тарих фанини ўрганишда метод ва методология

DOCX 33,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1707502690.docx тарих фанини ўрганишда метод ва методология режа : 1. тарих фанини ўрганишда метод ва методология. 2. тарихни ўрганишнинг назарий методологик тамойиллари ва манбалари. 3. манбаларни ўрганиш - жамият тарихининг ойнаси. /docprops/thumbnail.emf тарих фанини ўрганишда метод ва методология режа: 1. тарих фанини ўрганишда метод ва методология. 2. тарихни ўрганишнинг назарий методологик тамойиллари ва манбалари. 3. манбаларни ўрганиш - жамият тарихининг ойнаси. тарих фанини ўрганишда метод ва методология тарих фанини ўрганишда метод ва методология режа: 1. тарих фанини ўрганишда метод ва методология. 2. тарихни ўрганишнинг назарий методологик тамойиллари ва манбалари. 3. манбаларни ўрганиш - жамият тарихининг ойнаси. 1.тарих фанини ўрганишда метод ва методология. тарихни ёритишда метод ва методологияни ишлаб чиқмасдан туриб ривожлантиришнинг иложи йўқ. узоқ вақтлар мобайнида биз тарихни фақат марксча ленинча методология асосида ўргандик. ҳолбуки дунё фани тарихни ёритишда 100 дан ортиқ методлардан фойдаланади. буларга сивилизацион ментал мантиқий дедуксион ёзма ва бошқа методларни айтиш мумкин.[footnoteref:1] тарихчилик ўта масъулиятли касбдир. тарихни …

аҳлил ва талқин қилишга масъулдир. шу билан баробар тарихчи ўзи фойдаланаётган манбанинг воқеликга муносабатини ҳам тўғри баҳолаши лозим. чунки, турли давр манбаларида манфаатлар зиддияти табиий ҳолдир. тарихий жараён эса объектив бўлиб, унга муносабатлардаги субъектиаликлардан устун, барқарор ўзгармасдир. тарих фани тараққиётида метод ва методология муаммолари доимий равишда олимлар диққатида бўлиб келган. қадимги юнон-рим тарихчилари “кўрганлик ва эшитганлик” бўйича маълумотлар баёнини берганлар. қадимги туркий халқлар “тарихчилиги” да ўтмишни ибрат қилиб кўрсатиш ва хатоларни такрорламаслик ғояси сингдирилган (билга хоқон, култегин ёдномалари). ислом даври тарихчилигида одаматодан муаллифгача тарихни бериш тамойили кучайган. методологик янги йўналиши “хвадайномак”, “шоҳнома”, “тарих ар-русул ва ал-ҳукамо” типидаги ўрта аср манбаларида давом этди. хусусан, “шохнома”, “тарихи мулуки ажам” (а.навоий) каби асарлар учун шарқ тарихида кайёнийлар, пешдодийлар, ашконийлар, сосонийлар каби тўрт сулолавий хронология амал қилди. аммо бу тарихлар реал тарихни ровий, ҳатто асотрий тарихий тафаккурдан ажратмаган. улуғбекнинг “тўрт улус тарихи” да генеологик илдиз масаласи анъанавий, одам алайхиссаломдан бошланиб, турк-муғул анъанасини акс эттирди. …

и (маконини)” бошлаб берган. бу ўз интиҳосига етади. римнинг қулаши билан бу “макон” нинг тугаши бошланган. эндиликда эса византия тимсолида (константин қироллиги) илоҳий самовий давлатнинг пайдо бўлиши учун илк даракчидир деб уқтиради августин. шарқ тарих тафаккурида ҳам сулолалар тарихи мисолида сўнгги подшолик адолатли ва худога мактуб давлат сифатида кўрсатилиш анъанаси бор ва буни махсус тадқиқ этилиши лозим. ғарбда клавдий птолемей тарихни географик талқин қилиш анъанасининг асосчиларидан бири давлат тарихини турк хронологик босқичга бўлган: ассиро-вавилон, мидия-форс, юнон-македон ва рим босқичлари. бу юқорида келтирилган шарқона “тўрт босқич” анъанасидаги асотир ва тарих қоришмасидан кўра тарихан ҳақиқий босқичлар эди. бироқ, рим империясини бу қараш ердаги охирги давлат, деб кўрсатади. шу билан бирга тўртала босқич худонинг иродаси билан рўй берган ва у босқичлар инсониятнинг сиёсий бирлашувига хизмат қилган. эндиликда инсоният, эмишки, византия бошчилигида илоҳий давлат атрофида бирлашар эмиш. xii асрда яшаган тарихчи оттон фрейзинген рим империяси одамзоднинг христиан дини атрофида бирлашуви учун замин ҳозирлаган, дея …

