o’zbekiston hududida qadimgi davlatlar va muassasalarining vujudga kelishi

DOC 86.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1705221437.doc o’zbekiston hududida qadimgi davlatlar va muassasalarining vujudga kelishi reja: 1. qadimgi davlat uyushmalarining vujudga kelishi. 2. “avesto” ning yaratilash tarixi va unda ilk davlat birlashmalari. 3. “avesto” da huquqshunoslikka doir masalalarining yoritilishi. 4. o`zbekiston hududidagi qadimgi davlatlar va ularda boshqaruv masalalari. o’zbekiston hududida ilk davlatlarning va davlat uyushmalarining vujudga kelishi ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanishiga bog’liq holda bo’lgan. davlatlarning vujudga kelishi o’rta osiyoda turli xalqlarni yurishlaridan himoyalanish maqsadida o’zaro birlashib keyin davlatlar vujudga kelgan. o’zbekiston hududida ilk davlat uyushmalari mil. avv. vii-vi asrlarda tashkil topgan. davlatga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish uchun davlat muassasalari tashkil topgan. davlat muassasalari vazifasini maxsus tayinlangan shaxslar amalga oshirgan. yil sayin ko’payib borayotgan jamoa xo’jaliklariga yer va suvni taqsimlash, qurish, irrigatsiya (sug’orish), jamoaning ichki va tashqi ishlarini boshqarish zarurati “qishloq hokimlari” deb nomlanuvchi oqsoqollar sinfini shakllanishiga olib keldi. ularning mol-mulkini himoya qiluvchi dushmandlarga qarshi kurashishni va tinch paytda aholi ustidan nazorat, hukmronlik qilish uchun 50-100 dan …

ni tashkil etadilar. fikrimizni yana davlatchilik shakllanishi bilan yo’g’diradigan bo’lsak ilk davlatlarning paydo bo’lishida o’zaro ayirboshlash, savdo-sotiq va madaniy aloqalarning ham ahamiyati nihoyatda katta bo’lgan. dastavval shuni aytish joizki, o’rta osiyo hududlarida yashagan aholi qadimgi davrlardan boshlab o’zaro munosabatlarni rivojlantirib kelganlar. bronza davriga kelib shimoldagi ko’chmanchi chorvador qabilalar va janubdagi o’troq dehqonchilik aholisi o’rtasida o’zaro mol ayirboshlash va madaniy aloqalar yanada jadallashdi. bu o’rinda o’sha davrda shakllanib, keyinchalik ancha rivojlangan qadimgi yo’llarning ahamiyati beqiyos bo’ldi. o’rta osiyo qadimgi aholisi mintaqadan tashqari qo’shni davlatlar bilan ham o’zaro aloqalarni rivojlantirganlar. bu o’rinda shuni ta’kidlash joizki, qimmatbaho badaxshon(tojikiston) lojuvard toshlari mil. avv 3 mingyillikdayoq mesopotamiya va misr shaharlarida nihoyatda qadrlangan va bu hududlar bilan o’zaro mol ayirboshlash munosabatlari o’rnatilgan. ma’lumki, mil. avv. 2-mingyillikka kelib qadimgi o’zbekistonning dehqonchilik vohalarida o’troq aholining alohida joylashuv manzilgohlaridagi ijtimoiy va iqtisodiy o’zgarishlar o’troq dehqonchilikning rivojlanishi, aholi zichligining yuqori darajasi, hunarmandchilikning taraqqiy etishi, ijtimoiy tabaqalanish va boshqaruv tizimning murakkablashib …

ining takomillashishi natijasida yerga ishlov berish yaxshilanib, ekin maydonlari kengayib, odamlarning mehnati unumliroq bo’lib bordi. temirning kashf etilishi, undan yasalgan menat qurollari qishloq xo’jaligi va hunarmandchilikning tez o’sishiga olib keldi. odamlarning daryolarni bo’g’ib, to’g’onlar qurib, kanallar qazib yerlarga suv chiqarish imkoniyati kengaydi. bu odamlar turmushini ancha yaxshiladi, umrini uzaytirdi, aholi son jihatdan ko’payib bordi. urug’chilik munosabatlari ham o’zgarib bordi. ikki urug’ a’zolaridan tashkil topgan er-xotin juft oilalar vujudga keldi. katta patriarxal oilalar urug’ jamoalaridan ajralib chiqadi, ularga urug’ jamoalariga qarashli yerlardan chek yerlari ajratib beriladi. shu tariqa urug’ jamoasining umumiy xo’jaligi oilalar jamoasiga bo’linadi. bunday oilalar jamoasi ishlab chiqarish jamoalari deb ham ataladi. katta oila jamoasining oqsoqoli bir vaqtning o’zida oila jamoasi uchun diniy va dunyoviy boshliq, piru ustod va murabbiy bo’lgan. urug’-qishloq oqsoqoli esa butun qishloq ahlining boshlig’i hisoblangan. oqsoqqollar kengashi qo’lida diniy va dunyoviy hokimiyat jamlangan bo’lib, u jamoa faoliyatiga oid barcha masalalarni hal qilgan. mo’tabar shaxslarning topshiriq …

