ibtidoiy jamiyat tarixini davrlashtirish

DOCX 5 стр. 18,3 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 18,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1662367996.docx [bookmark: _goback]ibtidoiy jamiyat tarixini davrlashtirish reja: 1. ibtidoiy jamoa davrlanishi va sanalari tosh, mis va temir asrlari. 2. sanalarni aniqlashda tabiiy fanlarning oârni. 3. mehnat qurllari takomillashuvi jarayonining sanalarni aniqlashdagi ahamiyati. ibtidoiy jamiyat boâlinar ekan, mazkur davrda sodir boâlgan voqea va hodisalarni qachon, qaysi vaqtda boâlganligini aniqlash ibtidoiy jamiyat tarixi fani oldida turgan eng muhim vazifalardan biridir. arxeologik yodgorlikning madaniy qatlamlaridan kavlab olingan moddiy buyumlarning nisbiy yoki absolyut haqiqiy aniq sanasi aniqlanmas ekan, mazkur moddiy buyumlar oâtmishini oârganishning haqiqiy tarixiy manbasi boâla olmaydi, balki arzimas, tashlandiq narsaga aylanib qoladi. tarix fanida, xususan, ibtidoiy jamiyat tarixi fanida davrni aniqlash, sanasini belgilab olish juda murakkab boâlib, uning xilma-xil usullari mavjud. moddiy va madaniy buyumlarni sanasini aniqlashda arxeologiya, geologiya, poleontologiya, fizika, ximiya va boshqa fanlar qoâlga kiritgan ma`lumotlar asos qilib olindi. soânggi yillar ichida olimlar ibtidoiy jamiyat tarixining nisbiy va mutloq sanasini aniqlashning yangi usullari kashf etilib sinab koârildi. geoxronologiya, roleometrik radiouglerod, …

2 / 5

dami bilan tarkibida kaliy boâlgan vulqon madanlarining yoshini aniqlash mumkin. arxeologik yodgorliklardan topilgan sopol buyumlarni vaqt-sanasini aniqlashda arxeomagniy usuli ijobiy natijalarni bermoqda. olimlarning mulohazalariga koâra sopoldan yasalgan buyumlarga erning magniy maydoni taâsir etib, u sopolda uzoq vaqt oâzgarmagan holda saqlanib qoladi. sopol buyumlarni magnitlanish natijasiga koâra, yerning magniy maydoni chiziqlari tortiladi. shunga qarab qadimiy sopol idishlar, sopoldan yasalagan boshqa buyumlarning sanasi aniqlanadi. mazkur usul yerdan kavlanib olingan sopol buyumlarning sanasini 25 yil xato bilan belgilab berishi mumkin. sanani aniqlashning yana bir usuli dendroxronologik usuldir. bu usul yordami bilan arxeologik yodgorliklarning madaniy qatlamlaridan topilgan daraxtlirning yillik xalqalriga karab, uning kesilgan vaqtini bir yilgacha aniqlida bilib olish mumkin. odamning eng qadimgi ajdodlari. inson tabiat tirik mavjdodlarning eng oliysi va gul tojisi hisoblanadi. yer yuzida bu oliydarajadagi mavjudotning paydo boâlib, yashay boshlaganiga qarib 3, 5,3,5. million yillar oâtdi. mazkur davr mobaynida inson mehnat qilish tufayli hayvonlar olamidan ajralib chiqib, uzoq rivojlanish bosqichini oâz …

3 / 5

na va rivoyatlar koâp uchraydi. xviii va xix asrlarda arxeologik, antropologiya soxasida qoâlga kiritgan ilmiydalillar va ilgâor qarashlar, odamning kelib chiqishi xaqidagi diniy rivoyat va afsonalar ilk bor zarba berib, bu masalani bundan keyingi rivoji uchun zamin hozirladi.. xviii-xix asrlarda shakllanib vujudga kelgan arxeologiya fani qoâlga kiritgan yangi dalillar aloxida ahamiyatga ega boâldi. qadimgi davrning ilgâor fikrli rim, yunon, xind va xitoy mutaffakrlari insonning tabiiy ravishda paydo boâlganligi haqida oâz muloxazalarini bildirganlar. lekin bu -fikr oârta asrlarda cherkov va dinning taâsiri natijasida rivojlantirilmadi. ammo xvii asr oxiri va xviii acrdan boshlab olimlar bu masalaga jiddiy e`tibor bera boshladilar. chunonchi j. b. lamark karl linney. tomas geksli va boshqalar insonning bialogik jixatidan maymunlarga yaqinligi, kelib chiqishi va uning tabiatda tutgan oârni haqida ilgâor fikrlar bilan maydonga chiqdilar. bu sohada mashxur ingliz alimi, tabiatshunos ch.charl darvinning xizmatlari alohida ahamiyatga egadir. ch. darvin oâzining âtabiy tanlanish, yoâli bilan turlarning paydo boâlishi (1850), â«odamning …

