fan va texnika tarixi fanining predmeti, maqsad va vazifalari

DOC 5 стр. 56,5 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 56,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1664052802.doc fan va texnika tarixi fanining predmeti, maqsad va vazifalari reja: 1.kirish.kursning predmeti, maqsad va vazifalari. 2. fan va texnikaning rivojlanish qonuniyatlari va tamoyillari. 3.oâzbekistonda fan va texnika taraqqiyoti va vazifalari. 1. fan â dunyo haqidagi bilimlar sistemasi, ijtimoiy ong shakllaridan biri. u yangi bilimlarni egallash bilan bogâliq, faoliyatni ham, bu faoliyatning mahsuli â olamning ilmiy manzarasi asosini tashkil etuvchi bilimlarni ham oâz ichiga oladi; inson bilimlarining ayrim sohalarini ifodalaydi. fanning bevosita maqsadi oâzining oârganish predmeti hisoblangan voqelikning qonunlarini kashf etish asosida shu voqelikning jarayon va hodisalarini taâriflash, tushuntirish, oldindan aytib berishdir. fanning ilk kurtaklari kishilik jamiyatining paydo boâlishi bilan bogâliq holda maydonga kelgan. dastlabki bilimlar amaliy xarakterga ega boâlgan. tafakkur - sistemasining kurtaklari mifologiya sifatida qad. sharq va yunonistonda paydo boâla boshlagan. izoh-(tafakkur-bu inson aqliy faoliyatining yuksak shakli,obâektiv vokelikning ongida aks etish jarayoni). mifologiya fanga oâtish boâsagâasida malum bosqich vazifani bajargan. izoh (yun.- mifos, afsona, rivoyat, asotir. qadimgi odamning …

2 / 5

urinishlar majmuasi. mas.yunon faylasuflaridan fales, anaksimandr, anaksimen, appoloniyalik diogen, geraklik naturfalsafaning asoschilari boâlganlar). zenon, demokrit, aristotel va boshqa qadimgi zamon mutafakkirlari tabiat, jamiyat va tafakkurni goho birgalikda, goho ayrim ayrim ravishda bayon etishga oârina boshladilar. dunyoni bir butun, deb ifodalovchi tushunchalar, isbotlash usuli paydo boâldi. dunyoni bir butun, deb ifodalovchi tushunchalar, isbotlash usuli paydo boâldi. ellinizm davrida yevklid, arximed, ptolemey tomonidan geometriya, mexanika, astronomiya sohasida dastlabki nazariy sistemalar yaratildi. izoh-(ellinizm-bu makedoniya, yunoniston, oârta dengizning sharqiy sohillari gâarbiy osiyo, qora dengiz atrofidagi mamlakatlar tarixining aleksandr istilosi mil.av.334-323y dan mil .av. 30 y.dan misr rim qoâshinlari tomonidan ishgâol etilgan paytgacha oâtgan davr. ellinizm atamasi ilmda daslab nemis olimi i.g.droyzenning 1836-43 y.da chop etilgan 2 jildli â«ellinizm tarixiâ» asarida qoâllangan va ushbu atama orqali ellinlarning sharq mamlakatlaridagi hukmronligiga va ular madaniyatining sharq xalqlari madaniyati bilan uygâunlashib hosil qilgan yangi madaniyat tushunilgan. izox- (gâarbiy osiyo-old osiyo-osiyo qitâasining gâarbiy va jan-gâarb qismida joylashgan hududlarning shartli …

3 / 5

an sekinlik bilan rivojlangan. ilmiy va texnikaviy taraqqiyot inson faoliyatining 2 ta nisbatan mustaqil yoânalishi sifatida yuksala borgan. xvi asrda savdo-sotiq va yirik manufakturadagi tub oâzgarishlar bir qancha aniq vazifalarni nazariy va eksperimental hal qilishni talab qildi. bu davrda fan uygâonish davri gâoyalari taâsirida sxolastika anâanalarini parchalab, amaliyotga murojaat qildi. kompas, porox va kitob nashr qilish ilmiy-texnikaviy faoliyatga asos solgan 3 ta yirik kashfiyot boâldi. suv tegirmonlarining rivojlanayotgan manufaktura ishlab chiqarishida qoâllanilishi baâzi mexanik jarayonlarni nazariy tadqiq etishni talab qildi. natijada charx-palak gâildiragi, charxpalak harakati nazariyasi, qarshilik va ishqalanish taâlimotlari yaratildi. fan bilan texnika yaqinlashuvining 2-bosqichi mashina ishlab chiqarishning xviii asr oxiridan boshlab taraqqiy etishi bilan bogâliq boâlib, bunda fan bilan texnika bir-birining jadal rivojlanishiga taâsir koârsatdi. bu davrda ishlab chiqarish faoliyatida nazariy masalalarni hayotga tatbiq qilishga daâvat etuvchi fanning maxsus boâgâinlari paydo boâldi: amaliy tadqiqotlar, ishlab chiqarish tadqiqotlari, amaliy konstruktiv ishlanmalar va h.k. fan texnika taraqqiyotining 3-bosqichi fan-texnika inqilobi …

