tojikiston mezoliti

DOCX 24,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1701845134.docx 215 14615 ± tojikiston mezolit tojikiston mezolit reja: i. kirish. ii. asosiy qism. 1.tojikiston mezolit davri o’rganilash tarixi. 2. tojikiston mezolit davri yodgorliklari. 3. tojikiston mezolit davri yodgorliklarining asosiy xususiyatlari. iii. xulosa. tojikiston hududi mezolit davri yodgorliklari nisbatan yaxshi o’rganilgan. bu borada arxeolog olimlardan, a.p.okladnikov, v.a. ranov, a.g.amosova, a.yusupov, v.a.jukov, t.g. filimonova kabi olimlarning tadqiqotlari muhim hisoblanadi. 1965 – 1984 yillar maboyinida 10 dan ortiq mezolit davri yodgorliklari tadqiqotiga erishilgan. asosiy yodgorliklar vaxsh, kofirnigon va panj vohalaridan topilgan bo’lib, ulardan tutqovul, say-sayyod, oq tanga, snugnov va darai-sno’r yodgorliklarida bevosita qazilma ishlari bajarilgan. madaniy qatlamlari buzilgan, lekin yaxshi tosh buyumlari to’plami topilgan yodgorliklar cnilchor-cnashma, makoni-mor manzilgohlari hamda beshkent vohasi manzilgohlari hisoblanadi. 1.dara-i-sho’rg’or makoni. bu makon 1978 yil a.x.ynsupov tomonidan nurek suv ombori atrofini arxeologik qidiruv va kuzatuv jarayonida kashf etilgan. 1977-78 yillarda v.a.ranov, a.x.yusupov, t.filimonovalar tomonidan makonda qazilma ishlari amalga oshirilgan. a.x.yusupov va t.filimonovalar ko’rsatishicha mazkur g’or makoni madaniy qatlamlari …

kladnikov tomonidan topilgan. keyingi yillarda v.a.ranov yodgorlikni atroflicha tadqiq etgan. qazilma ishlari natijalari yodgorlikni ko’p madaniy qatlamli ekanligini ko’rsatdi va ular mezolit, neolit davri jamoalariga tegishli hisoblanadi. xususan, tadqiqotchining ma’lumoticha 3-gorizont ilk mezolit davriga mansub bo’lib, undan 300 dan ortiq tosh buyumlaridan iborat to’plam qo’lga kiritilgan. tosh qurollari asosan chaqmoqtoshdan yasalgan bo’lib, ularning tipologik tahliliga ko’ra, bu to’plamda yaxshi ishlov berilgan mikrolit qurollar, jumladan geometrik qurollar ko’pchilikni tashkil etgan. o’zaksimon qirg’ich qurollarining, ponasimon qurollarning uchratilganiga asoslanib tadqiqotchilar bu madaniy qatlam mezolit jamoalariga tegishli ekanligi haqidagi xulosaga kelishgan. qolgan madaniy qatlamlari neolit davriga oid deb topilgan. say-sayyod makoni. yodgorlik 1972-1975 yillarida a.h.yusupov tomonidan batafsil tadqiq etilgan. yodgorlik ko’p madaniy qatlamli makon bo’lib, a.h.yusupovning ko’rsatishicha 3 - madaniy gorizont yuqori paleolit davrining oxirgi bosqichlariga tegishli bo’lgan. sababi, bu qatlam tosh qurollari to’plamida chakmoqtoshdan yasalgan tosh qurollari umuman uchramaydi. ular asosan qo’pol tarzdagi otsheplar, chopper, chopping, boltasimon qurollardan iborat. mazkur tosh qurollarini tipologik …

yonida makonda 5 ta madaniy gorizontlarni ajratlgan. shundan «o» gorizonti tosh qurollari, xususan tosh o’zaklari, qirg’ich qurollari, ponasimon qurollar, teshgich, keskich qurollari, payraqa qurollari o’z yasalishi va ishlov berilishi texnologiyasi, texnikasi jihatdan oshxona yodgorligi tosh qurollariga o’xshash. shu bois, bu gorizont mezolit davriga tegishli deb topilgan. v.a.ranov qolgan madaniy gorizontlar tosh qurollarini tipologik jihatdan tahlil etib, ularni so’nggi paleolit davri jamoalari moddiy madaniyatiga tegishli deb xulosaga kelgan. mezolit jamoalariga tegishli bo’lgan madaniy qatlamdan juda ko’plab tosh qurollar topilgan. bu tosh qurollarning tosh industriyasi otshepli va paraqali industriya hisoblanadi. asosiy qurollar katta o’lchamli otsheplardan hamda paraqa va mikroparaqalardan yasalgan. tosh o’zaklari esa ko’p maydonli bo’lib, kub shakliga o’xshaydi. qayroqtosh qurollar, keskichlar, geometrik shakldagi qurollar umuman uchramaydi. a.v.vinogradovning fikricha shu xususiyatlari bilan oq-ko’prik ii, -iiia, ko’kjar, qorakamar i kabi shimoliy afg’oniston epipaleolit makonlariga o’xshaydi. v.a.ranov shugnov mezolit kompleksini oshxona makoni qurollariga o’xshashligidan kelib, chiqib, yodgorlikning bu qatlamini bundan viii ming yil oldin …

