rossiya-o'rta osiyo munosabatlari tarixi kursining maqsad va vazifalari. eng asosiy manbalar va adabiyotlar

DOC 78,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1664043617.doc rossiya-o`rta osiyo munosabatlari tarixi kursining maqsad va vazifalari. eng asosiy manbalar va adabiyotlar reja: 1.kursning maqsad va vazifalari. 2.rossiya-o`rta osiyo munosabatlari tarixi bo`yicha muhim manbalar va eng asosiy adabiyotlar. insoniyatning keyingi uch ming yillik tarixiga nazar tashlansa, jahon tsivilizatsiyasi beshiklaridan biri, turon, movarounnahr, chig`atoy ulusi, turkiston deb turli asrlarda turfa nomlar bilan atalgan diyorimiz osmonini qora bulutlar qoplagan yillar ko`p bo`lgan. bu o`lkaga hasad va tajovuz ko`zi bilan qaragan, mardona xalqini qul, tabiiy zahiralarini o`ziniki qilishga jon-jahdi bilan intilgan bosqinchilar son-sanoqsiz edi. biroq, hamma zamonlarda ham yovga qarshi xalqimizning vatanparvar yo`lboshchilari, millat qahramonlari ozodlik yalovini baland ko`targanlar, or-nomus, o`zlikni saqlash uchun kurashganlar. pirovard natijada, dushmanlar qoldirgan kultepalar ustida obod kishloklar, shaharlar tiklaganlar. tarixiy manbalarning guvohlik berishicha, turknston o`lkasi qadim zamonlardan beri tabiiy-geografik iqlimi, boyliklarining ko`pligi, hosildor za-mini bilan atrofdagilarning diqqat-e`tiborini o`zi-ga tortib kelgan. ona diyorimiz bir necha marotaba dushman otlari tuyog`i ostida toptalgan. xalqimiz o`nlab marta tinch, yaratuvchilik mehnatini …
2
tarixchilarimiz tomonidan izchil ravishda o`rganib chiqilgan, tarixiy-ilmiy, shuningdek badiiy asarlarda bu voqealar o`z ifodasini topgan. ammo rossiya imperiyasining turkistonni dastlab josuslik yo`li bilan uzoq yillar o`rganib chiqishi, so`ngra o`ta jirkanch usullardan foydalanib uni zabt etishi, nihoyat, mustamlakachilik sirtmog`ining o`lka bo`yniga solnnishi kabi tarix haqiqati o`rta osiyo xalqlaridan sir tutilib kelingan edi. chunki xalqimiz undan xabardor bo`lganda, o`z-o`zidan sho`ro imperiyasining mustamlakachilik qiyofasi ochilib qolgan bo`lur edi. â«o`rta osiyoning bosib olinishiâ» iborasi unga tamomila qarama-qarshi ibora, ya`ni â«qo`shib olinishiâ» qabilida talqin etildi. tarixchi olimlar tarix haqiqatiga zid ish qilib, â«o`lka qo`shib olinganâ» iborasini qo`llab, uni ko`r-ko`rona soxtalashtirdilar. natijada bu g`oyani rivojlantirishga katta e`tibor berildi. shu davr mobaynida keng hajmli, ammo zamini bo`sh â«ilmiyâ» risolalar, monografiyalar uzluksiz chiqib turdi. bunday holat 80- yillarning oxiriga qadar davom etib, milliy ong, mustaqillik kurtak yoza boshlagandan keyingina to`xtadi. nihoyat, tarixchilar bu soxta, g`ayriqonuniy qarashlarni rad etib, vatan yilnomasining fojiali kechmishini adolatli yorituvchi risola va ilmiy maqolalar …
3
hgan shakli ekanligini teran faxmlar edi. sobiq sho`ro saltanati yillarida eng qadimgi davrlardan to xix asr ikkinchi yarmiga qadar bo`lgan tariximiz soxtalashtirildi. prezidentimiz islom karimov bu haqda: â«o`zbekistonning, o`zbek xalqining bugun keng ommaga yetkazishga arziydigan haqqoniy tarixi yaratildimi — yo`qmi? sovet davrida yozilgan tarixni men tarix sanamayman. o`zgalar yozib bergan tarixni o`qitishga mutlaqo qarshiman. mustamlakachi o`ziga qaram bo`lgan xalq haqida qachon xolis, adolatli fikr aytgan? ular bor kuch-g`ayratlarini turkistonning o`tmishini kamsitishga, bizni tariximizdan judo qilishga sarflaganlar. tarixdan judo bo`lish nimaligini yaxshi bilsangiz kerak. inson uchun tarixidan judo bo`lish — hayotdan judo bo`lish demakdirâ»,— deb juda o`rinli o`qtirgan edilar. xix asrning ikkinchi yarmi va xx asr boshlarida podsholik rossiyasi hukmronligi davrida turkistonda istibdodga, xalqni ezishga asoslangan siyosat hukm surdi. mahalliy aholini xo`rlash va qatag`on etish oktyabr to`ntarishi tufayli hokimiyatga kelgan sho`ro saltanati davrida yanada kuchayib, eng yuqori pog`onalarga ko`tarildi. shu tariqa, turkistonda mustaqil davlatchilikni poymol etgan, til, madaniyat, urf-odatlar, milliy qadriyatlarni …
4
bo`ladi. aytish joizki, 130 yil davomida qattiqqo`llik bilan hayotga tatbiq etilgan mustamlakachilikning mash`um tamoyillari qoldirgan asoratni bugungi kunda o`bekistonning hamma jabhasida: iqtisodiyot va madaniyatda, ilm-fan va maorifda, qishloq xo`jaligi va sanoatda kuzatish mumkin. biz yaqin kechmishdagi tarixiy haqiqatni u qanday bo`lsa, shu holda tiklash va gavdalantirishdek ezgu va olijanob maqsadni o`z oldimizga qo`yganmiz. tarixiy haqiqat shundaki, ros​siya imperiyasining sobiq mustamlakasi bo`lgan, endilikda esa suveren davlatga aylangan o`zbekiston respublikasining ros​siya federatsiyasi bilan do`stona teng, o`zaro hurmat asosida davom etib kelayotgan aloqalarini mustahkamlashda u ikki tomonlama saboq va ibrat vazifasini o`tashi lozim bo`ladi. g`oyat murakkab kechgan bosqin jarayonini tarixan xolis va ilmiy yoritishda asosan ikki manbaga: rus zobitlari va harbiy mundir kiygan olimlarining esdalik, xotira hamda ilmiy asarlariga, shuningdek, istilo davrida yashagan, shu voqealarga shohid bo`lgan mahalliy muarrixlarning qo`lyozma kitoblariga tayanildi. respublika prezidenti, o`zbekiston fanlar akademiyasining haqiqiy a`zosi i.a.karimov 1991 yildayoq sssrning parchalanib ketishi va o`zbek xalqining mustaqillikni qo`lga kiritishi tasodifiy hodisa …
5
chi davr asosan 1917 yilgacha yozilgan tadqiqotlarni, ikkinchi davr 20—50-y illarda, uchinchi davr esa 50-yildan to 80-yillar birinchi yarmiga qadar yaratilgan asarlarni qamrab oladi. to`rtinchi davrga oid adabiyotlar tarixshunoslikda â«qayta qurishâ» deb nom olgan 80-yillarning ikkinchi yarmidan to o`zbekiston respublikasining mustaqilikka erishganiga qadar va mustaqillik yillarida vujudga kelgan asarlar majmuidan iboratdir. birinchi davrga mansub tarixiy-ilmiy kitoblarda rus mustamlakachilik siyosatiga doir tanqidiy fikr-mulohazalar deyarli uchramaydi. chunki ularning mualliflari asosan boshqa xalqlarni talashdan, ezishdan manfaatdor bo`lgan dvoryan-pomeshchiklar, zobitlar, savdo-sanoat korchalonlari, nufuzli amaldorlar bo`lishgan. bu xil manbalarda ko`proq. rossiyaning turkistonda qo`llay boshlagan iqtisodiy-siyosiy zug`umlarini oqlash, saltanat hukmron doiralarining manfaati nuqtai nazaridan o`lkani o`zlashtirish bo`yicha yana qanday tadbirlar ko`rish zaruriyati bayon etiladi. bu asarlardagi bosh g`oya, yetakchi yo`nalish, qanday bo`lmasin, saltanatning turkistondagi tajovuzi va mustabid tizimini g`oyaviy asoslashga, yangi â«ikkinchi rus turkistoniâ»ni barpo etish uchun zarur yo`nalishlarni belgilashga qaratilishi bilan bog`liq edi. bu jihatdan general-leytenant m.a.terentevning â«o`rta osiyoning bosib olinishi tarixiâ» (1906) asarini qayd …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "rossiya-o'rta osiyo munosabatlari tarixi kursining maqsad va vazifalari. eng asosiy manbalar va adabiyotlar"

