turkiston oʻlkasida jadidchilik harakati namoyondalarining faoliyati. (fargʻona jadidlari hayoti misolida)

DOCX 47,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1693730218.docx [bookmark: _hlk136693165][bookmark: _goback]mavzu: turkiston oê»lkasida jadidchilik harakati namoyondalarining faoliyati. (fargê»ona jadidlari hayoti misolida) mundarija kirish 1-bob. turkiston oê»lkasida jadidchilik harakatining vujudga kelishi 1.1 jadidchilikning gê»oyaviy rivojlanish bosqichlari 1.2. turkiston jadidlarining milliy gê»oya targê»iboti. 2-bob. fargê»ona vodiysida jadidchilik harakatining shakllanishi 2.1. fargê»ona vodiysida jadidchilik harakatining rivojlanish bosqichlari 2.2. fargê»ona vodiysi jadidchilik harakatining namoyandalari faoliyati xulosa foydalanilgan manba va adabiyotlar kirish ,,asrimiz boshlarida jadidlarning oâz hisobidan maktablar, kutubxonalar, qiroatxonalar, teatrlar, roâznomalar tashkil etganliklarini, darsliklar, qoâllanmalar nashr qilganliklarini, turkiston bolalariga bepul tarqatganliklarini eslaylikê¼ê¼ islom karimov jamiyatni maânaviy-maârifiy yangilashdan koâzlangan bosh maqsad - yurt tinchligi, vatan ravnaqi, xalq erkinligi va farovonligiga erishish, komil insonni tarbiyalash, ijtimoiy hamkorlik, diniy bagârikenglik kabi koâpdan-koâp muhim masalalardan iborat. bizga maâlumki, tarixda koâplab davlatlar va sulolalar hukm surgan. ular maâlum tarzda oâzlarini maârifiy-maânaviy merosini qoldirgan. xususan, o'zbek xalqi tarixining xix asr oxiri xx asr boshlaridagi davri tarixan qisqa vaqtni tashkil etgan bo'lsa-da, xalqning tarixiy taqdirida muhim ahamiyatga molik …

rshilikka uchramagan bo'lsin. jamiyat va inson hayotining bir maromda kechishi, ertami-kechmi, tanazzulga olib boradi. shuning uchun ham xalqning peshqadam ziyolilari jamiyat va inson hayotida kecha boshlagan tanazzulga qarshi kurashish yoki uning oldini olish uchun yangi g'oyalarni âishlab chiqishadiâ. ammo shu tanazzulning âissiq bag'riâ da yashayotgan shunga ko'nikma hosil qilgan ayrim kishilar bu hayotbaxsh g'oyalarni nayza bilan qarshi olishadi. xix asr oxiri - xx asr boshlarida o'rta osiyoda shunday holat yuz berdi. turkiston, buxoro va xivada, shuningdek, ayrim xorijiy sharq mamlakatlarida junbishga kelgan jadid maê»rifatparvarlik harakati katta to'siqlarga uchradi. bugun biz, oradan 100 yil o'tganidan keyin, turkistonda m. behbudiy rahbarligida yuzaga kelgan jadid maê»rifatparvarlik harakati tarixini o'rganganimizda, ularning qanday murakkab sharoitda yangi maktablarni ochgani, milliy matbuotga asos solgani, yangi badiiy adabiyot va teatr sanê»atiga tamal toshini qo'yganini o'ylasak, ularning bu faoliyatlarini fidoyylik va jasorat deb baholash lozim bo'ladi. millat maânaviyati va madaniyatini saqlab qolish va uni yanada yuksaltirish uchun jadidchilar olib …

at yengilmas kuch. t-2008. 125 b. 1-bob. turkiston oê»lkasida jadidchilik harakatining vujudga kelishi xix asr oxiri-xx asrning boshlarida siyosiy, madaniy, iqtisodiy jixatdan inqiroz xolatiga tushib qolgan, mustamlaka tufayli rivojlanish past darajada boâlgan oâlkada turkiston ziyolilari chor rossiyasining mustamlakachilik zulmidan qutulish, oâz milliy davlatchiligini tuzish, iqtisodiy va madaniy taraqqiyotga yoâl ochish, xalqqa ziyo tarqatish choralarini koârdi. bu borada jadidchilik xarakati katta rol oâynadi. turkistonning asl farzandlari boê»lmish jadidlar oê»zlari uzoq yillar gê»oyaviy jihatdan tayyorlagan milliy ozodlik qoê»zgê»oloniga ozlari rahbarlik qildilar. jadidchilik rus mustamlaka siyosatiga qarshi milliy demokratik xarakat boâlib, u oâsha davr turkistondagi qoloq iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy sharoitda yashayotgan xalqlarni maârifatlashtirish, jamiyat xayotida ijtimoiy va madaniy isloxotlar oâtkazish, pirovardida milliy mustaqillik gâoyalarini xayotga tadbiq etish maqsadini oâz oldiga qoâygan edi. jadidchilik avvaliga madaniyat sohasidagi harakat sifatida faoliyat yuritgan. bu oqim vakillari taraqqiyot uchun kurashish, turkiy tillarni rivojlantirish, shu tillardagi adabiyotni boyitish, dunyoviy ilmlarni oârganish, fan yutuqlaridan foydalanish, hamda ayollar va …

