vaqt mintaqasining vaqtni hisoblashdagi ahamiyati

DOC 126,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664043163.doc vaqt mintaqasining vaqtni hisoblashdagi ahamiyati reja: 1. soat farqliklari nima. 2. s.fleming sistemasi. 3.vaqt farqliklari birinchi marta qachon va qayerda qabul qilingan. xix asrning saksoninchi yillarida amerika qo`shma shtatlarida turli joylardagi turli soatlar kð¾`rsatadigan vaqtdagi tartibsizlik va qiyinchilikni bartaraf etish maqsadida har bir temir yð¾`l mazkur yð¾`lda yoki uning ma`lum katta bir qismida harakat qiluvchi ð¾`zining âyagonaâ vaqtini ð¾`rnatgan edi. âyagonaâ vaqt sifatida ð¾`sha mazkur joy uchun ð¾`rtacha vaqt hisoblangan vaqt tanlab olinardi. buning natijasida mamlakatda vaqt hisobining 75 ga yaqin turli sistemalari paydo bð¾`ldi, ayrim katta temir yð¾`l stansiyalarida uchtadan soat qo`yilar edi. u soatlarning bittasi shu xududda katnaydigan poyezdlarning vaqtini, ikkinchisi esa sharq tomondan keladigan poyezdlarning vaqtini kð¾`rsatar, uchinchisi garb tomondan keladigan poyezdlarning vaqtini kursatar edi. ð`sha vaqtlarda rossiyada peterburg aholisi peterburg vaqti (pulkovsk observatoriyasining vaqti) bilan, moskva aholisi moskva vaqti (moskva universiteti observatoriyasining vaqti) bilan, finlyandiya aholisi gelsingforsk vaqti bilan yashar edi va xoqazo. vaqt hisobidagi …

in-ketin quyosh tomon burib turadi. shuning uchun ham kunning boshlanishi (yoki quyoshning chiqishhi) yer sharining turli joylarida turli vaqtlarda tð¾`gri keladi. keling, misollar bilan yana tanishaylik: agar toshkentda tush payti bð¾`lganda londonda kech soat 6 dan 20 minut ð¾`tgan, nyu-yorkda â tush soat 1 dan 32 minut ð¾`tgan, oxotskda â kunduz soat 4 dan 40 minut ð¾`tgan, parijda kech soat 6 dan 24 minut ð¾`tgan, xelsinkida â kechqurun soat 8 bð¾`ladi. soat poyaslarini asoslangan xalqaro vaqtning (ya`ni injener s. fleming kashfiyotining) moxiyati esa quyidagicha: yer shari ð¾`z ð¾`ki atrofida 24 soat ichida tð¾`la 360 gradusga aylanadi. demak, bir soatda u 15 gradus aylanadi. shunga muvofiq yer sharining yuzasi bir kunni tashkil etadigan soatlar soniga muvofiq xolda 24 ta poyasga bð¾`lingan. har bir poyas biri ikkinchisidan geografik uzunlikka binoan 15 gradusdan orqada qoluvchi ikkita meridian bilan chegaralanadi va ð¾`z ichida 15 gradusga egadir. soat poyaslari garbdan sharqqa tomon birin-ketin nomerlashtirilgan. har …

ropa vaqti deb ataladi. nolinchi poyasning sharqiy tomoniga birinchi poyas joylashgan bð¾`lib, uning vaqti ð¾`rtacha yevropa vaqti deyiladi. bu poyas norvegiya, shvetsiya, daniya, germaniya, polsha, avstriya, vengriya, yugoslaviya, italiya maydonlarini va afrikaning bir qismini ð¾`z ichiga oladi. bu poyasning vaqti grinvich vaqtidan bir soat oldinda. ikkinchi poyasga misr arab respublikasi, turkiya, bolgariya, ruminiya, finlyandiya va boshqa mamlakatlar kiradi. xalq komissarlari sovetining dekretiga muvofiq sobik sssr yevropa qismining garbi ham ana shu ikkinchi poyasga tegishlidir. . ikkinchi poyas vaqti sharqiy yevropa vaqti deb ataladi va u grinvich vaqtidan rosa ikki soat farq qiladi. moskva bilan peterburg hozir ikkinchi poyasning umumiy vaqtiga egadir. eslab qolish oson bð¾`lishi uchun uchinchi poyasni volga poyasi, tð¾`rtinchiniâural poyasi, beshinchini-omsk va toshkent bilan birgalikda g`arbiy sibir poyasi, oltinchini-tomsk va krasnoyarsk bilan yenisey poyasi, yettinchi-irkutsk poyasi, sakkizinchi-chita va sretensk bilan amur poyasi, tð¾`kkizinchini-blagoveshensk va vladivostoq bilan primorsk poyasi, ð¾`ninchini-oxotsk, ð¾`n birinchini-kamchatka poyasi va nixoyat, ð¾`n ikkinchi poyasni chukotka …

