хитой цивилизацияси

DOC 100,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1698046740.doc хитой цивилизацияси режа: 1. қадимги хитой цивилицацияси, шань, чжоу, чжоньно даврида хитой. 2. ижтимоий-иқтисодий ривожланиш. юз мактаб рақобати. 3. цинь ва хань давлатлари даврида хитой. хитой ҳудудида ашель даври (700-100 минг йил олдин) дан бошлаб инсонлар яшаб келади. ланьтян ва чжоу коудянь топилмалари хитойни инсон ойкуменаси ҳудудларидан бири эканлигидан далолат беради. ишлаб чиқарувчи хўжаликка эса, яншао (v-iv минг йилликлар) маданияти мисолида кўриш мумкин. мил.авв. iii минг йиллик 2 ярмидан сунъий суғоришга ўтиш билан мулкий тенгсизлик ва давлат бирлашмалари юзага кела бошлайди. сима цяннинг тарихий йилномалар асарида энг қадимги даврда қудратли ва адолатли яо ҳукмронлик килгани, у ўз ўрнига талантли ва қобилиятли шун исмли йигитни подшо қилган, унинг даврида худолар инсонларни ўлдириш учун ерга тошқин юборадилар. шун агар кимки тошқиндан омон қолиш йўриғи топса унга подшоликни беришни ваъда қилади. юй исмли йигит канал қазиш ва дарё ўзанини чуқурлаштириш орқали тошқинни бартараф қилади ва подшо бўлади. унинг ўғли ци биринчи меросхўр …

устунлар билан мустакҳкам ва улуғвор кўриниб, давлатнинг қудратли рамзи бўлган. шаҳарда ҳунармандчиликнинг турли тармоқлари ривож топган. ёзувларнинг алоҳида матнлари сақланиб қолинмаган бўлсада, ҳайвон суяклари, тошбақа косасига ёзилган ёзувлар асосан фолбинлик ва худоларга қурбонлик, ҳосилни мўл бўлишини сўрашдан иборат қисқа матнлар ижтимоий ва диний қарашларни ўрганишда муҳим манба бўлиб хизмат қилади. инь подшолари саройида цзоцзе (ёзув учун тахта тайёрлаш) лавозими бўлгани ҳам хўжалик тараққиёти ривожини кўрсатади. инь даври ёдгорликлари (қабрларни) ўрганиш орқали тўртта асосий табақа шаклланганини кўриш мумкин. биринчи тоифа қабрлар 400-500 м кв. ни эгаллаб, ички ва ташқи қисмдан иборат. 10 метр ва ундан ҳам чуқурроқ қабрларда подшо ва аристократлар табақаси кўмилган. ички қисмда марҳум ва унинг хўжалик жиҳозлари от, арава кўмилса, ташқи қисмига хотинлари, хизматкорлари унга хизмат қилиш учун кўмилган. иккинчи табақа қабрлари 20-25 кв м. ҳажмда бўлиб, қуроллар, хўжалик буюмлари кўмилган. учинчи категория қабрларида мурдалар зўрға қабрга сиғиб, уларнинг олдидан меҳнат қуроллари топилган. тўртинчи тоифа қабрларидан эса катта …

л қилган. бешинчи гуруҳни эса, оддий аҳоли ташкил этган. беш табақанинг уйи, уй жиҳозлари бир-биридан фарқ қилиши, кийиниши ҳатто овқат ейиши ҳам фарқ қилган. подшо ва оиласи ҳўкиз, қўй, чўчқа гўштини ейиши мумкин бўлган. иккинчи табақа (чжухоу) фақат мол гўшти еган. дафу эса, чўчқа гўштини еса, ши тўртинчи табақа балиқ гўштини ейиши мумкин бўлган. шужэнь (оддий халқ) гўшт ейиши мумкин бўлмаган. оиладаги катта ўғилдан бошқалари бир поғона паст табақага туширилиб борилган. чжоу давлати ю-ван (781-771 йй.) даврида жун қабилалари билан илк бора тўқнашув содир бўлганлиги манбаларда қайд этилган. 770 йилда эса, пин ван давлат пойтахтини шарққа лоян атрофларига кўчиради. шу вақтдан шарқий чжоу даври бошланади. мил.авв. viii асрда ҳозирги ордос атрофидаги ди қабилалари син ва вэй вилоятларини босиб олади. мил.авв. 636 йилда чжоу ҳукмдори сян ван ди қабиласидан мағлубиятга учрайди. шу вақтлардан (мил. авв. viii-vii асрлар) бошлаб хитойликлар варварлар ва ўзларини алоҳида этник бирликлар эканини ёзиб қолдира бошлайдилар. яъни хитой …

