lavlakon mahalliy madaniyati

DOCX 26,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1701845103.docx lavlakon mahalliy madaniyati lavlakon mahalliy madaniyati reja: 1. qizilqum ichki xududlari – lavlakon 2. kaltaminor madaniyatining lavlakon (qizilqum ichki hududi) mahalliy madaniy varianti 3. bugungu kun tadqiqotlariga ko’ra, qizilqumda kaltaminorliklar madaniyati 900 ming yilga ulgʻaydi 1. 1965- 1972- yillar mobaynida kompleks ravishda lavlakon, qaraqata, beshbuloq, mingbuloq cho’kmasi o’rganilib, mingdan ortiq ibtidoiy makonlar topilgan. va albatta bularning tadqiqotida vinogradov va mamedovlarning 1975- yilda o’tkazgan ekspeditsiyasi ahamiyatli bo’ldi. a. v. vinogradov arxeologik manbalarni ilmiy tahlil qilibv, ularni 3 ta xronologik bosqichga ajratadi : 1. mezolit – ilk neolit. bu makonlardan unchalik katta bo’lmagan, mezolit an’anaviy uslublarni mujassamlashtirgan tosh buyumlar kolleksiyasi topilgan. (miloddan avvalgi u11 ming yillik); 2. (neolit 1). ilk neolit bu- yodgorliklarda geometric shakldagi qurollar nisbatan ko’p emas, kaltaminor tipidagi o’q-yoy uchlari umuman uchratilmagan (miloddan avvalgi u1-u ming yillik); 3. (neolit 11) o’rta (rivojlangan) va neolitning so’ngi bosqichlari – kaltaminor tipidagi o’q- yoylari juda ko’plab uchraydi. (miloddan avvalgi 1 u- …

tizimi mavjud. ularning eng kattasi lavlakon hisoblanadi. lavlakon namgarchiligi iqlim sharoitida (miloddan avvalgi 6-4- ming yilliklar) ushbu suv havzalari trofi qalin to’qayzorlar bilan qoplangan, o’simlik, hayvonot dunyosi va parrandalarga boy bo’lgan, ko’llarda baliqlar serob bo’lib, ibtidoiy odam yashashi uchun to’liq imkoniyat mavjud bo’lgan. lavlakon ko’li qadimgi qirg’oqlari gir atrofi bo’ylab 300 dan ortiq neolit jamoalariga tegishli makonlar o’rganilgan. lavlakon 26 makoni arxeologik manbalari miqdori va ilmiy qimmati bilan quyi zarafshon vohasi, oqchadaryo havzasi, mohandaryo makonlaridan deyarli qolishmaydi. lavlakon neolit jamoalari moddiy madaniyatining o’ziga xos xususiyatlari masalasiga kelganimizda yodgorliklar xronologiyasi va davrlanishlari kaltaminor tarixiy- madaniy jamoalari madaniyati davrlanishi va xronologik sxemasiga mos kelmaydi. lavlakon yodgorliklari, xususan qoraqata yodgorliklari tosh qurollari yasalish texnologik uslublari bilan kaltaminor tarixiy- madaniy jamoalari madaniyatidan farq qiladi. lavlakon yodgorliklari tosh industriyasi o’ziga xos xususiyatlardan biri nisbatan tosh qurollarining mikrolitlashganligi hisoblanadi. lekin, lavlakonliklarning mikrolit qurollari tarkibida ,, shoxli trapetsiyalar “ mutlaqo uchramaydi. shuni alohida ta’kidlash lozimki, qoraqata botiqligi …

iyatida ham qisman kuzatiladi. [2: kabirov j., sagdullayev a. o'rta osiyo arxeologiyasi. – т., 1990.] lavlakon juamoalari turmushida ishlatilgan sopol idishlar o’z shakli yasalish usullari bilan kaltaminor jamoalarinikiga aynan o’xshash. faqatgina idishlar devorlari sirtiga berilgan naqshlar o’ziga xoslik jihatlari bilan farqlanadi. quyi zarafshon, oqchadaryo havzasi neolit jamoalri idishlaridan farqli o’laroq o’rta va so’ngi neolit bosqichlarida bu jamoalar idishlarida hukmron mavqeni chiziqli emas, balki arratishli ko’rinishdagi naqshlar egallaydi (chamasi 40 %). kaltaminor madaniyati sopol idishlari asosiy naqshi hisoblangan to’lqinsimon ko’rinishli naqshlar deyarli uchramaydi. idishlarda kaltaminor madaniyati jamoalari madaniyatning so’ngi bosqichlariga xos bo’lgan,, tebranuvchi “,,, sakrovchi taraqsimon “ ko’rinishdagi naqshlar umuman uchramaydi. bu kabi xususiyatlar lavlakon jamoalari moddiy madaniyatining o’ziga xosligini ko’rsatadi. yuqorida zikr etilgan, lavlakon neolit jamoalarining o’ziga xos xususiyatlari mutaxasis olimlarga lavlakonliklar madaniyatini kaltaminor tarixiy – madaniy jamoalari madaniyati chegarasida mahalliy madaniy variant eb ajratish imkonini bergan. ko’llarning o’ziga xos geografik jihatdan joylanishi ham shu o’ziga xoslikka ta’sir qilgan bo’lishi …