4 / 5

rshi chiqib, bu fikrlarni xato ekanligini isbot qilib berdi. lekin ch. darvin oâz asarlarini yozayotgan davrda uchlamchi davrning odamsimon maymunlari bilan undan koâp million yillar keyin kelib chiqkan xozirgi zamon odlarining bir-biri bilan bogâlovchi topilgan emas edi. lekin koâp yillar davomida olib borilgan geologik, paleontologik arxeologik tadqiqot ishlari oraliqdagi bu uzilishni bir darajada toâldirdi. odamning ham, gorilla va shimponzelarning yaqin umumiy ajdodi hisoblangan odamsimon qazilma maymunlar driopiteklar 11-20 million yillar ilgari miotsen davrida, janubiy osiyo, janubiy evropa va afrikada tarqalgan edi. bulardan yana biri darvin driopeteki boâlib, uning qoldiqlari avstraliyaning oârta miotsen yotqiziqlaridan topilgan. odam ajdodiga yaqinroq maymunlardan yana biri ramapitek boâlib, ularning suyak qoldiqlari shimoliy -hindistondagi sivalika tepaligining quyi pliotsen yotqiziqlaridan topilgan. romaniteklarning qoldiqlari sharqiy afrikadagi keniyadan topilib, uni keniyapitek ham deb ataladi. ular 10-14 million yil ilgari yashagan mavjudotdir. bu bosqichda inson ajdodi hozirgi zamon odamsimon maymunlaridan ajralib chiqqan boâlib, romanotipek odam ajdodi deb hisoblash mumkin emas edi. …

5 / 5

n, ginparion, jrafa va giena kabi yirik hayvonlar bilan zamondosh boâlgan odamsimon maymun edi. ammo avstralopitek deb ataluvchi qazilma maymun zoti romanipitekka, nisbatan ham odamga juda yaqin edi. avstrolopitekning suyaklari dastlab 1924 yili r. larte tomonidan kashf etilib bayon etilgan. soânggi vaqtda olib borilgan qidiruv ishlari natijasida 400 dan ortiq avstrolopitek maymunlarining suyak qoldiqlari topildi. ularning aksariyati janubiy va sharqiy afrikadan topilib, ikki urugâga mansubdir. bu tuanga, makapansgata va sterkfoyitadan topilgan afrikali avstralopitek hamda kromdraya va svarkraisadan topilgan parangriotidir. ularning sanasn 900 ming yildan 3 million yilgacha borib taqaladi. bular parantrop va boys zinjontropiga mansub boâlib, tanzaniyaning olduvay darajasidan, keniyaning turkona (rudolf) koâli atrofidagi kanepoy, kooâa-fora, lotegam, ileret, efiopiyaning janubidagi omo daryosi vodiysidan topib oârganilgan. sharqiy afrika avstropiteklarining sanasi kadiy-argon usuli bilan aniqlanishiga 5,5 bilan 0,7 million yil bilan chegaralanadi. shuni ham aytib oâgish kerakki, sharqi-janubiy va janubiy osiyodan ham avetrolonitekka yaqin boâlgan mavjudodlarning suyaksuyaklari topilgan. xitoyning janubidan topilgan blek …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ibtidoiy jamiyat tarixini davrlashtirish"

1662367996.docx [bookmark: _goback]ibtidoiy jamiyat tarixini davrlashtirish reja: 1. ibtidoiy jamoa davrlanishi va sanalari tosh, mis va temir asrlari. 2. sanalarni aniqlashda tabiiy fanlarning oârni. 3. mehnat qurllari takomillashuvi jarayonining sanalarni aniqlashdagi ahamiyati. ibtidoiy jamiyat boâlinar ekan, mazkur davrda sodir boâlgan voqea va hodisalarni qachon, qaysi vaqtda boâlganligini aniqlash ibtidoiy jamiyat tarixi fani oldida turgan eng muhim vazifalardan biridir. arxeologik yodgorlikning madaniy qatlamlaridan kavlab olingan moddiy buyumlarning nisbiy yoki absolyut haqiqiy aniq sanasi aniqlanmas ekan, mazkur moddiy buyumlar oâtmishini oârganishning haqiqiy tarixiy manbasi boâla olmaydi, balki arzimas, tashlandiq narsaga aylanib qoladi. tarix fanida, xususan, ibti...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (18,3 КБ). Чтобы скачать "ibtidoiy jamiyat tarixini davrlashtirish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ibtidoiy jamiyat tarixini davrl… DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram