“ibtidoiy jamiyat tarixi” fanining tarixshunosligi

DOCX 27,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662367976.docx [bookmark: _goback]âibtidoiy jamiyat tarixiâ fanining tarixshunosligi reja: 1. yozma manbalar va rasmlar. 2. demokrit, lukretsiy kar insoniyat rivojlanishining kuzatishlari. 3. evropa sayohatchilari xix asrda ibtidoiy jamoa toâgârisida ma`lumotlartoâplanishi va ularni umumlashtirish. qadimgi va oârta asrlarda ibtidoiy davr haqidagi tushunchalar. ibtidoiy jamiyat tarixi bashariyat tarixining ajralmas qismini tashkil etadi. u tarixc fanining boshqa sohalariga nisbatan ancha yosh boâlib, xix asrning ikkinchi yarimlaridan vujudga keldi va yuz yildan beri mustaqil fan sifatida rivojlanmoqda. lekin bu degan soâz ilgari odamlar insonning jamiyati tarixining bu dastlabki davri haqida hech qanday tushunchalarga ega emas edilar, degan fikr kelib chiqmasligi kerak. oâzining uzoq oâtmishiga qiziqish kishilarda ular taraqqiyotining dastlabki bosqiyalaridayoq vujudga kelgan. shu narsa ravshanki, etnograflar, tilshunoslar, adabiyotshunoslar va boshqa fan sohiblari tomonidan oârganilgan xalq, qabila, elatlarda ularning uzoq oâtmishi, ajdodlarining ajoyib-gâaroyib qahramonligi, urugâ, qabila va xalqlarning kelib chiqishi ularning turmush tarzi haqida juda koâp ogâzaki rivoyat va afsonalar saqlanib kelayotganligi hisobga olingan. oâzaro qoâshni …

ussasiz, mehnat qilmay yashab, dushman va urush nimaligini bilmaganlar, deb madh qilinadi. bu tasavvurlar keyinchalik turli xil shakllarda uzoq vaqt davom etdi. qadimgi mualliflar xususan demokratik ibtidoiy jamoa tuzumi davriga baho berib, ibtidoiy davr kishilari hech qanday oltin asrda yashagan emaslar, qadimgi zamon kishisi ham tirikchilik qiyinchiliklari, tabiat bilan kurash qiynchiliklari ostida koâp ezilib azob tortgan deb ta`kidlangan edi. ibtidoiy jamiyat tarixi haqidagi dastlabki ilmiy bilimlar diniy qobiqqa oâralib, afsonaviy tarzda bayon etilgan. lekin ularda haqiqat kurtaklari boârtib turar edi. qadimgi mesopotamiya, misr, hindiston, oârta osiyo, xitoy va qadimgi sharqning boshqa oâlkalarida yaratilgan qator dostonlar, hikoyalar, qoâshiqlar va xalq ogâzaki ijodiyotida kishilikning ibtidoiy davri haqida ba`zi ma`lumotlar uchraydi. bu borada qadimgi grek, rim va bobillik tarixchilari tomonidan qayd qilingan ma`lumotlar qimmatlidir. qadimgi davr tarixchilari tasavvurida madaniylashgan dunyo faqat oârta yer dengizi atrofidagi mamlakatlar bilan chegaralanib, undan tashqaridagi bepoyon yerlarda esa ular âvarvarlarâ deb atalgan qabilalar yashagan. mazkur qabilalarning koâpchiligi hali …

00-14) va tatsit, misr va oârta osiyo qabilalari haqida trog pompey yozib qoldirgan ma`lumotlari juda qimmatlidir. gerodot va strabonlar varvar qabilalarining ba`zilarida umumiy mulk mavjud boâlib, ona nasabidan qarindoshlik hisobi barqarorligini payqaganlar. xususan, gerodot laqaylarda ona urugâi tartibi hukmron boâlib, ular qayliqlarni xotin-qizlarning oâzlari tanlaydilar, sarmat xotin-qizlari juda magârur, jangovar boâlib, oâz dushmanini oâldirgach, turmushga chiqadilar. old osiyo xalqlari haqida yozgan qadimgi tarixchilar orasida alenksandr makedonskiy va dastlabki salavkiylar sulolasining zamondoshi er.avva. iv-iii asrlarda yashagan grek tilini yaxshi bilgan bobillik tarixchi berosning xizmatlari ham alohida oârin tutadi. uni grek tilida bobil tarixi va mifologiyasi ocherkidan iborat katta tarixiy asar yozganligi ma`lum. afsuski, beros yaratgan bu asar zamonamizgacha saqlanib qolmagan. beros asarining iosif flaviy va boshqa tarixchilarning asarlarida keltirilgan parchalari va tsitatalarigina bizning zamonamizgacha yetib kelgan. beros asarlaridan qolgan mazkur parchalarda ibtidoiy zamonlarga oid ma`lumotlar ham uchraydi. qadimgi davr, xususan, grek va rimlik mualliflar orasida insoniyatning bu ilk davri toâgârisidagi yagona …

