mezolit davri arxeologiyasi

DOC 65.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664045404.doc mezolit davri arxeologiyasi mezolit davri arxeologiyasi reja: 1. mezolit davrining o`rganilish darajasi, xronologiyasi va davrlashtirish. 2. osiyo va yevropa hududlarida mezolit. 3. rossiya va kavkaz hududida mezolit. 4. o`rta osiyoning mezolit davri yodgorliklari. 5. mezolit davri san`ati. tarixni yoritishda va o`rganishda arxeologlar olib borgan tadqiqot ishlarining ahamiyati juda kattadir. so`nggi yillar ichida jahonning, jumladan o`rta osiyoning turli hududlarida ko`plab arxeologik kashfiyotlar qilinib, muhim ma`lumotlar to`plandi. olimlar tomonidan topib tekshirilgan bu yangi ashyolar eng qadimgi va o`rta asrlar tarixi haqidagi bilimlarni kengaytiradi. mazkur manba va ashyolar jahon tarixining qadimgi davr siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlari haqida to`laroq tasavvurlar hosil qilish imkonini beradi. jahonda ibtidoiy odamlar tarqalishi jarayonidan boshlab, xalqlarning tarixida turli xil murakkab voqealar sodir bo`lgan. ular ibtidoiy to`da davri, ibtidoiy xo`jaliklari va mehnat qurollari, urug`chilik tuzumining vujudga kelishi, xo`jalikning ishlab chiqarish shakllariga o`tilishi, binokorlik va hunarmandchilikning rivojlanishi, ishlab chiqarishda metallning ishlatila boshlanishi, ilk shaharlar va davlatlarning tashkil topishi, antik …

bilalar va xalqlarning tarixini va madaniy taraqqiyotidagi o`ziga xos tomonlari va xususiyatlarini ko`rsatib berishdir. mezolit paleolit davridan keyingi davr bo`lib, u miloddan avvalgi 12-7 ming yilliklarni o`z ichiga oladi. muzlik davrining tugashi paleolitning ob-havosiga nisbatan issiqroq iqlimni shakllantirdi. flora va fauna dunyosi ham bir oz hozirgi hayvonot va o`simliklar dunyosiga yaqinlashdi. mezolit termini yunoncha «mezos» - o`rta va «litos» - tosh degan so`zlardan kelib chiqqan. mezolit davri xix asrning oxirlarida fanga ma`lum bo`ldi. mazkur davrga mansub bo`lgan dastlabki yodgorlik 1887 yilda frantsuz arxeologi d.pet tomonidan maz-d azil g`oridan topilgan va o`rganilgan. mezolit davrining xususiyati, chegarasi va atalishi haqida arxeologlar orasida hozirgacha qizg`in baxslar mavjud. bir guruh olimlar bu davrga qadimgi tosh asrining alohida bosqichi sifatida qarasalar, boshqalari tosh asridan so`nggi bosqichi deb biladilar. ammo keyingi tadqiqotlar tosh qurollar shakli, qo`llanilishi va ishlash texnikasidagi o`zgarishlar va yangi xususiyatlarni aniqlashi natijasida tosh davrining o`rta bosqichi ekanligi e`tirof etildi. mezolit davrining quyi va …

shil o`rmonlar bilan qoplandi.bu davrda boltiq dengizi va shimoliy yevropa ko`llari hozirgi qiyofaga keladi. muzlik siljishi (muzlik yiliga taxminan 160 metr siljigan.) bilan odamlar ham shimol tomon harakat qiladi. mezolit davriga kelib o`rta osiyoda sigment, trapetsiya va uchburchak shaklidagi mayda qurolchalar – mikrolitlar paydo bo`ladi. bu qurollardan odamlar kesish va o`rish maqsadlarida, pichoq va o`roq sifatida keng foydalanganlar. mezolit davrining eng katta kashfiyoti va yutuqlaridan biri – kamalak va o`qning kashf etilishi edi. kamalak va o`q-inson kashf etgan eng dastlabki murakkab moslama bo`lib, u insoniyatning uzoq davom etgan mehnat tajribasi va zakovatining natijasi bo`ldi. o`q yoyning kashf etilishi mezolit davri ishlab chiqaruvchi kuchlarining o`ziga xos inqilobi edi. avval otiladigan (uloqtiriladigan) qurollar ishlatilar edi. u ma`lum ma`noda jismoniy kuch talab etgan. yangi sharoitda esa ming yillar davomida shakllangan ov madaniyati o`zgaradi. ov ob`ekti ham shunga mos holda o`zgarishi tufayli yangi qurolga ehtiyoj sezila boshlaydi. mezolit davrida kichik hayvonlarning tarqalishi ov usulining …

