fargʻona soʻnggi paleolit davri

PPTX 5 pages 832.8 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 832.8 KB

File type PPTX

Pages 5

Updated Jun 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1700907345.pptx fargê»ona soê»nggi paleolit davri reja: 1.fargê»onaning soê»nggi paleolit davriga oid yodgorliklari 2. jonobodning topilishi 3. sariqoê»rgê»on yodgorligini oê»rganilishi farg`ona vodiysi hududlaridan tosh davrining barcha bosqichlariga oid yodgorliklar va madaniyatlar aniqlangan. biroq, ushbu hududdan yaqin kunlargacha paleolit davrining so`nggi bosqichiga (40-12-ming yilliklar) oid yodgorliklar aniqlanmagan edi. arxeolog b.sayfullayev boshchiligidagi guruh 2011 yilda yaypan tumanidagi jonobod qishlogining yuqori chekkasida joylashgan qayroqli-toshloq hududlarda arxeologik qidiruv ishlarini olib bordi. natijada, ushbu qayroqli-toshloqlar hali ona zaminimiz paydo bo`lgunga qadar vujudga kelganligi va bu joylar ulkan tetis dengizining bir bo`lagi bo`lganligi aniqlandi. bu yerdan topilgan chig`anoqlar qoldiqlari ham ushbu fikrni tasdiqlaydi. ana shu qayroqli tepaliklarning quyi qismlari aholi istiqomat qiladigan hududlardan bir qadar baland bo`lib (dengiz sathidan ortacha 500 metr balandlikda joylashgan), pleystosen davrida qo`qon va uning atrofi hududlari suv havzalari bilan qoplanganligi va aynan ushbu qayroqli tepaliklar sohil bo`lganligini ko`rsatadi. qadimgi tosh davrida yashagan ibtidoiy odamlar esa ushbu sohillarga tashrif buyurishib, ovchilik, terimchilik, teriga …

2 / 5

kin eng muhimi, bu yerdagi tosh uyumlari orasidan paleolit davri odamlari tomonidan ishlov berilgan tosh buyumlarning topilishi boldi. shunday qilib, jonobod qishlog`ining yuqori qismidan toshdan yasalgan nukleuslar, uchirindilar, teriga, yog`ochga hamda suyakka ishlov berish uchun mo`ljallangan kesgichlar va tosh pichoqlar totishsimon retushli qurollar, hamda hayvon suyaklariga ishlov beradigan tosh topildi. ushbu tosh buyumlar ishlanish texnikasiga kora so`nggi paleolit davrining birinchi yarmi, ya`ni miloddan avvalgi 40-20-ming yilliklar bilan sanalanishi mumkin. tosh qurollari yuqorida ta`kidlaganimizdek, jonobodning galkali adirlaridan qadimgi odamlar tomonidan ishlov berilgan 14 ta tosh buyum yig`ib olindi. ular kremniylashgan oxaktosh (11 ta) va kremniylashgan slaneslardan (3 ta) ishlangan. ushbu buyumlarning barchasi galkali materiallardan tayyorlangan. kolleksiyada nukleuslar, kesgichlar, tishsimon va oyib-kertib ishlangan qurollar, tosh randalar, pichoqlar hamda uchirindilar aniqlandi. shuningdek, to`plamda kombinasiyalashgan qurollar ham mavjud bo`lib, ular so`nggi paleolit davri uchun xosdir. shunday qilib, farg`ona tarixida birinchi marta qo`qon atrofidan so`nggi paleolit davriga oid arxeologik materiallar topildi. bu yerdagi so`x daryosining …

