rossiya- xiva munosabatlari tarixidan va bu munosabatlarning keskinlashuvi

DOC 56.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1664043588.doc rossiya- xiva munosabatlari tarixidan va bu rossiya- xiva munosabatlari tarixidan va bu munosabatlarning keskinlashuvi reja: 1. rossiya-o`rta osiyo aloqalarining o`rnatilishi. 2. s`herq`ozixon siyosatining yutuqlari. 3. pyotr i ning sharq siyosatida xiva masalasi. 4. xivani zabt etish rejasi. o`rta osnyo va sibirning umumiy axvoli. buxoro xoni deyarli 40 yillik (1560—1598) hukmronligi badaxshon, hirotni, xurosonning mashhada qismini egallab, buxoro xonligi. ancha kengaytirishga erishdi. shuningdek, qarshi hujum qilindi va xvi asr 90-yillari- buxoro xonligiga bo`ysundirildi. davlat hokimiyatlashtirilib, xonlikning iqtisodiy-siyosiy: mavkei birmuncha ko`tarildi. lekin bu hol abdullaxon o`li-uzoq cho`zilmadi. taxtga uning o`g`li abdulmo`min yarim yil o`tmasdanoq o`ldirildi va shu bilan timuriylar dinastiyasi hukmronligi tugadi. hokimiyat tepasiga rossiya astraxanni bosib olganda, u yerdan buxoroga xelgan astraxan xonlarining vakili jonibek o`tirdi. shu ravishda buxoro xonligida yangi astraxan (ashtar-dinastiyasi hukmronligi o`rnatildi. bu dinastiya mdorlari honlikning abdullaxon zamonidagi holatini saklay olmadilar. chunonchi, eron shoxi abbos xurosonnibosib olish bilan chegaralanmay, balxni egallash uchun ham akat kildi. eron shohining …
2
borishiga katta to`siq bo`lishiga qaramay, buxoro, samarqand, tosh-kent, xorazm, balx kabi shaharlar ahvoliga keskin ravish-da salbiy ta`sir etmadi. urta osiyo shaharlari savdo-hunarmandchilik va madaniyat markazlari sifatida o`z faoliyatini davom ettirdi. bu joylarda, ayniqsa, ip va ipak gazlamalar ishlab chiqarish keng quloch yoyib, ular mamlakatning ichki va tashqi savdosida salmoqli o`rin egaldagan. bular: bo`z, alacha, xom surp, zandoni, mata, doka, atlas, kimxob, banoras, beqasam va adras kabi turli rang-dagi gazlamalar edi. urta osiyo shaharlarida va, shuningdek, atrof joylarda ishlab chiqarish mahsulotlarining ma`lum turlari ixtisos-lashtirilgan alohida maxalla, kishloqlar vujudga kelgan edi. masalan, buxoroning shimolida joylashgan zandona degan kishlokda ip gazlamaning sifatli bir turini ishlab chiqarish bundan ming yil ilgariyok ixtisoslashtirilgan. bu to`g`rida x asrning birinchi yarmida yashagan narshahiy bunday yozgan edi: - - «qishlokda katta kal`a, katta bozor va machit •bor... bu yerdan zandonichi (zandoni) nomli ip gazlama olib ketiladi. bu nom shu kishlokda gazlama ishlab chiqarilgan-ligi uchun berilgan. gazlama yaxshi va …
3
, buxoro va xivada to`qiladigan ipak gazla-malar savdoning muhim buyumi hisoblangan. buxoro va xiva xonliklarida gazlama ishlab chikarish haqida qisqa bo`lsa-da, filipp yefremovning bergan ma`lumoti ahamiyatlidir. uiing ma`lumotiga qaraganda, u joylarda ipak ko`p bo`lgan, undan kumush va tilla naqshli yul-yo`l kimxob, atlas, duxoba, mayda gul solingan gazlalamalar to`kilgan. bu yerda juda ko`p paxta yetishtirilgan.undan chodir, bo`z, doka, dag`al ip gazlama, olacha, fata shaffof oq ro`mol), xom surp va boshqa gazlamalar to`qilgan.garchi bu so`zlar xviii asrga tsgishli bo`lsa-da, birok kursatilgan gazlamalar urta osiyo shaharlarida bundan ancha davrlar ilgari to`qilar edi. xunarmandchilik sanoatida yarog`-aslaha ishlash takomillashgan bo`lib, kilich, pichoq, qalqon, sovut va o`q-yoy singari kurollar oltin, kumush va qimmatli toshlar bilan naqshlanligi va mustahkamligi jihatidan mashhur edi. mis va bronzadan yasalgan turli idishlar ham gullar va xatlar bilan naqshlanib yasalardi. zargarlik mollari ishlab chikarish xam takomillashgan edi. urta osiyo shaharlarida kiyim tikish, gilam to`qish va etikdo`zlik kabi xunarmandchilik tarmoklari o`sgan edi. yukorida …
4
va, shuningdek, rus mexnatkash ommasini chorizm kattiq ekspluatatsiya ki-lar edi. elchilik munosabatlari. xvii asrda, sibir bosib olin-masdan ilgari, o`zbek xonlari rus davlati bilan astraxan rrkali savdo va elchilik munosabatlari olib borgan. rus manbalarining ko`rsatishicha, astraxan bosib olingandan keyin ko`p o`tmay, ya`gsh 1557 yilda u yerga urganchdan savdogarlar turli mollar bilan kelganlar. 1557yilda esa buxoro va xiva xonliklari elchilari katta sovg`a va yorliqlar bil:an moskvaga keldilar. ular urta osiyo savdogarlarining rus davlatida erkin va bemalol savdo qilish haqidagi tak-liflarini bayon etdilar. rus hukumati 1558 yilda angliya-lik djenkinsonni o`z nomidan yorliq bilan xiva va buxo roga jo`natdi. aslida rus elchisi buxoroga birinchi marta-ba 1578 yilda yuborilgan edi. shu ravishda, xvi asr ikkinchi yarmida o`zbek xonliklari bilan rus davlati o`rtasida muntazam elchilik munosabatla-ri yo`lga qo`yilib, bunda astraxan muhim yo`l bo`lgan. har ikki tomon xvi asrning ikkinchi yarmida va butun xvii asr davomida bir necha martaba bir-birlariga elchilar yubordi.xiva va buxoro xonliklari rus davlatining, …
5
yuborilganligi haqida hech qanday ma`lumotlarga ega emas-miz. ammo bu xiva xonligi sibir bilan savdo-sotik qilma-gan degan gap emas. aksincha, xivaliklar buxoro xonligi orqali sibirning ichki va tashqi savdosida bevosita qat-nashganlar. ular ham sibirda «buxorolik»lar nomi bilan yuritilgan. xiva xonligining astraxan orqalm rus davlatiga elchi-lar yuborishidan maqsadi faqat o`sha yerdagina savdo-sotiqni rnvojlantirishga erishish edi, deb tushunish xatodir. chun ki xiva xonlari o`z elchilari orqali rus hukumatidan ros-siyaning hamma joyida va, shuningdek, sibirda bemalol sav-do qilishga ruxsat so`ragan. rus hukumati esa xiva xonlari-ning iltimoslarini amalga oshirganligi haqida yorliklar yuborardi55. buxoro xonlarining astraxan orqali rus dav-lati bilan elchilik munosabatlari ham shunday xarakterga ega bo`lgan bo`lsa-da, ammo ular bevosita sibirga ham o`z elchilarini yuborib turganlar. shunisi xarakterliki, sibirga kelgan buxoro elchilari xam faqat sibirdagika emas, balki astraxan, qozon va rus davlatiga qarashli boshka joylarda buxorolik savdogarlar, zlchilarga kulay sharoit tug`dirilishini o`z xoni nomidan ta-lab etar edilar. demak, o`zbek xonliklaridan borgan elchi-larning maksadi rus davlatiga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "rossiya- xiva munosabatlari tarixidan va bu munosabatlarning keskinlashuvi"

1664043588.doc rossiya- xiva munosabatlari tarixidan va bu rossiya- xiva munosabatlari tarixidan va bu munosabatlarning keskinlashuvi reja: 1. rossiya-o`rta osiyo aloqalarining o`rnatilishi. 2. s`herq`ozixon siyosatining yutuqlari. 3. pyotr i ning sharq siyosatida xiva masalasi. 4. xivani zabt etish rejasi. o`rta osnyo va sibirning umumiy axvoli. buxoro xoni deyarli 40 yillik (1560—1598) hukmronligi badaxshon, hirotni, xurosonning mashhada qismini egallab, buxoro xonligi. ancha kengaytirishga erishdi. shuningdek, qarshi hujum qilindi va xvi asr 90-yillari- buxoro xonligiga bo`ysundirildi. davlat hokimiyatlashtirilib, xonlikning iqtisodiy-siyosiy: mavkei birmuncha ko`tarildi. lekin bu hol abdullaxon o`li-uzoq cho`zilmadi. taxtga uning o`g`li abdulmo`min yarim yil o`tmasdanoq o`ldirildi va s...

DOC format, 56.0 KB. To download "rossiya- xiva munosabatlari tarixidan va bu munosabatlarning keskinlashuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: rossiya- xiva munosabatlari tar… DOC Free download Telegram