конфуций шаклида ўзгарган) мил. авв. 551-479 йй олийжаноб инсон ғояси жэнь ғоясини яратди. унинг фикрича, жэнь (олийжаноблик), ишонч (чжун), катталарга ҳурмат (сяо) ўзаро ҳурмат (шу) ғоялари жамият тинчлиги ва фаровонлигини таъминлайди. унинг ғояларига яна бир хитойлик файласуф моцзи (мо ди мил. авв. v-iv асрлар) қарши чиқди. у ҳукмдорлар нари борса, ўз подшолигини севади. ўзга подшолик аҳолисини эмас, деб ўргатади. шунинг учун мо ди умумий муҳаббат бўлишигина жамиятни тартибга келтиради деб ҳисоблайди. мо ди уруғ-қабила етакчиларини ҳам танқид қилиб, ибтидоий тартибларга қайтишни афзал билади. унинг фикрича, уй, кийим, овқат маҳсулотлари бўлса етарли бошқа тараққиётнинг барча шакли инсонлар учун хавфлидир. жамиятни қонун адолатли бошқаради деб ҳисобловчи легистлар мил. авв. iv-iii асрларда шаклланади. лекин улар ахлоқни бутунлай четга суриб қўядилар. легистлар фикрича, давлат ҳукмдори аввало ўз халқи устидан ғалаба қозониши ҳаммани итоатда сақлай билиши лозим. даоцизмни эса, лао цзи номли конфуций замондоши тарғиб қилган. унинг дао децзин (дао (йўл) ва дэ (илоҳий) ҳақида) …

чта маслаҳатчилар (олий мураббий, олий муаллим, олий ҳомийдан) олий давлат органи ташкил этилган. бундан ташқари учта бошқарувчи ҳам бўлиб, биринчиси диний, иккинчиси деҳқончилик ва суғориш ишларини, учинчиси ҳарбий ишларни бошқарган. чжанго даврида календар системаси тузиб чиқилган. ўша давр учун бу календар ниҳоят даражада аниқ бўлганлар. қадимги ва ўрта асрларда хитой календаридан шарқнинг кўплаб давлатлари фойдаланган. қадимги хитой мифологияси табиат кучларини кўпроқ ифодалайди. дунёнинг яратилиши ҳақида хаос (йўқлик) бўлгани ва унинг иккига ажралиши орқали ёруғлик ян ва қоронғулик инь пайдо бўлганини, одамлар эса, мабуда нюй ванинг лойидан ясалгани ҳақидаги афсоналар кўпроқ тарқалган. мифларнинг кўпчилигида қаҳрамонлар ё қурғоқчилик ёки тошқинларни бартараф этади. тошқиндан одамларни юй қутқарган бўлса, қурғоқчиликда мерган и қутқарган қаҳрамон ҳисобланади. суйжэнь одамларга олов ёқишни, фуси балиқ ва бошқа ҳайвонларни овлашни, шэньнун одамларга деҳқончилик қуроллари тайёрлаш, экин экишни, хуанди нон пишириш, уй, қайиқ ясашни ўргатади. хитой мифологик қаҳрамонлари ярим одам, ярим ҳайвон қиёфасида тавсирланади. масалан: фуси илон танали, шэньнун ҳўкиз …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "хитой цивилизацияси"

1698046740.doc хитой цивилизацияси режа: 1. қадимги хитой цивилицацияси, шань, чжоу, чжоньно даврида хитой. 2. ижтимоий-иқтисодий ривожланиш. юз мактаб рақобати. 3. цинь ва хань давлатлари даврида хитой. хитой ҳудудида ашель даври (700-100 минг йил олдин) дан бошлаб инсонлар яшаб келади. ланьтян ва чжоу коудянь топилмалари хитойни инсон ойкуменаси ҳудудларидан бири эканлигидан далолат беради. ишлаб чиқарувчи хўжаликка эса, яншао (v-iv минг йилликлар) маданияти мисолида кўриш мумкин. мил.авв. iii минг йиллик 2 ярмидан сунъий суғоришга ўтиш билан мулкий тенгсизлик ва давлат бирлашмалари юзага кела бошлайди. сима цяннинг тарихий йилномалар асарида энг қадимги даврда қудратли ва адолатли яо ҳукмронлик килгани, у ўз ўрнига талантли ва қобилиятли шун исмли йигитни подшо қилган, унинг даврида худ...

Формат DOC, 100,0 КБ. Чтобы скачать "хитой цивилизацияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: хитой цивилизацияси DOC Бесплатная загрузка Telegram