1664043617.doc rossiya-o`rta osiyo munosabatlari tarixi kursining maqsad va vazifalari. eng asosiy manbalar va adabiyotlar reja: 1.kursning maqsad va vazifalari. 2.rossiya-o`rta osiyo munosabatlari tarixi bo`yicha muhim manbalar va eng asosiy adabiyotlar. insoniyatning keyingi uch ming yillik tarixiga nazar tashlansa, jahon tsivilizatsiyasi beshiklaridan biri, turon, movarounnahr, chig`atoy ulusi, turkiston deb turli asrlarda turfa nomlar bilan atalgan diyorimiz osmonini qora bulutlar qoplagan yillar ko`p bo`lgan. bu o`lkaga hasad va tajovuz ko`zi bilan qaragan, mardona xalqini qul, tabiiy zahiralarini o`ziniki qilishga jon-jahdi bilan intilgan bosqinchilar son-sanoqsiz edi. biroq, hamma zamonlarda ham yovga qarshi xalqimizning vatanparvar yo`lboshchilari, millat qahramonlari ozodlik yalov...

Формат DOC, 78,0 КБ. Чтобы скачать "rossiya-o'rta osiyo munosabatlari tarixi kursining maqsad va vazifalari. eng asosiy manbalar va adabiyotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: rossiya-o'rta osiyo munosabatla… DOC Бесплатная загрузка Telegram