4 / 5

zamon fan-texnika inqilobining xarakterli xususiyati uning sanoat bilan birga ijtimoiy hayotning turli sohalari: qishloq xoâjaligi, transport, aloqa, tibbiyot, taâlim, maishiy xizmat kabilarni qamrab olganligidadir. oârta asrlarda fan rivojiga arab, sharq va oârta osiyo olimlari ulkan hissa qoâshdilar. ular qadimgi fan yutuqlarini, ilmiy asarlarni saqlash, tarjima qilish va ularni tarqatish masalasiga katta eâtibor berdilar. shuningdek, ular fanni yangi yutuqlar bilan boyitdilar, yangi kashfiyotlar qildilar. oârta osiyonnng buyuk olimlari ilm-fanning eng yangi tarmoqlarini yaratdilar va yangi qonun-qoidalarni kashf etdilar. muhammad al-xorazmiy tenglamalar haqidagi fan sifatida algebra va toângâich algoritmlarni kashf etdi. ahmad fargâoniy astronomiyaga sistema tarzini berdi. ahmad marvaziy trigonometriyani boyitdi (ix-asr). abu nasr forobiy falsafiy fikrni yuksaltirdi, muzikaning matematik nazariyasini yaratdi. xamid xujandiy kub tenglamalar nazariyasini chuqurlashtirdi (x-asr). mahmud qoshgâoriy oâz davrining qomusi boâlgan â«devonu lugâotit turkni yaratdi. abu rayxon beruniy geodeziya, mineralogiya, farmakognoziyani yaratuvchilardan biri boâldi. abu ali ibn sino meditsinaning ilmiy zaminini qoâydi (x1-asr). ulugâbek, gâiyosiddin koshiy, ali qushchi …

5 / 5

qalb daâvati (qalb darmonxonasiâ») deb yozib qoâyilgan. muhtasham eshikda xudo tot va maâbuda seshatnnng tasviri tushirilgan boâlib, ularni â«kitoblar-ning ulug xukmronlarnâ» deb atalgan. kutubxonaning ichida yana ikki xudoning â xu â«soâzâ» hamda sia âbilimâ xudolarining tasviri bor edi) xii asrning boshlaridan xorazmiy, ibn sino, al-kindiy, ibn rushd va boshqalarning asarlari latin tiliga tarjima qilina boshladi. leonardo da vinchi, r. bekon, t. gobbs, n. kopernik, j. bruno, g. galiley, i. kepler, r. dekart kabi olimlar tabiat haqidagi bilimlarni rivojlantirdilar. astrologiya oârnini astronomiya, alkimyo oârnini kimyo egalladi. oârta asrlardan boshlab yevropada universitetlar fanni rivojlantirishda muhim rol oâynadi. oârta osiyoda vujudga kelgan madrasalarda asosan diniy bilimlar oâqitilgan boâlsa-da, baâzan ilgâor mudarrislar tomonidan dunyoviy fanlar, chunonchi, matematika, astronomiya, geografiya, tibbiyot elementlarid xam taâlim berilgan. akademiya tarzidagi muassasa va jamiyatlar sharq, mamlakatlarida viii-ix asrlarda tarkib topa boshlagan. yevropada bunday jamiyatlar xv-xvi- asrlardan boshlab tashkil qilingan yangi davrda fanning ijtimoiy roli yanada oshdi. u madaniyatning muhim …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fan va texnika tarixi fanining predmeti, maqsad va vazifalari"

1664052802.doc fan va texnika tarixi fanining predmeti, maqsad va vazifalari reja: 1.kirish.kursning predmeti, maqsad va vazifalari. 2. fan va texnikaning rivojlanish qonuniyatlari va tamoyillari. 3.oâzbekistonda fan va texnika taraqqiyoti va vazifalari. 1. fan â dunyo haqidagi bilimlar sistemasi, ijtimoiy ong shakllaridan biri. u yangi bilimlarni egallash bilan bogâliq, faoliyatni ham, bu faoliyatning mahsuli â olamning ilmiy manzarasi asosini tashkil etuvchi bilimlarni ham oâz ichiga oladi; inson bilimlarining ayrim sohalarini ifodalaydi. fanning bevosita maqsadi oâzining oârganish predmeti hisoblangan voqelikning qonunlarini kashf etish asosida shu voqelikning jarayon va hodisalarini taâriflash, tushuntirish, oldindan aytib berishdir. fanning ilk kurtaklari kishilik jami...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOC (56,5 КБ). Чтобы скачать "fan va texnika tarixi fanining predmeti, maqsad va vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fan va texnika tarixi fanining … DOC 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram