинлари» деб номланди. у аждодла-римиз тарихида муҳим ўрин тутган алпомиш-дек халқ қаҳрамонларини шакллантиришда катта аҳамиятга эга бўлган «ёй отиш», «ка-мондан отиш», «нишонга уриш», «олишиш», «кураш» каби ўйин-мусобақалардан ташкил топди. хуллас, «алпомиш»га бағишланган респуб-лика фестивалининг уюштиршшши алпомиш давридаги достонларга кўчган халқ ўйинлари-нинг тикланишида муҳим воқеа бўлди. 1999 йил - - «аёллар йили»га бағишланиб жиззахда, 2001 йил шаҳрисабзда «тўмарис» қизлар ўйинлари фестивали ўтказилиши диқ-қатга сазовор бўлди. агар тўмарис жанг май-донида — ғолиб бўлган бўлса, бизнинг қизла-римиз спорт майдонларида ғолиб бўлишга ин-тилишди. «тўмарис» фестивали - - ўзбек хо-тин-қизларини спорт соҳасидаги «уйқу»дан уй-ғотди, десак хато қилмаган бўламиз. …

вилоят, республика мусобақалари (масалан от ўйинлари)ни ўтка-зиш даркорлиги, аҳолига халқ ўйинлари би-лан шуғулланиш учун қулай шароитлар яра-тиш зарурлиги, айниқса бу ўйинлар билан ёшлар шуғулланишига эътибор бериш муҳим-лиги ҳамда миллий ўйинлар бўйича халқаро фестиваль ўтказиш вақти келганлиги қайд қилинди. хуллас, минг йилликлар давомида халқ ўйинлари аждодларимизнинг жисмоний, маъ-навий, руҳий ва ақлий ривожланиши учун асо-сий восита бўлиб келган. бироқ, кейинги аср-да қатор сабабларга кўра ва аввало шўролар-нинг миллий анъаналарга салбий муносабати туфайли халқ ўйинлари эътибордан четда қола бошлади. мустақиллик туфайли миллий қад-риятлар -- миллий онг, тарихий хотира, аза-лий анъаналар, диний эътиқодлар, халқ ижо-ди қаторида миллий ўиинлар ҳам жадал тик-лана бошлади. бу борада ўзбекистон респуб-ликаси жисмоний тарбия ва спорт давлат қўми-тасининг жонбозлиги туфайли жиддий ишлар амалга оширилмоқца. «халқ ўйинлари байра-ми» (1991, 1992, 1993 й.й. фориш), «миллий спорт ва халқ ўйинлари» i ва ii олимпиадала-ри (1994, 1996 й.й. фориш), «алпомиш» i рес-публика халқ ўйинлари фестивали» (1998, тер-миз»), «тўмарис» қизлар миллий фестивали (1999, жиззах), «алпомиш» …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўзбек халқи анъанавий ва замонавий ўйинларининг этнографик хусусиятлари (қашқадарё мисолида)"

халқи анъанавий.doc қадимдан ватанимизда байрам ва мусобақа-лар бир-бири билан чамбарчас боғлиқ ҳодиса-лар бўлиб келган мавзу: ўзбек халқи анъанавий ва замонавий ўйинларининг этнографик хусусиятлари (қашқадарё мисолида) режа i боб. анъанавий ўзбек халқ ўйинларининг шаклланиши ва ривожланиши. i.1.ўзбек халқи ўйинлари тарихидан. i.2. халқ ўйинларининг турлари ва анъаналари. i.3.халқ ўйинларини тиклаш ва ривожлантириш. ii боб. замонавий халқ ўйинларининг шакли ва уларнинг мазмундорлиги. ii.1. мустақиллик даврида замонавий ўйинларининг ривожланиши. ii.2. ўзбек халқ ўйинларининг хаплқарао нуфузи. қадимдан ватанимизда байрам ва мусобақа-лар бир-бири билан чамбарчас боғлиқ ҳодиса-лар бўлиб келган. кўпинча байрам кунлари йирик мусобақалар ўтказилган ва алоҳида ўтка-зилган мусобақалар ҳам байрамлар...

Формат DOC, 283,5 КБ. Чтобы скачать "ўзбек халқи анъанавий ва замонавий ўйинларининг этнографик хусусиятлари (қашқадарё мисолида)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўзбек халқи анъанавий ва замона… DOC Бесплатная загрузка Telegram