qadimgi misr kalendari

DOC 5 pages 53.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 53.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Jun 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1664043744.doc qadimgi misr kalendari reja: 1.qadimgi misrning tabiati va aholisi 2.qadimgi misrda ilm-fan va madaniyat 3.misrda quyosh kalendarining yaratilishi qadimgi shamsiy kalendarlardan biri er.av. taxminan tð¾`rt minginchi yillarda misrda yaratilgan. nil soxilida joylashgan misr ð¾`sha vaqtlarda dunyodagi eng rivojlangan va qudratli davlat edi. misrliklar kalendari kishilarning mexnat va ijtimoiy faoliyati tufayli tabiiy, mavsumiy kalendari zaminida yaratilgan. qadimgi misrning butun xð¾`jalik hayotida nil asosiy rol ð¾`ynagan. nil suvining toshishi bilan mamlakatdagi barcha dehqonchilik ishlari bog`liq bð¾`lgan. shuning uchun misrliklar yangi yilni nil toshqinidan boshlab hisoblashgan. toshqinning boshlanish vaqtini esa misrliklar osmondagi sotis yulduzi yordamida aniqlashni ð¾`rganganlar. nilning toshishini va uning xabarchisi sotisning osmonda birinchi marta paydo bð¾`lishini kutish vaqtni â aniqrog`i kunlarni hamda yillik tabiiy mavsumlarni hisoblash extiyojini keltirib chiqardi. shunday qilib, misrliklar osmonda sotisning birinchi marta ertalab kð¾`rinishigacha ð¾`tgan kunlarni hisoblashni ð¾`rgandilar. bu kunlar tashkil etgan vaqt ayni vaqtda nilning ikki toshqini ð¾`rtasidagi, shuningdek, ikki yozgi quyosh turishi ð¾`rtasidagi vaqt …

2 / 5

niy bu kalendar haqida shunday yozadi: âqibtiylarâ, ya`ni qadimgi misrliklar boshqa biror millatning haftani ishlatishda eronlik, sugdlik va xorazmliklarga ergashgani bizga ma`lum emas. chunki qibtiylar, biz vuqorida aytgandek, to mamlakatni ag`ustus ibn yuujis (rim imperatori avgust er. av. 30 yildan - eramizning 14 â yili) egallaganicha ð¾`ttiz kunni nom - banom ishlatganlar. (âqadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklarâ). har bir oy 10 kundan iborat bð¾`lgan katta haftaga va har biri 5 kundan iborat bð¾`lgan oltita kichik haftaga bð¾`lingan. yil har biri tð¾`rt oydan iborat 3 ta faslga ham bð¾`lingan edi. ular nil toshish, urug` qadash va yig`im-terim mavsumlaridan iborat bð¾`lgan. misr qð¾hinlari sotis yulduzining chiqishhini kuzatishni yana kð¾`p yillar davom ettirib, shamsiy yilining uzunligini aniqlashga va uni 365 kundan iborat, deb belgilashga muvaffak bð¾`lganlar. quyosh yilining bu kð¾`shimcha besh kuni yilning xech qaysi oyida qð¾`shilmagan. beruniy yana davom ettiradi: âqibtiylar ortiqcha besh kunni abug`amnoâ deb ataydilar. bu sð¾`zning tarjimasi âkichik oyâ demakdir. …

3 / 5

na 2 kun oldinga ð¾`tib ketgan bð¾`ladi. natijada misrliklarning yangi yili (tut oyining birinchi kuni) asta - sekin boshqa barcha oylarga ham tð¾`gri kelib borardi. shuning uchun misrliklar yili keyinchalik âsayoqâ, kð¾`chib yuruvchi yulduz deb nom olgan. misrliklarning kalendar yili tropik yildan deyarli soat (ya`ni 0, 25 kun) qisqa bð¾`lganligi sababli sotis yulduzining ertalabki birinchi kð¾`rinishi har tð¾`rt yilda rosa bir sutkaga kechiqar edi. bunday farq 120 yilda bir oyni tashkil etardi. shuning uchun misr kalendari bð¾`yicha quyosh turish kuni borgan sari keyingi oylarda, yilning boshlanishi esa tobora keyingi fasllarda (avval baxorga, sð¾`ng qishga, kuzga, yozga va yana baxorga) tð¾`gri kelib borgan. kalendar yilining boshlanishi 1460 yilda hamma fasllarni bir marta aylanib chiqadi yoki tropik yil bilan kalendar yili ð¾`rtasidagi xato 1460 yilda bir yilni tashkil etadi. (365x4=1460). ana shuncha vaqt ichida misr kalendari bð¾`yicha 1461 yil ð¾`tgan bð¾`ladi. shu davrdan boshlab yangi yilning boshlanishi, yana sotisning ertalabki birinchi kð¾`rinishi …