lit davri dunyoning hamma qit`alarida hali qadam bosilmagan joylarni o`zlashtirish davridir. bu davrda odam yashaydigan hududlar chegarasi kengayib borgan. mezolit davrida urug` a`zolarining kollektiv mehnati, o`zaro yordamlari ov va baliqchilikning zaruriy sharti bo`lgan. tosh qurollar va o`q-yoy bilan tabiat kuchlari va yirtqich hayvonlarga qarshi yakka holda kurashib bo`lmas edi. kishilar ochdan o`lmaslik, yirtqich hayvonlarga em bo`lmaslik yoki qo`shni jamoalar qo`lida halok bo`lmaslik uchun ov qilish, o`rmonda meva yig`ish, baliq ovlash ishlarini birgalashib bajarishga majbur edilar. kamondan foydalanish ov unumdorligini oshirishi, xo`jalikning yangi shakllarini vujudga keltirishi lozim edi. shunday bo`ldi ham, natijada: - iste`moldan ancha ortiq o`lja topila boshladi; - yarador hayvonlar, tirik hayvon bolalari paydo bo`ldi va ular oziq-ovqat zahirasi sifatida g`amlandi; - hayvonlar birin ketin qo`lga o`rgatila boshlandi. mezolit davri bosqichlari va yodgorliklarini yevropa va markaziy osiyo xususan, o`zbekiston moddiy madaniyat o`rganilishi misolida ko`rib chiqamiz. yevropada mezolit davri 2 bosqichga bo`lib o`rganiladi: 1. ilk mezolit – azill. 2. so`nggi …

uchlari (tayoq uchidagi yoriqlarga joylashtirilib qotirilgan), qadamalar (suyak yoki yog`och qurolga qator qilib qadalgan chaqmoqtosh parchalari tizmasi) sifatida ishlatilgan. mezolit davri makonlari arxeologlar tomonidan keng o`rganilgan. yer yuzining turli nuqtalaridan mezolit davri yodgorliklari topilgan. masalan, frantsiyada (maz-d azil), mdh hududlarida - qrimda (murzak koba, zagin` koba), volga bo`ylarida (sobolevo, sknyatino qishloqlari), oka daryosi bo`ylari, ural, boltiqbo`yi hududlarida ko`plab mezolit makonlari tadqiq etilgan. o`rta osiyo hudularida ham mezolit davrida haroratning ko`tarilishi natijasida hayvonot olami va o`simliklar dunyosida o`zgarishlar yuz beradi. qadimgi tosh asrining yirik hayvonlari asta-sekin yo`qolib, ular o`rniga arxar, muflon, tog` echkilari, bug`u, jayron, saygoq, arslon, kabi hayvonlar ko`paya boshladi. shuningdek, o`rta osiyoda issiqtalab o`simliklar – yovvoyi boshoqli o`simliklar va daraxtlar ko`paya boshladi. tabiatdagi bu o`zgarishlar odamlarining turmush tarziga ham ta`sir etdi. bu davrda odamlar pomir, tyanshan tog`lari yon bag`irlarida, kaspiy bo`ylarida, markaziy qozog`istondan turkman-xuroson tog`larigacha bo`lgan erlarda makon quradilar. o`zbekiston hududida mezolit yodgorliklari arxeolog olimlar tomonidan keng o`rganilgan. farg`ona …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mezolit davri arxeologiyasi"

1664045404.doc mezolit davri arxeologiyasi mezolit davri arxeologiyasi reja: 1. mezolit davrining o`rganilish darajasi, xronologiyasi va davrlashtirish. 2. osiyo va yevropa hududlarida mezolit. 3. rossiya va kavkaz hududida mezolit. 4. o`rta osiyoning mezolit davri yodgorliklari. 5. mezolit davri san`ati. tarixni yoritishda va o`rganishda arxeologlar olib borgan tadqiqot ishlarining ahamiyati juda kattadir. so`nggi yillar ichida jahonning, jumladan o`rta osiyoning turli hududlarida ko`plab arxeologik kashfiyotlar qilinib, muhim ma`lumotlar to`plandi. olimlar tomonidan topib tekshirilgan bu yangi ashyolar eng qadimgi va o`rta asrlar tarixi haqidagi bilimlarni kengaytiradi. mazkur manba va ashyolar jahon tarixining qadimgi davr siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlari haqida to`lar...

DOC format, 65.5 KB. To download "mezolit davri arxeologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mezolit davri arxeologiyasi DOC Free download Telegram