fransuz inqilobining respublika kalendari

DOC 79,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664052738.doc fransuz inqilobining “respublika kalendari” fransuz inqilobining respublika kalendari jaxon mamlakatlarining iqtisodiy jixatdan tobora rivojlanib yangi ijtimoiy munosabatlar vujudga kelgan sari, haftalar bilan oylar va choraklar о`rtasidagi nisbat notо`gri bо`lib, amaldagi о`zgarib turuvchi, nomukammal yuliy kalendari tuzilishining noqulayligi tobora kо`proq sezilishi natijasida xviii asrning oxirlaridayoq fransiyada islohot о`tkazishga о`rinib kо`rildi. 1793 yilda amalga oshirilgan fransiya inqilobi davrida kalendarni islox etish xalq ta`limi qо`mitasi zimmasiga yuklandi. yangi kalendarning bosh ijodkori milliy inqilobiy konvent deputati rom jilber edi. kalendar umuman olganda korollikdan boshlangan eski yil hisobini yо`kka chiqardi. rom jilber ta`kidlaganidek: “1564 yilga qadar fransiyada yil pasxadan boshlangan. qattiqqо`l va aqlsiz korol karl ix varfolomey qatlini о`tkazishni buyurib, о`z xoxishiga kо`ra xech qanday asossiz yil boshlanishini 1-yanvardan belgiladi. bu yil vaqtiga ham, burjiy kо`rsatkichlarga ham, tarixiy yilnomalarga ham muvofiq kelmas edi”. 1793 yilda fransiya inqilobining “respublika kalendari” joriy etildi. qadimgi misr kalendaridagi kabi, bu kalendarda ham yil 12 oydan va har oy …

zgi kun-tun tengligi davriga tо`gri keladigan yarim kechasiga belgilangan edi. kuzgi kun-tun tengligining astronomik xolati kalendar ifodasida yillar bо`yicha yondosh sanalar doirasida о`zgarib turadi, shu sababli yangi yilning boshlanish kuni о`zgaradigan bо`ldi va har yil uchun aloxida belgilandi. konvent bir qancha о`zgartirishlar bilan yangi respublika kalendarini joriy etdi. oy va kunlarning nomlanishi qabul qilinmadi. ularning sonlar bо`yicha kо`rsatkichi saqlab qolindi. bu xol noqulaylik tugdirishi bilan birga, yil mobaynida kalendar sanalarining о`rni almashuviga, voqealarning vaqt jixatidan aniq hisobga olinishi buzilishiga sabab bо`ldi. bunda kabisa yillarining grigoriy tizimi ham buzildi. oy va yil hisobi respublika e`lon qilingan kundan – 1792 yil 22 sentabrdan olib borila boshlandi. bu kun о`sha yili kuzgi kun-tun tengligi kuniga tasodifan tо`gri kelib qoldi. (22 sentabr 1792 yil, soat 9 dan 10 daqiqa о`tganda). 1-yanvar yangi yil bekor qilinib, uni bayram qilish kattik takiklandi. shu kuni pochta orqali jо`natilgan xatlar, xatto bayram tabrigi emasmikan deb ochib о`qildi. yangi …

da edi. sо`ngi “respublika kalendari” quyidagicha kо`rinishda edi: yil 12 oy 30 kun bо`yicha bо`lindi. yil oxirida 12-oyga oddiy yilda 5 qо`shimcha kun va kabisa yiliga 6 qо`shimcha kun qо`shildi. yana bir qancha yangiliklar kiritildi. konvent dekretiga muvofiq parij vaqti bо`yicha yarim tunda tо`gri keluvchi kuzgi teng kunlik yil boshi hisoblandi. shunday qilib, yilning boshlanishiga har doim aniq astronomik hisob asos qilib olindi. yilning uzunligi 365 yoki 366 kundan iborat bо`ldi. bunday hisob shunga olib keldiki, kо`shimcha kun tо`rt yilda bir marta, yoki besh yilda bir marta kiritildi. bunday kо`shimcha kiritish tizimini 1074 yildayoq fors astronomi umar xayyom taklif etgan edi. respublika kalendari fransiyada rasmiy ravishda inqilob dekreti bilan 14 yilga yaqin, 25 oqtabr 1793 yildan – 1 yanvar 1806 yilgacha, napoleon bekor kilgunga qadar amal qildi. 1871 yil ikkinchi imperiya kulashi bilan “xalq mudofaasi xukumati” “respublika kalendari”ni joriy etdi. ma`lumki parij kommunasi 72 kun – 1871 yilning 18 martidan …