4 / 5

ð¾`z yil hisoblarini ð¾`zlashtirmaslikka, unga kð¾`shimcha kunlar kð¾`shmaslikka kasamyod qilar edilar. mavzu misr kalendari tarixi, nil daryosi haqida ketar ekan, buyuk vatandoshimiz axmad kasir farg`oniyning misrda nil daryosi suvini ð¾`lchaydigan asbob yasaganligini aytib ð¾`tish lozim. evergetning amalga oshmagan islohoti. deyarli yuz yil mukaddam 1866 yili arxeologlar nil soxilidagi kanop shaxrining qadimiy ibodatxonasi qoldiqlarini kovlash vaqtida bir toshtaxtaga duch keldilar. unga misr iyerogliflari bilan va ustiga yunoncha qilib yozilgan kð¾`p ming yillik qadimgi misr tarixining sð¾`ngi davriga tegishli, kalendar tarixi uchun ham ahamiyatli hujjat ekan. ulkan misr davlatini forslar zabt etadi, sð¾`ng u aleksandr makedonskiy davlatining tarkibiga ð¾`tadi. eramizdan avval 331 yili kanop yaqinida barpo etilgan shahar mashxur lashkarboshi sharafiga aleksandriya (iskandariya) deb ataladi. piramidalar mamlakatiga esa aleksandr makedonskiy lashkarboshilardan birining nomi bilan ataluvchi yangi hukmdorlar sulolasi - ptolemeylar sulolasi boshlanadi. aleksandriya misrning poytaxti va butun qadimgi dunyoning madaniy, savdo va ilm - fan markaziga aylanadi. misr astronomlaridan biri podsho ptolemey …

5 / 5

algi kamchiliklarning podsho everget tomonidan yaxshilab tuzatilganligini hamma bilsinâ. evergetning bu farmoni aslida kalendar tuzumiga kabisa yilini joriy etish yð¾`lidagi birinchi ð¾`rinish edi. agar mazkur dekret amalga oshirilsa misrliklar yilining ð¾`rtacha uzunligi 365, 25 kunni tashkil etgan bð¾`lur edi. xuddi ana shuncha vaqt oradan yana ikki asr ð¾`tganidan keyin dunyodagi boshqa bir mamlakatda joriy etilgan unliy kalendarining bir yiliga roppa - rosa teng bð¾`lgan. biroq bu kalendar islohoti ruxoniylarning qarshiligi tufayli ð¾`z vaqtida hayotga tadbiq etilmay qolgan. qadimgi misr kalendar yili âadashilgan yilâ sifatida yana kð¾`p yillar saqlanib turgan. evergetning kanop dekretidan sð¾`ng ikki yuz yildan ziyod vaqt ð¾`tgan, misr yana chet elliklar tomonidan zabt etiladi. bu safar misr rimliklar qð¾`liga ð¾`tdi. rim imperatori avgust eramizdan avval 26 yili aleksandriyada xuddi everget taklif qilgan kalendarni joriy etadi. bu tuzatilgan misr kalendari juda oddiy, sodda foydalanish uchun nixoyatda kulay kalendar edi. bu kalendar bð¾`yicha yil 30 kunlik bir - biriga teng …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi misr kalendari"

1664043744.doc qadimgi misr kalendari reja: 1.qadimgi misrning tabiati va aholisi 2.qadimgi misrda ilm-fan va madaniyat 3.misrda quyosh kalendarining yaratilishi qadimgi shamsiy kalendarlardan biri er.av. taxminan tð¾`rt minginchi yillarda misrda yaratilgan. nil soxilida joylashgan misr ð¾`sha vaqtlarda dunyodagi eng rivojlangan va qudratli davlat edi. misrliklar kalendari kishilarning mexnat va ijtimoiy faoliyati tufayli tabiiy, mavsumiy kalendari zaminida yaratilgan. qadimgi misrning butun xð¾`jalik hayotida nil asosiy rol ð¾`ynagan. nil suvining toshishi bilan mamlakatdagi barcha dehqonchilik ishlari bog`liq bð¾`lgan. shuning uchun misrliklar yangi yilni nil toshqinidan boshlab hisoblashgan. toshqinning boshlanish vaqtini esa misrliklar osmondagi sotis yulduzi yordamida aniqlashni ð¾`rg...

This file contains 5 pages in DOC format (53.0 KB). To download "qadimgi misr kalendari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi misr kalendari DOC 5 pages Free download Telegram