хитой тилида дипломатик лексиканинг шаклланиши

DOC 111,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664041502.doc хитой тилида дипломатик лексиканинг шаклланиши режа: 1. хитой тилидаги дипломатик атамаларнинг диахронияси. 2. ҳозирги замон хитой тилидаги дипломатик атамаларнинг лексик- семантик таҳлили хитой тилидаги дипломатик атамаларнинг диахронияси “дипломатия” атамасининг хитой тилидаги “waijiao” （外交）атамасининг асл маъноси ҳозирги кунда тушуниладиган “дипломатия” атамасининг маъносидан анча йироқ. қадимги хитой ҳикматли гапига кўра: “хизматкор ўз хокимининг ишончини суиистеъмол қилмаслиги учун waijiao дан сақланиши лозим.” бу ҳикматли гапда келтирилган “waijiao” сўзида хизматкорнинг бошқа бир ҳоким билан бўлган маҳфий алоқаси назарда тутилмоқда. бу каби маҳфий алоқалар хизматкорнинг содиқсизлигидан далолатдир. “waijiao” （外交）сўзининг бошқа бир қадимий маъноси “шахсий ижтимоий муносабат” демакдир. sima qian солномасидаги “deng tong нинг таржимаи ҳоли” асарида ёзилишича: “deng tong “waijiao”ни ёқтирмас эди ”. бу ерда “waijiao” сўзи “ҳуфёна алоқалар” ёки “бошқа шаҳслар билан ижтимоий муносабатларда бўлиш” деган маънони билдиради. хитой тилидаги “waijiao” сўзи “дипломатия” атамасининг эквиваленти сифатида фақатгина яқин вақтлардан бери қўллана бошланган. ундай бўлса “waijiao” сўзининг асл маъноси қандай? том маънода “waijiao” сўзи …

о алоқалар, қадимги хитойнинг тарихига оид бўлган манбаларда келтирилган турли миллатлар ўртасидаги муносабатлар ҳам хитой дипломатияси узоқ ўтмишга эга эканлигидан далолат беради. ушбу манбаларга таянган ҳолда қадимги хитойнинг бир неча машҳур дипломатларини санаб ўтиш ва қадимги хитой дипломатия соҳасига оид тактикалар, дипломатик маҳорат, дипломатик мақсадлар, принциплар, стратегия, дипломатик каналлар ҳамда шаклларни умумлаштириш мумкин. буларнинг моҳияти тасаввур этиб бўлмас даражада кенг. масалан, “муросасиз давлатлар” (мил.ав. 475 - 221) даврида хитой бир қанча феодал давлатларга бўлинган бўлиб, улар ичида еттита энг кучли давлат ўртасида зўравончилик жанглари бўлиб турган. буларни тартибга солиш, ўзаро низоларга барҳам бериб, ягона кучли давлат яратиш мақсадида “илғор” чин, аниқроғи стратег su qin олти кучларни (олти рақиб давлатни): yan, zhao, han, wei, qi ва chu давлатларини йиғиб, уларни хитой тарихидан маълум бўлган “вертикал альянс” деб номланган бирлашма тузишга ишонтиради. su qin ўзини шу олти иттифоқдош давлатлар раҳбарларининг барчаси устидан “премьер – министр” деб эълон қилади. шу пайтнинг ўзида zhang …

оллик” (мил. 220 – 265) даврида хитой қайтаддан уч давлатга бўлиниб кетган: wei, wu ва shu han давлатлари. shu han лик zhuge liang нафақат машҳур давлат арбоби ва стратег, балки таниқли дипломат ҳам бўлган. zhuge liang shuhan давлати асосчиси бўлмиш liu bei томонидан “teshi” 特使, яъни “маҳсус вазифа билан юборилган элчи” сифатида wu давлатига юборилади. унинг вазифаси wu ни liu билан бирикиб сао сао (wei давлати асосчиси)га қарши курашишга кўндириш эди. zhuge liang “teshi”特使 сифатида тутган илк қадами: сао саога таслим бўлиш тарафдорлари, wu нинг мансабдор хизматкорлари билан музокаралар ўтказади. кейин у sun quan (wu давлатининг асосчиси) ва zhou yu (wu давлатининг ҳарбий қўмондони) билан бирга бўлган “тет – а – тет” музокараларини муввафақиятли ўтказган. сао кучлари миқдор жиҳатидан қанчалик кўп бўлмасин, chang jiang дарёсининг шимолий қирғоғида жойлашган chibi қалъасида liu ва sun ларнинг бирлашган қўшинлари томонидан қуршовга олинади. ушбу натижа вазиятнинг кейинги ривожида ҳал қилувчи роль ўйнайди. кейинчалик zhou …