лан, султон жалолиддин мангбурни ёки амир темур қанчалик қудратли салоҳиятга эга бўлмасинлар, тақдири азал ҳукмидан чиқаолмайдилар, қадимда талқин қилинади. тарихчи гўё воқеалар карвони охирида бораётган сайёхдек. карвон бошидаги воқеаларни у кўрмайди. нима бўляпти? – деган саволга ўрта ва охир қаторлар турлича жавоб беради. масала шундаки, тарихчи карвон бошидаги воқеаларнинг аниқ манзарасини уларнинг сабаблари ва оқибатларини тўғри талқин қилишга қодир бўлмоғи лозим. методология тарих тадқиқотларининг бош мақсадини белгилаб берувчи назарий асосидир. буни тарих тадқиқотларининг стратегияси деб баҳолаш мумкин. тарих фанининг мақсади воқеа-ҳодисаларнинг сабаб ва оқибат муносабатларини, уларни боғлаб турувчи бўғини орқали, унинг турли-туман кўринишларида қонуниятлар умумийлиги ва хослиги орқали тушунтириб бериш, зарур ҳулосалар чиқариш орқали жараёнларнинг бориши ва истиқболига позитив (ижобий) таъсир ўтказишдан иборат. тарихнинг ибрати айни шундадир. яъни, тарих тарихий хатоларни такрорламаслик, бугунги кун ва келажак учун тўғри йўл белгилаш учундир. тарих тадқиқотларининг методологик, ғоявий-назарий асосини доимий равишда муайян жамият, ундаги етакчи ижтимоий кучларнинг манфаатлари белгилаб келган. шу туфайли тарих …

халифалик ва амирлик тизимлари пайдо бўлган. халифалик пайғамбардан кейинги хокимият давомчиларига нисбатан амал қилган. амирлик эса халифалик томонидан бериладиган гўё ноиблик, яъни амр қилиш, буюриш ҳуқуқи демакдир. бу мартаба салтанатни бошқаришда амир темур ҳамда бухоро амирлиги амалиётида яққол кўринган. шу орада хонлик мартабаси чингизхондан кейин у билан генетик алоқадорлик даъвоси асосида шайбонийхон ва унинг авлодларида ҳамда аштархонийларда давом этди. бухорода манғитлар сулоласи генетик жиҳатдан хонлик томирига боғлиқ бўлмагани учун амирлик мақомини концептуал асос қилиб олган. бу тизим бухорода амир олимхонгача давом этди. қўқон хонлиги “олтин бешик” ривояти орқали ўзини бобур билан боғлади ва она томонидан бобурнинг чингизхон авлодларига алоқадорлигига таянди. ҳулоса қилиб айтилса, тарих яратишда методологик замин бўлиб, ўтмишда мазкур сулолаларнинг ҳокимиятида муносабати уларнинг ҳукмронлигини қонуний қилиб кўрсатиш манфаатидан келиб чиққан. методология ва методика (услубият ва тадқиқот усуллари) ўртасида узвий алоқадорлик масаласи муҳим омилдир. тадқиқот усуллари услубиятни, яъни тадқиқотнинг ғоявий-назарий асосларини таъминлашга хизмат қилмоғи лозимдир. методология ва методика диалектик бирликни …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тарих фанини ўрганишда метод ва методология"

1707502690.docx тарих фанини ўрганишда метод ва методология режа : 1. тарих фанини ўрганишда метод ва методология. 2. тарихни ўрганишнинг назарий методологик тамойиллари ва манбалари. 3. манбаларни ўрганиш - жамият тарихининг ойнаси. /docprops/thumbnail.emf тарих фанини ўрганишда метод ва методология режа: 1. тарих фанини ўрганишда метод ва методология. 2. тарихни ўрганишнинг назарий методологик тамойиллари ва манбалари. 3. манбаларни ўрганиш - жамият тарихининг ойнаси. тарих фанини ўрганишда метод ва методология тарих фанини ўрганишда метод ва методология режа: 1. тарих фанини ўрганишда метод ва методология. 2. тарихни ўрганишнинг назарий методологик тамойиллари ва манбалари. 3. манбаларни ўрганиш - жамият тарихининг ойнаси. 1.тарих фанини ўрганишда метод ва методология. тарихни ёритишда ...

Формат DOCX, 33,2 КБ. Чтобы скачать "тарих фанини ўрганишда метод ва методология", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тарих фанини ўрганишда метод ва… DOCX Бесплатная загрузка Telegram