qadimgi grek va rim kalendari

DOC 70.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664043808.doc qadimgi grek va rim kalendari qadimgi grek va rim kalendari reja: 1.qadimgi grek kalendari. 2.qadimgi rim kalendari. 3.marsedoniy oyi. qadimgi yunonlar о`z yil hisoblarini oyga asoslanib olib borganlar. qadimgi yunonistonda kalendarlar dastlab eramizdan avvalgi birinchi ming yillikning boshlaridan tuzila boshlagan. bu yerdagi har bir shahar – davlat о`zining kalendar tizimiga ega bо`lgan. bu kalendarlar bir tomondan, bir-biridan birmuncha farqlangan, ularning har biri о`z xususiyatiga ega bо`lgan, ikkinchi tomondan esa, ular umumiy о`xshashlikka ham ega bо`lgan. qadimgi yunonlar kalendarida yil 12 oyga bо`linib, yangi yil esa yozgi quyosh turishidan keyingi birinchi oy tugilishidan boshlangan. kalendar yillarining yil fasllari bilan aloqadorligini saqlab turish maqsadida har bir shahar xukmdorining maxsus qarori bо`yicha goxi-goxida 13-oy qо`shib borilgan. eramizdan oldingi 539 yili afina xokimi solon vavilonliklar tajribasidan foydalanib, sakkiz yillik siklni belgilaydi. (3 yil 2,5 va 8 yillar – kabisa, 13 oydan, qolgan 5 yil esa – oddiy, 12 oydan). bu kalendar ham unchalik …

angan edi. rim kalendarining paydo bо`lishi haqida tarixdan bizgacha aniq ma`lumot saqlanib qolmagan, ammo rimning afsonaviy asoschisi va birinchi rim podshosi romul davrida, aniqrogi eramizdan avvalgi viii asr о`rtalarida ana shunday kalendardan keng foydalanishgan. bu kalendarga binoan ularning tabiiy yili turli mavsumlarga bо`lingan bо`lib, ular dehqonchilik ishlariga asoslangan edi. yil 10 oy va 304 kundan iborat bо`lgan. yil oylarining soni turli lotin qabilalarida turlicha mikdorda edi. bu haqda senzorin yozib qoldirgan. bu oylar avvaliga xech qanday nomga ham ega emas edi: ular tartib soni bilan atalardi. yangi yil odatda baxor boshlanadigan oyning birinchi kunidan boshlanar edi. eramizdan avvalgi viii asr oxirlariga kelib rimliklar kalendarining ayrim oylari о`z nomiga ega bо`la boshlaydi. masalan yilning birinchi oyi urush xudosi, dehqonchilik va chorvachilik xomiysi mars sharafiga martius deb atalgan. qadimgi rimda qishloq xо`jalik ishlari odatda ana shu oydan boshlanardi. yilning ikkinchi oyi esa aprelis deb nomlangan (aprelis – lotincha bо`lib, “ochilish” demakdir). shu …

an. shuning uchun qadimgi rim kalendarini quyidagicha tasavvur etish mumkin: № oy nomlari kuni № oy nomlari kuni 1 mart 31 6 sekstilis 30 2 aprel 30 7 sentabr 30 3 may 31 8 oqtober 31 4 iyun 30 9 november 30 5 kvintilis 31 10 detsember 30 1 yil 10 oy 304 kundan iborat bо`lgan. 12 oylik kalendarning yaratilishi. 304 kunlik yil hisobi na yillik shamsiy stiklga va na yillik qamariy stiklga muvofiq edi. shuning uchun eramizdan avvalgi vii asrda, aniqrogi rimning afsonaviy podshosi numa pompiliy davrida rim kalendari islox etilib, kalendarga yana 2 oy – о`n birinchi hamda о`n ikkinchi oy kо`shildi. ulardan birinchisi ikki yuzli xudo yanus nomi bilan yanvar deb ataladi. qadimgi rimliklarning diniy afsonalariga kо`ra, bu ikki yuzli xudo yanusning bir yuzi oldinga, ikkinchi yuzi esa orqaga karagan bо`lib, u bir vaqtning о`zida ham о`tmishni kuzatib, ham kelajakni oldindan bilib tura olar edi. bu vaqt …