roq sarhadlarga tarqalishib yashaganlar. jamoalar turli ekologik sharoitlarga tushib qolishgan va ularni o’rab turgan atrof-muhit esa turmush tarziga ta’sir etib, o’ziga xos xususiyatlarga ega bo’lgan bir-biridan farqlanuvchi madaniyatlar yaratilishiga sabab bo’lgan va ular mahalliy madaniy variantlar sifatida namayon bo’lgan. xullas, kaltaminor tarixiy-madaniy jamoalari madaniyati o’rganilishida bir qator tayanch makonlar kashf etilib tadqiqotiga erishildiki, bu makonlardan qo’lga kiritilgan ashyolar so’zsiz o’zbekiston neolit davri jamoalari madaniyati sahifalari, uning rivojlanish bosqichlari va xronologiyasini bilib olishga imkon berdi. kaltaminor madaniyati -oʻzbekistonda neolit davriga oid ilk topilgan arxeologik madaniyat (miloddan avvalgi 7—3-ming yillik). kaltaminor koʻli yonidan topilgan. 1939—40 va 1945-yillar xorazm arxeologiya-etnografiya ekspeditsiyasi tekshirgan. kaltaminor madaniyati amudaryoning qadimiy oqchadaryo deltasi, qizilqum, yuqori oʻzboy, mohondaryo, orolning shimoliy-sharqiy boʻylarida, qozogʻiston va sharqiy kaspiy, yaʼni balxan va manqishloq hududlarigacha tarqalgan. albatta, bu juda katta hududda yagona bir oilaga oid odamlar yashagan emas, bu yerlarda bir-biriga yaqin boʻlgan qabilalar yashagan deyish toʻgʻri boʻladi. yaqinlik, asosan, tosh qurollarda yaxshi koʻrinadi. …

choʻqqiga chiqqan davr hisoblanadi. bogʻliqlar, kesuvchi, teshuvchi qurollar, oʻq-yoylar, kamon oʻqlari va shunga oʻxshash qurollarni yasash eng takomillashgan davr hisoblanadi. mikrolit qurollarining paydo boʻlishi, suyakdan va yogʻochdan yana ham takomillashgan qurollar yasash imkoniyatini bergan. arxeologlar, asosan, shu mikrolitlar va oʻqyoyni yasalishiga asoslanib neolit davrini davrlarga ajratganlar. kaltaminor madaniyatini ham 3 davrga boʻlib oʻrganilgan. kaltaminor madaniyatining ilk davri 7—5 ming yillikka toʻgʻri keladi. bu davrga xos yodgorliklar zarafshonning quyi oqimida, qizilqumning lavlakon va karakata, jan.-sharqiy ustyurtda topilgan va oʻrganilgan. kaltaminor madaniyatining oʻrta davri 6—5-ming yillikka toʻgʻri keladi. bu davrga oid manzilgohlar butun qizilqum va unga yaqin boʻlgan hududlardan topilgan. kaltaminor madaniyatining oxirgi davri 4—3 ming yillikka toʻgʻri keladi. bu davrga oid yodgorliklarga qozogʻiston hududlaridagi manzilgoxlar kiradi. [3: jo’raqulov m., isomiddinov m. o’rta osiyo kulolchiligi tarixidan. – ( samarqand, 1999. ) ] kaltaminor madaniyati ni tavsiflab berish, uni davrlarga ajratish ham, asosan, sopol idishlarni ishlash texnikasi, unga bezak berishga asoslangan. butun kaltaminor …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "lavlakon mahalliy madaniyati"

1701845103.docx lavlakon mahalliy madaniyati lavlakon mahalliy madaniyati reja: 1. qizilqum ichki xududlari – lavlakon 2. kaltaminor madaniyatining lavlakon (qizilqum ichki hududi) mahalliy madaniy varianti 3. bugungu kun tadqiqotlariga ko’ra, qizilqumda kaltaminorliklar madaniyati 900 ming yilga ulgʻaydi 1. 1965- 1972- yillar mobaynida kompleks ravishda lavlakon, qaraqata, beshbuloq, mingbuloq cho’kmasi o’rganilib, mingdan ortiq ibtidoiy makonlar topilgan. va albatta bularning tadqiqotida vinogradov va mamedovlarning 1975- yilda o’tkazgan ekspeditsiyasi ahamiyatli bo’ldi. a. v. vinogradov arxeologik manbalarni ilmiy tahlil qilibv, ularni 3 ta xronologik bosqichga ajratadi : 1. mezolit – ilk neolit. bu makonlardan unchalik katta bo’lmagan, mezolit an’anaviy uslublarni mujassamlashtirgan to...

Формат DOCX, 26,2 КБ. Чтобы скачать "lavlakon mahalliy madaniyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: lavlakon mahalliy madaniyati DOCX Бесплатная загрузка Telegram