llarda amalga oshirilgan. tadqiqotlar natijalari yodgorlik ko’p madaniy qatlamli ekanligini ko’rsatdi. xususan, v.a.ranov 6-madaniy qatlamni mezolit davriga tegishli deb topdi. bu madaniy qatlamdan tosh o’zaklari, qirg’ich qurollari, ponasimon qurollar, teshgich, keskich qurollari, payraqa qurollari topilgan bo’lib, ularning tipologik tahlili tojikiston hududi mezolit davri yodgorliklari tosh qurollariga o’xshashligini ko’rsatdi. shu bois, v.a.ranov ushbu xulosaga kelgan. tojikiston hududi mezolit davrini o’rganishimizda, beshkent vohasida tadqiq etilgan qator manzilgohlarning ham o’rni bor. bu erlarda o’tgan asr 50-yillarida birinchi bo’lib a.p.okladnikov tomonidan chilchor-chashma makoni tadqiq etilgan. bu yodgorlikda qazilma jarayonida uning madaniy qatlamlari aralashib ketilgani ma’lum bo’lgan. a.p.okladnikov obi-kiyik, chilchor-chashma kabi yodgorliklar tosh industriyasi xususiyatlarini tipologik jihatdan yaxshi tahlil etgan. bu makonlar tosh industriyasi payraqali va mikropayraqali industriya hisoblanib, tosh qurollari asosan chaqmoqtoshlardan yasalgan. payraqa qurollar ichida past bo’yli cho’zinchoq segmentlar, assimetrik shakldagi uchburchaksimon geometrik qurollar ko’pchilikni tashkil etadi. bu yodgorliklar tosh industriyasiga boshqa mutaxassislar ham munosabat bildirishgan. xususan, shatelperron tipidagi teshgich qurollar ham uchraydiki, …

ton fa instituti, tojikiston arxeologiya ekspeditsiyasi pomir otryadi) tomonidan tadqiq etilgan. 5.oshxona manzilgohi markan-suy vohasida uysu muzligidan 12 km. pastda joylashgan bo’lib, u terrasaga joylashgan ochiq tipdagi yodgorlik hisoblanadi. v.a.ranov yodgorlikda 250 kvadrat metrdan ortiqroq maydon sathida madaniy qatlamni o’rgangan. qazilma jarayonida yodgorlikda 4 ta madaniy qatlam mavjudligi aniqlangan. birinchi madaniy qatlamdan 2 ta o’choq qoldig’i, uning atrofidagi toshlar bilan birgalikda topilgan. bu qatlamdan qiziqarli mezolit davriga oid tosh qurollari to’plami qo’lga kiritilgan. ular turli uchirindilardan yasalgan qirg’ich qurollari, ishlov berilgan paraqalar. disksimon ko’rinishli yirik tosh o’zaklari hamda sharqiy pomir markan-suy madaniyatiga xos bo’lgan, old yon tomonidan paraqalar uchirilib olingan tosh o’zaklari, ponasimon qurollardan iborat shuni alohida ta’kidlash lozimki, bu madaniy qatlamdan turkum bargsimon yoki suyri shaklida ikki taraflama ishlov berilgan uchirmalardan yasalgan o’q-yoy uchlari topilgan. ikkinchi madaniy qatlam 30 santimertli chuqurlikdan topilib, birinchi madaniy qatlamdan 15 sm. qalinlikdagi oraliq, toza qatlam bilan ajralib turadi. bu madaniy qatlamning, birinchi madaniy …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tojikiston mezoliti"

1701845134.docx 215 14615 ± tojikiston mezolit tojikiston mezolit reja: i. kirish. ii. asosiy qism. 1.tojikiston mezolit davri o’rganilash tarixi. 2. tojikiston mezolit davri yodgorliklari. 3. tojikiston mezolit davri yodgorliklarining asosiy xususiyatlari. iii. xulosa. tojikiston hududi mezolit davri yodgorliklari nisbatan yaxshi o’rganilgan. bu borada arxeolog olimlardan, a.p.okladnikov, v.a. ranov, a.g.amosova, a.yusupov, v.a.jukov, t.g. filimonova kabi olimlarning tadqiqotlari muhim hisoblanadi. 1965 – 1984 yillar maboyinida 10 dan ortiq mezolit davri yodgorliklari tadqiqotiga erishilgan. asosiy yodgorliklar vaxsh, kofirnigon va panj vohalaridan topilgan bo’lib, ulardan tutqovul, say-sayyod, oq tanga, snugnov va darai-sno’r yodgorliklarida bevosita qazilma ishlari bajarilgan. madaniy q...

Формат DOCX, 24,7 КБ. Чтобы скачать "tojikiston mezoliti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tojikiston mezoliti DOCX Бесплатная загрузка Telegram