rga borayotganligi haqida pessimistik xulosa chiqarishga olib kelgan. qadimgi davrning mashhur materialist filosoflaridan biri boâlgan gesiod kishilarning qanday hayot kechirganliklari haqida sodda, lekin haqqoniy fikrlar uchraydi. demokratning fikricha, yer yuzidagi dastlabki odamlar dagâal, qoâpol va vahshiyona suratda hayot kechirganlar, yemish qidirib oâtloqlarda koâchib yurganlar. ular yerda mavjud boâlgan tabiiy ozuqalar va daraxtlardagi yovvoyi mevalar bilan ovqatlanganlar. oziq- ovqat topish, yogâin-sochin va vahshiy hayvonlardan saqlanish zarurati, kishilarni tabiatning turli-tuman hodisalari bilan kurashish usullarini qidirib topishga majbur etgan, albatta. demokrit qarashlarining davomchisi qadimgi rim filosofi va mashhur shoiri lukretsiy kar (99-55) âbuyumlarning xislati haqidaâ nomli poemasida kishilikning eng qadimgi yovvoyilik holatidan olov, kiyim-bosh, turar-joy va boshqa narsalarning kashf qilishigacha boâlgan taraqqiyot manzarasi qisqacha, lekin haqqoniylik bilan bayon qilingan. lukretsiy kar demokrit kabi odamlarning muxtojlik, zaruriyat tufayli qilgan kashfiyotlarini izohlab koârsatgan va oâsha vaqtda hudoning odamni yaratganligi hamda kishilik jamiyati tarixining tongida âoltin asrâ mavjud boâlganligi haqida tarqalgan afsonalarni tanqid qilgan. lukretsiy karning …

anishiga tish-tirnogâi bilan qarshi chiqdi. evropadagi ilohiyot olimlari â«tavrotâ» dagi goâyo xudo tomonidan yaratilgan va oâz gunohlari uchun jannatdan quvib chiqarilgan eng dastlabki odamlar odam ato bilan momo havo haqidagi afsonani xalq orasida keng tashviqot qila boshladilar. mazkur afsona xudoning xoxishi bilan dunyoda paydo boâlgan birinchi odamlar hayoti toâgârisidagi yahudiylar oâzlashtirib olgan shumer afsonasiga asoslanadi. odam ato va momo havo haqidagi afsona keyinchalik islom dinining asosiy kitobi boâlgan â«qurâonâ» ga ham kiritilgan. ayrim afsonalarda ibtidoiy odamlar it boshli, boshsiz, shuningdek koâkragida koâzlari boâlgan maxluqlar qiyofasida tasvirlab koârsatilgan. xiii asrda yashagan ruhoniy foma akfinskiy tuzgan traktatda olam va odamning yaratilishi ilmga zid barcha yolgâon afsonalar va beâmani davolar bilan tuzatilib yuborilgan ekan. garchi oârta asrlarda din homiylari ilmiy bilimlarni xususan, ibtidoiy jamiyat haqidagi ilgâor gâoyalarni har tomonlama boâgâishga harakat qilmasin, yer va unda yashagan xalqlar haqidagi bilim asta sekinlik bilan boâlsa ham olgâa qadam tashladi. sharqning mashhur olimlari evropa va osiyo …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "“ibtidoiy jamiyat tarixi” fanining tarixshunosligi"

1662367976.docx [bookmark: _goback]âibtidoiy jamiyat tarixiâ fanining tarixshunosligi reja: 1. yozma manbalar va rasmlar. 2. demokrit, lukretsiy kar insoniyat rivojlanishining kuzatishlari. 3. evropa sayohatchilari xix asrda ibtidoiy jamoa toâgârisida ma`lumotlartoâplanishi va ularni umumlashtirish. qadimgi va oârta asrlarda ibtidoiy davr haqidagi tushunchalar. ibtidoiy jamiyat tarixi bashariyat tarixining ajralmas qismini tashkil etadi. u tarixc fanining boshqa sohalariga nisbatan ancha yosh boâlib, xix asrning ikkinchi yarimlaridan vujudga keldi va yuz yildan beri mustaqil fan sifatida rivojlanmoqda. lekin bu degan soâz ilgari odamlar insonning jamiyati tarixining bu dastlabki davri haqida hech qanday tushunchalarga ega emas edilar, degan fikr kelib chiqmasligi kerak. oâ...

Формат DOCX, 27,1 КБ. Чтобы скачать "“ibtidoiy jamiyat tarixi” fanining tarixshunosligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: “ibtidoiy jamiyat tarixi” fanin… DOCX Бесплатная загрузка Telegram