o'zbeklarning an'anaviy mashg'ulotlari va xo'jalik faoliyatlari. hunarmandchilik va uy ro'zg'or kasblari

DOC 5 pages 55.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 5
1664054069.doc o`zbeklarning an`anaviy mashg`ulotlari va xo`jalik faoliyatlari. hunarmandchilik va uy ro`zg`or kasblari reja: 2. dehqonchilik va suv xo`jaligi. 3. ziroatchilik xo`jaligi va an`anaviy agrortexnikasi. 4. chorvachilik. 5. qora ko`lchilik. 6. aravalar pillachilik. 7. hunarmandchilik va uning turlari. 8. uy-ro`zg`or kasblari. 9. misgarlik, tunikasozlik. 10. duradgorlik. 11. qandolatchilik ð˜ð½ñð¾ð½ð¸ññ‚ paydo bo`lgandan beri uzoq tarixiy davr mobaynida turli tabiiy - geografik sharoitga moslashib kelmoqda. odamlar a`zaldan muzlik arktikada va jazirama issiqlik tropik chang tog`liklarida, tundra va tayga o`rmonlarida, osiyo avstraliya va afrikaning bepoyon dasht-u xiyobonlarida istiqomat qilmoqdalar. ular issiq sovuq demasdan, siyraklashgan havo sharoitida va yirtqich hayvonlar xavfidan qo`rqmasdan tirikchilik qilmoqdalar. ibtidoiy davrda odamzot tabiatda mavjud tayyor mahsulotlarni turli usul va yo`llari bilan topib iste`mol qilgan. masalan, osiyo qit`asida qadimdan yovvoyi bug`doyni, markaziy amerikaning ko`llarida sholi o`sgan. amerikada turli yemishli ildizlar va mevali daraxtlar inson yashashi uchun zarur mahsulotlarni tayyor holda yetkazib bergan. jahonda tarqalgan barcha elat va xalqlarning paydo bo`lishi va …
2 / 5
d yuzlab o`simlik turlari inson o`z qobiliyati va mehnati tufayli sun`iy ravishda madaniylashtirib, qishloq xo`jalik mahsulotlariga aylantirgan. oqibatda qadimiy davrlardan inson uchun zarur bo`lgan don ekinlaridan sholi bilan tariq sharqiy osiyoda bug`doy, ovro`pa, amerika, avstraliya, afrika, makkada deyarli butun jahonda - arpa asosan sharqiy ovro`pada, jo`xori afrikada va qisman farbiy osiyoda tarqalgan. ayrim o`simliklarning kelib chiqishini tasavvur qilsak madaniy ekinlar naqadar murakkab sharoitda paydo bo`lib yer kurrasiga tarqalgan. masalan, guruch ovro`paga dastlab italiya va piriney yarim orolidagi, hind va tinch okeani bo`ylab sakkiz ming yil mobaynida yetib borgan. o`rta osiyoda no`xat, yasmik, sabzi, paxta, bodom, o`rik, zig`irpoya va boshqa qadimiy ziroatchilik ekinlarini yaratganligini olimlar ayniqsa mashhur biolog n.n. voklov o`z asarlarida isbotlab bergan. o`zbeklar ko`p qirrali qishloq xo`jaligiga asrlar osha to`plagan an`anaviy tajribaga tayangan. o`zbeklar uchta qishloq xo`jalik zonasiga bo`linadi. tog`li va tog` oldi zonasi 20,5% sug`orma yerli zonasi 18,2% va qolgan bepayon dasht yaylov yerlaridan iborat. o`zbek hududiga ziroatchilik …
3 / 5
poqliligi bilan ajralib turgan. don ekinlari o`zbek xo`jaliklarida asrning o`ttizinchi yillarda asosiy o`rinni egallagan. bug`doy, jo`xori, arpa, sholi kabilar ekinlar ekishdan oldin yerlar kuzda ishlov berib tayyorlangan. o`zbekiston respublikasi hozir ham o`zining bog`dorchilik uzumi bilan mashhurdir. 1924 yil mevali daraxtlar maydonlari 13,6 ming ga ega, uzumzorlar bilan 25,3 mingtani egallagan bo`lsa 1986 yil mevali bog`lar 208,3 joylashgan edi. ayrim viloyatlar meva yetishtirishga ixtisoslashtirish. bu yerda respublikadagi uzumlar yarmidan ko`pi yetishtiriladi. yetishtirilgan mayizning uchdan bir qismini shu yerda tayyorlanadi. janubda meva daraxtlaridan anor, anjir, bodom, pista bilan birga siturist ekinlari xurmo yetishtiriladi. toshkent viloyatining bog`larida70% olma nok bilan band. yaqin davrgacha xorazm, buxoro, va surxondaryo viloyatlari o`zining ajoyib bog`lari bilan mashhur edi. o`zbekiston qadimiy davrdan chorvachilik bilan shug`ullanib kelishgan. ammo o`troq aholi bo`lgan yarmi o`troq aholi o`rtasidagi turli xildagi chorva xo`jaligi mavjud bo`lgan. dashtu qipchoqdan kelib shosh ko`chmanchi o`zbeklarining yarmi o`rta holda yashab chorvachilik bilan shug`ullanganlar.ayniqsa qo`ng`irot , lokay,karluk, turk kabi …
4 / 5
gan. xorazmda asosan mol go`shtini farg`ona va zarafshon vodiysi ko`proq qo`y go`shti iste`mol qilgan. parandachilik o`zbekistonda keng tarqalgan ko`p oilalarda ular go`sht va tuxum uchun saqlangan. buxoro, samarqand, surxondaryo va xorazmda qorako`lchilik ancha rivojlangan. o`zbekistonda teri, pilla ham yetishtirilardi. shunday qilib, o`zbek dehqonchiligi uzoq tarixiy tajribaga ega bo`lib, o`zining an`anaviy sohalarini, saqlabgina qolmay balki yangi zamonaviy agrotexnika va fan yutuqlariga tayangan holda yuqori darajaga ko`tarilgan. o`zbekistonda o`tkazilgan arxeologik tadqiqotlar bu yerda ikki ming yil muqaddam keng rivojlangan hunarmandchilik mavjud ekanligini isbotladi. bu davrda sinfiy jamiyatlar paydo bo`lib, yirik mehnat taqsimoti negizida hunarmandchilik mustaqil soha bo`lib, ajralib chiqqan . oqibatda shaharlarning o`sishi.savdo-sotiqning rivojlanishiga imkon beradi. ayniqsa xi-xii asrlarda hunarmandchilik keng miqyosda rivojlanib, o`rta osiyoning , shu jumladan o`zbek elining ham chet ellar bilan iqtisodiy madaniy aloqalari avj oladi. mahalliy hunarmandchilik xalq xo`jaligiga zarur mahsulotlar ishlab chiqarish texnik va badiy jihatdan yuksak darajaga ko`tarildi. o`zbek xonliklari davrida poytaxtlarda zodagonlar, boy-to`ralar va xokimlar …
5 / 5
ko`chmanchi elatlar mahsulotini xarid qiluvchilar, balki ular uchun zarur hunarmandchilik mahsulotlarini yetkazib beruvchi sifatida ham namoyon bo`lgan. shuning uchun mahalliy ustalar ko`plab teri va jundan, yog`och va metaldan, paxta va ipakdan turli buyumlar, kiyim-kechaklarni ishlab chiqib bozorlarda sotganlar. o`rta asr hunarmandlarining yana bir xususiyati ularning muayyan ijtimoiy tashkilotlarga ega bo`lishida edi. bu o`ziga xos jamoatchilik an`analariga tayangan maxsus uyushmalarga birikish edi. o`zbek hunarmandchiligining yana bir xususiyati uning ko`p sohalarini bevosita uy-ro`zgor xo`jaligi bilan bog`liqligi edi. ko`p hunarmandlar asosiy kasbidan tashqari ayniqsa qishloq sharoitida(ba`zan,shaharlar ham) dehqonchilik, bog`dorchilik va sabzavotchilik bilan ham shug`ullanib kelganlar. ularning ko`pchilik qismi o`z mahsulotlarini yaqin bozorga chiqaribgina qolmay ishlab chiqarilgan mahsulotlarga qarab, haq olganlar. bunday holat qishloq jamoatchilik an`analariga bog`liq bo`lib, dastavval qishloq ehtiyojlariga bo`ysingan. uy hunarmandchiligiga ip yigirish, to`kish, kigiz bosish kabi kasblar bilan shug`ullanilgan. to`qimachilikda gilam va palos birinchi galda turar edi. ish qurollarining oddiyligi, texnikaviy jihatidan qoloqligiga qaramay o`zbek hunarmandchiligining ko`p sohalari nihoyatda yuksak …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbeklarning an'anaviy mashg'ulotlari va xo'jalik faoliyatlari. hunarmandchilik va uy ro'zg'or kasblari"