oyas vaqti 1919 yil dekreti bilan ð¾`rnatilganligini vuqorida aytgan edik. ana shu dekretga binoan mdx territoriyasida hammasi bð¾`lib ð¾`n bitta soat poyasi (ikkinchi poyasdan to ð¾`n ikkinchi poyasgacha) belgilangan. bu soat poyaslarining chegaralari hamma joyda ham meridianlar bð¾`yicha izchil ð¾`tkazilgan bð¾`lmay, balki ular ma`muriy chegaralar, daryolar, temir yð¾`llar, tosh yð¾`llar, kð¾`priklar va xoqazo geografik obyektlarga qarab belgilangan edi. 1957 yil 1 martidan boshlab esa sobik sssr hamma territoriyasida soat poyaslarining yangi chegaralari belgilangan. bu chegaralar hozir mamlakatimizdagi yirik iqtisodiy rayonlarning ma`muriy chegaralari bilan tð¾`lik mos tushadi. (biroq krasnoyarsk ð¾`lkasi bilan yakutiya avtonom respublikasi bu qoidadan mustasnodir). soat poyaslarining chegaralarini hamma joyda aniq meridianlar orqali ð¾`tkazilgan deb bð¾`lmaydi. agar ularni meridianlar orqali ð¾`tkazilsa, ayrim shahar yoki qishloqlarga ikkita soat poyasi tð¾`gri kelib, ularning turli burchaklarida turlicha (ikki xil) vaqt mavjud bð¾`lgan bð¾`lar edi. shuning uchun mamlakatimizda soat poyaslarining chegaralari kð¾`pchilik xollarda daryolar va boshqa tabiiy chegaralar orqali va shuningdek joylarning ma`muriy …

nroq keladi, uning g`arbiy tomoniga esa keyinroq keladi. dekret vaqti. . bu vaqt 1930 yil 16 iyunda sobik sssr xukumatining maxsus dekreti bilan ð¾`rnatilgan. bu dekretga muvofiq ð¾`sha kundan boshlab sssrdagi barcha soat poyaslarida vaqt bir soat oldinga surilgan. ð`shandan boshlab bizda tush payti soat 12 emas, balki soat 13 (kunduzgi 1) hisoblanadi. vaqt hisobidagi bunday ð¾`zgarish aholining kun yorugidan yaxshiroq foydalanishi va elektr energiyasini turmush hamda ishlab chiqarish extiyojlariga kulayroq sarflash maqsadida amalga oshirilgan. demak, dekret vaqti poyas vaqtiga yana bir soat kð¾`shilgan vaqtni bildiradi. vuqorida biz moskvaning ikkinchi soat poyasiga joylashganligini va shu poyas vaqti bilan (ya`ni grinvich vaqtidan ikki soat farq qilgan xolda) yashashi kerakligini kð¾`rgan edik. dekret vaqti bilan esa uchinchi poyasga tegishli bð¾`lib qolgan va, demak, uning vaqti dunyo, grinvich vaqtidan uch soat farq qiladi. bu vaqt maxsus âmoskva vaqtiâ degan nomga egadir. shuningdek mamlakatimizning hamma joylarida telegrammalar va radiogramma- larni jð¾`natish-qabul etish vaqtlari ham …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "vaqt mintaqasining vaqtni hisoblashdagi ahamiyati"

1664043163.doc vaqt mintaqasining vaqtni hisoblashdagi ahamiyati reja: 1. soat farqliklari nima. 2. s.fleming sistemasi. 3.vaqt farqliklari birinchi marta qachon va qayerda qabul qilingan. xix asrning saksoninchi yillarida amerika qo`shma shtatlarida turli joylardagi turli soatlar kð¾`rsatadigan vaqtdagi tartibsizlik va qiyinchilikni bartaraf etish maqsadida har bir temir yð¾`l mazkur yð¾`lda yoki uning ma`lum katta bir qismida harakat qiluvchi ð¾`zining âyagonaâ vaqtini ð¾`rnatgan edi. âyagonaâ vaqt sifatida ð¾`sha mazkur joy uchun ð¾`rtacha vaqt hisoblangan vaqt tanlab olinardi. buning natijasida mamlakatda vaqt hisobining 75 ga yaqin turli sistemalari paydo bð¾`ldi, ayrim katta temir yð¾`l stansiyalarida uchtadan soat qo`yilar edi. u soatlarning bittasi shu xududda katnaydigan p...

Формат DOC, 126,5 КБ. Чтобы скачать "vaqt mintaqasining vaqtni hisoblashdagi ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: vaqt mintaqasining vaqtni hisob… DOC Бесплатная загрузка Telegram