ini yoqlab chiqdilar. buxorodagi jadidchilik turkistondagiga nisbatan ogê»ir ijtimoiy-siyosiy sharoitda yuzaga keldi. uning tarkibi asosan buxorodagi shahar aholisining taraqqiyparvar qismi: ziyolilar, mullavachchalar, mayda doê»kondorlar va maê¼murlar, hunarmandlar, savdogarlardan iborat edi. jadidlarning dehqonlar va askarlar oê»rtasida nufuzi avvaliga past boê»lgan. jadidlar iqtisod va boshqaruv sohasida bir qator talablar, chunonchi, soliqlarni kamaytirish talabi bilan chiqishdi. ular dastlab buxorodagi amirlik tuzumi doirasida islohotlar joriy qilmoqchi boê»lishdi. buxoroda vobkentlik dehqon joê»raboy ilk yangi usul maktabini ochgan edi. buxorodagi jadidchilik harakatiga ayrim johil mullalar, har qanday yangilik va islohotlarning dushmani boê»lgan qadimiylar oqimi qarshi chiqdi. 20-asr boshlarida buxoro jamiyati 2 guruhga: ikrom domla rahbarligidagi taraqqiyparvarlar va mulla abdurazzoq boshchiligidagi qadimiylarga boê»lingan edi. 1908-yil buxoroi sharif shirkati darsliklar nashr etish va kitob savdosi bilan shugê»ullandi. ahmadjon hamdiy (abusaidov), usmonxoê»ja poê»latxoê»jayev (usmon xoê»ja), homidxoê»ja mehriy, abdulvohid burhonov, abdulqodir muhiddinov, sadriddin ayniy, abdurahmon saê¼diy shirkatning tashkilotchilari edi. 1909-yil dekabrda jadidlar buxoroda tarbiyai atfol (âbolalar tarbiyasi) maxfiy jamiyatini tuzishdi …

aroitda vujudga keldi. u bu yerda asosan ikkita oqimdan iborat edi. uning oê»ng oqimi xonlikda rivojlanayotgan savdo-sanoat korxonalari egalari hamda yirik boylarning vakillarini oê»ziga birlashtirgan edi. bu oqimga xiva xoni asfandiyorxonning bosh vaziri islomxoê»ja boshchilik qilgan. jadidchilikning oê»ng oqimi oê»z oldiga mamlakatda xon hokimiyatini saqlab qolgan holda ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar oê»tkazish orqali erkin bozor munosabatlarining rivojlanishiga keng yoê»l ochib berishni maqsad qilib qoê»ygan edi. xivada jadidchilikning soê»l oqimi esa mayda sarmoyadorlar, hunarmandlar va xalqning turli tabaqa vakillarini birlashtirgan boê»lib, qozikalon bobooxun salimov uning rahbari edi. ular xiva xonligida yangi usul maktablari tashkil qilish orqali xalq ommasining siyosiy faolligini oê»stirish maqsadini qoê»yishgan edi. 1904-yil âjamiyati xayriya tuzilib, uning koê»magi bilan xiva shahrida dastlabki yangi usul maktabi ochildi (1904-yil 10-noyabrda). xiva jadidlari maê¼rifiy ishlar bilan kifoyalanib qolmasdan, xon tuzumiga qarshi kurash ham olib bordilar. birinchi jahon urushigacha xiva jadidlarining yagona markazi va dasturiy hujjatlari boê»lmagan. biroq jadidchilik harakati xiva xonligida katta ijtimoiy-siyosiy kuchga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turkiston oʻlkasida jadidchilik harakati namoyondalarining faoliyati. (fargʻona jadidlari hayoti misolida)"

1693730218.docx [bookmark: _hlk136693165][bookmark: _goback]mavzu: turkiston oê»lkasida jadidchilik harakati namoyondalarining faoliyati. (fargê»ona jadidlari hayoti misolida) mundarija kirish 1-bob. turkiston oê»lkasida jadidchilik harakatining vujudga kelishi 1.1 jadidchilikning gê»oyaviy rivojlanish bosqichlari 1.2. turkiston jadidlarining milliy gê»oya targê»iboti. 2-bob. fargê»ona vodiysida jadidchilik harakatining shakllanishi 2.1. fargê»ona vodiysida jadidchilik harakatining rivojlanish bosqichlari 2.2. fargê»ona vodiysi jadidchilik harakatining namoyandalari faoliyati xulosa foydalanilgan manba va adabiyotlar kirish ,,asrimiz boshlarida jadidlarning oâz hisobidan maktablar, kutubxonalar, qiroatxonalar, teatrlar, roâznomalar tashkil etganliklarini, darsliklar, qoâllanmalar nas...

Формат DOCX, 47,7 КБ. Чтобы скачать "turkiston oʻlkasida jadidchilik harakati namoyondalarining faoliyati. (fargʻona jadidlari hayoti misolida)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turkiston oʻlkasida jadidchilik… DOCX Бесплатная загрузка Telegram

turkiston oʻlkasida jadidchilik harakati namoyondalarining faoliyati. (fargʻona jadidlari hayoti misolida)

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "turkiston oʻlkasida jadidchilik harakati namoyondalarining faoliyati. (fargʻona jadidlari hayoti misolida)"

Похожие файлы