окимига турмушга чиқиши ҳақидаги ҳикоя деярли ҳар бир хитойликка маълум. ушбу ҳикояда айтилишича zhaojun ўз – ўзини турмушга чиқиш учун таклиф қилади. император yuan di унинг таклифини қабул қилади ва хан билан хун сулолари ўртасидаги доимий зиддиятларга барҳам бериш мақсадида zhaojun ни малика деб эълон қилади. ушбу ҳикоя қадимги хитойда қўлланилган маҳсус дипломатик усулни ўз ичига қамраб олган. хан императори оиласидан чиққан қизларини чегара ҳудудлардаги камсонли миллатларнинг кичик давлатлар ҳукмдорларига турмушга бериш йўли орқали, табиийки, улар билан алоқаларни мустаҳкамлашга эришган. бундай турмушлар қадимги хитойда heqin 和亲 , яъни “альянс никоҳ” номи билан машҳур бўлиб, тинчликни сақлашга қаратилган дипломатик усул сифатида кенг тарқалган. zhaojun ўз замонининг дипломат аёли ёки “тинчлик элчиси” сифатида шарафга эга бўлади. “уч қироллик ” романида келтирилишича wu давлатининг ҳукмдори sun quan ҳам шу йўлни тутиб ўғли учун jing zhou гарнизонига бошлиқ бўлган етакчи генерал guan yu нинг қизини қўлини сўрайди. ушбу йўл аслида сиёсий ва дипломатик тадқиқ …

ҳудуди ва марказий осиёнинг баъзи регионлари) кам сонли миллатларнинг кичик давлатлари билан дипломатик алоқалар ўрнатганлиги, мин сулоласидан машҳур денгиз сайёҳи zhang he (1371 - 1435)нинг жанубий шарқий осиё ва шарқий африка давлатларига уюштирган 7 экспедицияси – буларнинг ҳаммаси қадимги хитой дипломатиясининг машҳур ва ўлмас қаҳрамонликларидир. юқоридаги тарихий далилларга таянган ҳолда биз хитой дипломатияси қадим замонлардаёқ вужудга келганлигини айтишимиз мумкин. қадимги хитойда “дипломатия” сўзи “waijiao 外交” сўзи билан эмас, балки “ waishi 外事” , яъни “ташқи ишлар” сўзи билан юритилган. ушбу далил дастлаб zuo qiuming нинг “баҳор ва куз” солномасида учрайди. ушбу солномада ёзилишича zhang huanzi шундай дейди: “jiaji га лавозим берилишини тавсия этаман, чунки у “ waishi 外事”га уста”. яна “уч қироллик” романига қайтадиган бўлсак, sun quan нинг акаси sun ce ўз ўлими олдидан укасига қуйидагича васият қилади: “агар “neishi 内事”дан иккилансанг zhang zhao билан маслаҳатлашгин, агар “ waishi 外事”ни ўзинг ҳал қила олмасанг zhou yu дан маслаҳат ол”. “neishi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "хитой тилида дипломатик лексиканинг шаклланиши"

1664041502.doc хитой тилида дипломатик лексиканинг шаклланиши режа: 1. хитой тилидаги дипломатик атамаларнинг диахронияси. 2. ҳозирги замон хитой тилидаги дипломатик атамаларнинг лексик- семантик таҳлили хитой тилидаги дипломатик атамаларнинг диахронияси “дипломатия” атамасининг хитой тилидаги “waijiao” （外交）атамасининг асл маъноси ҳозирги кунда тушуниладиган “дипломатия” атамасининг маъносидан анча йироқ. қадимги хитой ҳикматли гапига кўра: “хизматкор ўз хокимининг ишончини суиистеъмол қилмаслиги учун waijiao дан сақланиши лозим.” бу ҳикматли гапда келтирилган “waijiao” сўзида хизматкорнинг бошқа бир ҳоким билан бўлган маҳфий алоқаси назарда тутилмоқда. бу каби маҳфий алоқалар хизматкорнинг содиқсизлигидан далолатдир. “waijiao” （外交）сўзининг бошқа бир қадимий маъноси “шахсий ижтимоий муноса...

Формат DOC, 111,0 КБ. Чтобы скачать "хитой тилида дипломатик лексиканинг шаклланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: хитой тилида дипломатик лексика… DOC Бесплатная загрузка Telegram