r. lekin 51 kundan ikkita tо`lik oy tuzish mumkin emas edi. shuning uchun ular avval 30 kundan iborat bо`lgan oltita oydan (aprel, iyun, sekstilis, sentabr, noyabr va dekabrdan) bir kundan olishib, yilga yangi kо`shiladigan kunlar sonini 57 ga yetkazishgan. bu kunlardan 29 kunlik yanvar va 28 kunlik fevral oylari tashkil etilgan. shu tariqa, rimliklarning kalendar yili 355 kundan iborat bо`lib, u 12 oyga bо`lingan. (er. av. vi-asr) № oy nomlari kuni № oy nomlari kuni 1 mart 31 7 sentabr 29 2 aprel 29 8 oqtabr 31 3 may 31 9 noyabr 29 4 iyun 29 10 dekabr 29 5 kvintilis 31 11 yanvar 29 6 sekstilis 29 12 fevral 28 fevraldan tashqari yil oylarining hammasi toq sonli (29 va 31) kunlarni tashkil etgan. faqat fevral ikki tomonlama “xо`rlangan” edi: u birinchidan, boshqa oylardan qisqa edi, ikkinchidan esa, undagi kunlarning soni juft edi. rimliklarning kalendari eramizdan avvalgi bir necha asr …

oyi sifatida kо`shilmay, balki fevralning 23 va 24 kunlari orasiga yashirib qo`yilgan edi. bu yangi, kо`shimcha oy marsedoniy deb nom oladi. demak, endi rimliklarning kalendar yili 365 kunni tashkil etadigan bо`ldi. biroq, tropik yil 365 kun bо`lmay, balki 365 kun 5 soat 48 daqiqa 46 soniya (365, 25 kun) dan iborat bо`lganligi sababli ular marsedoniyning kо`shilishi ham о`z kalendarlarini yil fasllariga nomuvofiqlikdan kutkaza olmasligiga tо`la ishonch xosil etadilar. eramizdan avvalgi v asrga kelib rimliklar greklarning kalendariga о`xshatma qilib, lekin bir oz о`zgartgan xolda о`z kalendarlariga 8 yillik sikl kiritishadi. agar yunonlar har sakkiz yilda uchta kabisa yili kо`llashgan bо`lsa, rimliklar har tо`rt yilning ikkitasini kabisa yiliga aylantirishadi. bu ikki kabisa yilining biri 23 va ikkinchisi esa 22 kо`shimcha kunga ega bо`ladi. marsedoniy endi 20 kundan 23 yoki 22 kunga kо`paydi. kalendar yillarining bittasi 355 kun, ikkinchisi377 (355+22) kun, uchinchisi 355 kun, tо`rtinchisi 378 (355+23) va x.o. kunga ega bо`ldi. bunday …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi grek va rim kalendari"

1664043808.doc qadimgi grek va rim kalendari qadimgi grek va rim kalendari reja: 1.qadimgi grek kalendari. 2.qadimgi rim kalendari. 3.marsedoniy oyi. qadimgi yunonlar о`z yil hisoblarini oyga asoslanib olib borganlar. qadimgi yunonistonda kalendarlar dastlab eramizdan avvalgi birinchi ming yillikning boshlaridan tuzila boshlagan. bu yerdagi har bir shahar – davlat о`zining kalendar tizimiga ega bо`lgan. bu kalendarlar bir tomondan, bir-biridan birmuncha farqlangan, ularning har biri о`z xususiyatiga ega bо`lgan, ikkinchi tomondan esa, ular umumiy о`xshashlikka ham ega bо`lgan. qadimgi yunonlar kalendarida yil 12 oyga bо`linib, yangi yil esa yozgi quyosh turishidan keyingi birinchi oy tugilishidan boshlangan. kalendar yillarining yil fasllari bilan aloqadorligini saqlab turish maqsadida har...

DOC format, 70.5 KB. To download "qadimgi grek va rim kalendari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi grek va rim kalendari DOC Free download Telegram