1664054069.doc o`zbeklarning an`anaviy mashg`ulotlari va xo`jalik faoliyatlari. hunarmandchilik va uy ro`zg`or kasblari reja: 2. dehqonchilik va suv xo`jaligi. 3. ziroatchilik xo`jaligi va an`anaviy agrortexnikasi. 4. chorvachilik. 5. qora ko`lchilik. 6. aravalar pillachilik. 7. hunarmandchilik va uning turlari. 8. uy-ro`zg`or kasblari. 9. misgarlik, tunikasozlik. 10. duradgorlik. 11. qandolatchilik ð˜ð½ñð¾ð½ð¸ññ‚ paydo bo`lgandan beri uzoq tarixiy davr mobaynida turli tabiiy - geografik sharoitga moslashib kelmoqda. odamlar a`zaldan muzlik arktikada va jazirama issiqlik tropik chang tog`liklarida, tundra va tayga o`rmonlarida, osiyo avstraliya va afrikaning bepoyon dasht-u xiyobonlarida istiqomat qilmoqdalar. ular issiq sovuq demasdan, siyraklashgan havo sharoitida va yirtqich hayvonlar...

This file contains 5 pages in DOC format (55.0 KB). To download "o'zbeklarning an'anaviy mashg'ulotlari va xo'jalik faoliyatlari. hunarmandchilik va uy ro'zg'or kasblari", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbeklarning an'anaviy mashg'u… DOC 5 pages Free download Telegram