bilan esga solib, xotirada tiklab borilsa, foydadan xoli bо`lmaydi. shu bois, uning kam yoritilgan ayrim tomonlariga oid ba`zi fikr-muloxazalarni bu masala bilan qiziquvchilarning dikkatiga xavola qilish ayni muddaodir. avvalo, muchal о`zi nima, degan savolga birgalikda javob izlab kо`raylik. muchal sо`zi bir qator turkiy tillarning lugat boyligida mavjud bо`lgan kо`p ma`noli mucha oti mucha fe`li bilan о`zakdoshdir. masalan, kirgiz tilidagi muchо` – tug`ilgan yiliga yetmoq (о`n uchundо` muchо`du, andan keyin kuchо`du – о`n uchida yiliga yetdi, undan keyin kuch oldi) fe`lidan xosil bо`lib, quyidagi uch ma`noda qо`llaniladi: 1. har bir yili bir xayvon nomi bilan ataluvchi о`n ikki yillik davr; 2. о`n ikki yillik bilan ataluvchi har bir yilning nomi; 3. tavallud sanasi, tug`ilgan yil. bunda yosh yil tо`lganda emas (hozirgidagi kabi), balki muchal davri muddatiga yetganda nishonlangan. odamlar о`zlarining, ota-onalarining, boshqa oila a`zolarining, shuningdek, mashxur kishilarning muchal yillarini esda saqlashgan. muchal orqali yosh va yil surishtirilgan bо`lib, о`tgan muxim voqea-xodisalar …

rishlar jarayonida takrorlanib turadigan xodisalarni kuzatish natijasida yuzaga kelgan ilmiy xulosa emasmikan?. keyinchalik, davrlar о`tishi bilan ilmiyligi asta-sekin unutilib, oddiy aqidaga aylanib qolgan. yilni о`n ikki xayvon nomi bilan atash odati va 12 yillik davr bilan vaqt hisoblash an`anasiga qadimgi xitoyda asos solingan. agar xitoyda astronomik kuzatishlar miloddan avvalgi ii minginchi yillar о`rtasidan boshlanganligini e`tiborga olsak, muchal hisobiga asos solinganiga kamida 3,5 ming yil bо`ladi. bu hisobni turkiy, mо`gul va eroniy xalqlar sharqdan olgan, chunki muchalga tо`ng`iz va maymun kabi bu о`lkaga xos bо`lmagan xayvonlar kiritilganligi fikrimiz isbotidir, о`sha uzoq davrlarda mazkur xayvonlarning ajdodlari kо`chmanchi edi. tо`ng`iz bilan maymun esa kо`chmanchi xalqlarning hayoti uchun xos emas. qolaversa, xayvoniy davr bilan vaqt hisobi xitoylarda kо`chmanchilarga nisbatan ancha mukammal ishlab chiqilgan. shunday qilib, muchal hisobini avvalo turkiy va mо`g`ul xalqlari о`zlashtirishgan. saljuq turklari (xi-xii asrlar) va ayniqsa mо`gullar xukmronligi davrida (xiii-xiv asrlar) muchal hisobi eron va afgonistonda ham tarqalgan. har bir xalq …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fransuz inqilobining respublika kalendari"

1664052738.doc fransuz inqilobining “respublika kalendari” fransuz inqilobining respublika kalendari jaxon mamlakatlarining iqtisodiy jixatdan tobora rivojlanib yangi ijtimoiy munosabatlar vujudga kelgan sari, haftalar bilan oylar va choraklar о`rtasidagi nisbat notо`gri bо`lib, amaldagi о`zgarib turuvchi, nomukammal yuliy kalendari tuzilishining noqulayligi tobora kо`proq sezilishi natijasida xviii asrning oxirlaridayoq fransiyada islohot о`tkazishga о`rinib kо`rildi. 1793 yilda amalga oshirilgan fransiya inqilobi davrida kalendarni islox etish xalq ta`limi qо`mitasi zimmasiga yuklandi. yangi kalendarning bosh ijodkori milliy inqilobiy konvent deputati rom jilber edi. kalendar umuman olganda korollikdan boshlangan eski yil hisobini yо`kka chiqardi. rom jilber ta`kidlaganidek: “1564 yilga ...

Формат DOC, 79,0 КБ. Чтобы скачать "fransuz inqilobining respublika kalendari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fransuz inqilobining respublika… DOC Бесплатная загрузка Telegram