lganlar. “avesto” ovasto (parfiyoncha: apastak-matn; ko’pincha “zend-avesto”, ya’ni “tafsir qilingan matn” deb ataladi) zardushtiylikning muqaddas kitoblari to’plami. ko’pchilik tadqiqotchilar 86 fikriga ko`ra, “avesto” o’rta osiyoda, xususan xorazmda mil. avv. 1-ming yillikning 1-yarmida vujudga kelgan deya hisoblaydilar. “avesto” da keltirilgan geografik ma’lumotlar ham buni tasdiqlaydi. “avesto” uzoq vaqt mobaynida shakllangan. unda keltirilgan ma’lumotlarning eng qadimgi qismlari mil. avv. 2-ming yillik oxiri 1-ming yillik boshiga oid bo`lib, og’zaki tarzda avloddan-avlodga o’tib kelgan. keyingi asrlarda “avesto” tarkibiga turli diniy urf-odatlar bayoni, axloqiy, huquqiy qonun-qoidalar ham qo`shilib borgan. “avesto”ni zardusht diniy asar sifatida bir tizimga solgan. dastlabki yozma nusxasi esa 12 ming mol terisiga bitilgan deb rivoyat qilinadi. u persepolda saqlangan. aleksandr (makedoniyalik iskandar) eronni zabt etganda, bu nusxa kuydirib yuborilgan. arshakiylardan vologes i davri (51-78) da qayta kitob qilingan, lekin u saqlanmagan. sosoniylar davri (iii-vii) asrda yaxlit kitob holiga keltirilgan. “avesto” 21 nask (qism)dan iborat bo`lgan. uning hajmi katta kitob bo’lganligi sababli dindorlar …

’xtovsiz kurashidan iborat. yaxshilik va ezgulik xudosi ahuramazda yer, o`simlik va boshqa hamma tabiiy boyliklarni yaratgan. yomonlik va yovuzlik timsoli anxramaynu ahuramazdaga qarshi to’xtovsiz kurashadi, ammo uni yengishga ojizlik qiladi. bu kurash abadiy davom etadi. yaxshilikni ifodalovchi kuchlar osmonda, yomonlikni ifodalovchi kuchlar yer ostida joylashgan, yer sathi esa kurash maydonidir. hayotdagi turfa o’zgarishlar qaysi kuchning g’alaba qilishiga bog’liq. inson ham tana va ruhning, ahloq esa yaxshi va yomon xulqning o’zaro kurashidan iborat. cheksiz, abadiy fazo va vaqt ham ikki qarama-qarshi qismdan: yaxshilik va ahuramazda hukmron bo’lgan abadiy yorug’lik bilan yomonlik va anhramaynu hukmron bo’lgan abadiy zulmatdan tashkil topadi. “avesto” ta’limotiga ko’ra, birinchi inson govamard (ho’kiz-odam; forscha kayumars) bo’lib, undan barcha kishilar tarqalgan. birinchi shoh yima davri oltin davr hisoblangan, chunki unda o’lim bo’lmagan, ahuramazda doimiy bahor yaratgan. kishilar bekamu ko’st, baxtiyor yashagan. 900 yil o’tgach shoh yima g’ururga berilib, man etilgan sigir go’shtini yeydi va yovuzlik ramzi anhramaynu hukmidagi kuchlar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekiston hududida qadimgi davlatlar va muassasalarining vujudga kelishi"

1705221437.doc o’zbekiston hududida qadimgi davlatlar va muassasalarining vujudga kelishi reja: 1. qadimgi davlat uyushmalarining vujudga kelishi. 2. “avesto” ning yaratilash tarixi va unda ilk davlat birlashmalari. 3. “avesto” da huquqshunoslikka doir masalalarining yoritilishi. 4. o`zbekiston hududidagi qadimgi davlatlar va ularda boshqaruv masalalari. o’zbekiston hududida ilk davlatlarning va davlat uyushmalarining vujudga kelishi ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanishiga bog’liq holda bo’lgan. davlatlarning vujudga kelishi o’rta osiyoda turli xalqlarni yurishlaridan himoyalanish maqsadida o’zaro birlashib keyin davlatlar vujudga kelgan. o’zbekiston hududida ilk davlat uyushmalari mil. avv. vii-vi asrlarda tashkil topgan. davlatga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish uchun davlat ...

DOC format, 86.0 KB. To download "o’zbekiston hududida qadimgi davlatlar va muassasalarining vujudga kelishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekiston hududida qadimgi da… DOC Free download Telegram