3 / 5

a`rifi keltirilgan materiallar shubhasiz, so`nggi paleolit davrini xarakterlaydi. ammo ularni so`nggi paleolit davrining ichida qaysi bosqichga oidligini aniqlash qiyin. ularga yaqin analogiyalar sifatida toshkent vohasidagi so`nggi paleolit davrining ikkinchi yarmiga oid yodgorliklari materiallarini keltirish mumkin. 2011 yilda namangan viloyati, pop tumaniga qarashli togli chodak qishlog`ida ham qidiruv ishlarini olib borilgan. ushbu yotqiziqlardan yig`ib olingan kop sonli kremniylashgan oxaktosh bo`laklari yuvib o`rganildi va ular orasida paleolit davri odamlari tomonidan ishlov berilganlari ham borligi aniqlandi. aytish mumkinki, ushbu buloq bo`yida paleolit davri odamlarining manzilgohi mavjud bolgan. negaki, daraning yuqori qismi berk bolib, dara deyarli ushbu buloqdan boshlanadi. bu joyning dengiz sathidan balandligi 1150 m. qazilgan qazishmaning hajmi 1x1 m, chuqurligi 60 sm ga yetkazildi. ta`kidlash joizki, tuyamozorbuloqdan topilgan yirik plastina o`zbekiston paleolit davri arxeologiyasida shu kungacha ma`lum bolgan plastinalarning eng yirigidir. hatto, obi-raxmat g`orining minglab plastinalari orasida ham bunday yirigi uchramaydi. bundan tashqari, ushbu plastinaning ventral tomoni ko`ndalang, yupqa hamda parallel yonishlar …

4 / 5

o`shliqni to`ldiradi, yani yaypan va sariqo`rg`on materiallari farg`ona hududlaridan topilgan so`nggi paleolit davriga oid ilk yodgorliklardir. to`plangan natijalarni quyidagicha xulosalash mumkin: 1.fargona vodiysi so`nggi paleolit davri qabilalari (jonobod, sariqo`rg`on 1 va chodak) toshkent vohasidan so`nggi paleolitning boshlaridayoq qamchiq davoni orqali migrasiya qilgan bolishi mumkin. 2. farg`ona vodiysi so`nggi paleolit davri toshkent vohasining shu davrga oid madaniyatlariga o`xshash bo`lsa-da, qator o`ziga xosliklarga ega va bu yirik plastinalar chaqmoqlab olish va ularni maxsus yonishlar yordamida yupqalashtirishda o`z aksini topadi. 3. farg`ona vodiysidan yuqorida ta`kidlangan yodgorliklarning topilishi farg`ona tarixidagi yetishmayotgan bog`inni to`ldiribgina qolmasdan, ushbu yodgorliklar asosida keyingi mezolit bosqichiga o`tishga zamin hozirlanganligini ham ko`rsatadi. foydalanilgan adabiyotlar: 1.ibragimov. r.z oê»rta osiyo arxeologiyasi toshkent 2020 2.arxeologiya.com image2.jpeg image3.png image4.png

5 / 5

fargʻona soʻnggi paleolit davri - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fargʻona soʻnggi paleolit davri"

1700907345.pptx fargê»ona soê»nggi paleolit davri reja: 1.fargê»onaning soê»nggi paleolit davriga oid yodgorliklari 2. jonobodning topilishi 3. sariqoê»rgê»on yodgorligini oê»rganilishi farg`ona vodiysi hududlaridan tosh davrining barcha bosqichlariga oid yodgorliklar va madaniyatlar aniqlangan. biroq, ushbu hududdan yaqin kunlargacha paleolit davrining so`nggi bosqichiga (40-12-ming yilliklar) oid yodgorliklar aniqlanmagan edi. arxeolog b.sayfullayev boshchiligidagi guruh 2011 yilda yaypan tumanidagi jonobod qishlogining yuqori chekkasida joylashgan qayroqli-toshloq hududlarda arxeologik qidiruv ishlarini olib bordi. natijada, ushbu qayroqli-toshloqlar hali ona zaminimiz paydo bo`lgunga qadar vujudga kelganligi va bu joylar ulkan tetis dengizining bir bo`lagi bo`lganligi aniqlandi. bu yer...

This file contains 5 pages in PPTX format (832.8 KB). To download "fargʻona soʻnggi paleolit davri", click the Telegram button on the left.

Tags: fargʻona soʻnggi paleolit davri PPTX 5 pages Free download Telegram