jadidchilik harakatining turkiston ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotiga ta’siri

PPTX 917,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1711061515.pptx jadidchilik harakatining turkiston ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotiga taâsiri 1. jadidlar va islom dini 2. tarqqiyparvarlarning turkiston ijtimoiy-iqtisodiy sohasidagi faoliyati 3. jadidchilikning siyosiy harakatga aylanishi reja: jadidlar mafkurasiga koâra islom dini shaxsning maânaviy kamoloti va jamiyat rivojida muhim oârin tugan. ular ushbu vazifani hal etmay turib, boshqa muammolarni bartaraf qilishning iloji yoâqligini anglab yetganlar.ana shu maqsadda 1909-yilda mahmudxoâja behbudiy, 1910-yilda abdulla avloniy, 1915-yilda abdurauf abdurahim oâgâli fitrat tomonidan islom tarixiga oid asarlar yaratildi. ushbu asarlarda ular islomning paydo boâlishi va tarqalishining eng muhim bosqichlarini yoritib berdilar, shuningdek, islom aqidalarining nonoâgâri talqin qilinishiga qarshi chiqdilar islom tarixiga oid asarlar yozgan jadidlar. mahmudxoâja behbudiy 1909-yilda. abdulla avloniy 1910-yilda. abdurauf.fitrat 1915-yilda. turkiston taraqqiyparvarlari tomonidan birincghi navbatda amalga oshirilgan chora-tadbirlar qatorida islom dini meâyorlarini, qurâon oyatlari va hadislarni,, shariat hukmlarini toâgâri talqin etish, taâlim tizimini isloh qilish, uni zamon talablariga moslashtirish kabilar bor edi. milliy tarqqiyparvarlar musulmon ruhoniylarining fanga nisbatan salbiy munosabatda boâlgan vakillarini …

oid gâoyalari ularni islomning asosiy taâlimotini oâzgartirishga intilganlar, degan xulosaga olib kelmasligi kerak. sababi ular oâz faoliyatlarida qurâonni ham, umuman, butun islom taâlimotini ham toâgâri izohlab berganlar. ularning barchasi islom diniga va musulmon anâanalariga sodiq edilar. ular islomga putur yetkazadigan urf-odatlarga, jamiyat rivojiga va taraqqiyotiga xalal beradigan salbiy koârinishdagi holatlarga qarshi chiqdilar. jadidlar johillikni tugatishga, omma orasida taraqqiyparvar gâoyalar uygâotishga intildilar. jadidlar oâlkani ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish borasida ham oâziga xos qarashlarga ega edi.taraqqiyparvarlar oâz faoliyatlari davomida oâlka xalqlarining ijtimoiy hayoti, turmush tarsi, kasb-kori, shart-sharoitlaridan xabardor boâlganlar.xalqning ahvoli yildan yilga ogâirlashib borayotganini angladilar. ularning fikricha, mamlakatning iqtisodiy mustaqilligini taâminlamay turibm sityosiy va huquqiy erkinlikka erishish mumkin emas edi. buning uchun birinchi navbatda yerni, yeroti va yerusti boyliklarini, suvni turkiston xalqlarining umumiy boyligi deb eâlon qilish, barcha sohalarni rivojlantirishga qodir mahalliy kadrlarni tayyorlash, zavod va fabrikalar qurib, mahsulotlarni oâlkaning oâzida ishlab chiqarishni zarur deb bildilar. jadidlar koâplab yoshlarni rivojlangan xorijiy davlatlarga, jumladan, germaniyaga …

lim olib, birinchi oliy maâlumotli oâzbek advokati boâldi.u buyuk rus yozuvchisi lev tolstoy bilan yozishmalar olib brogan. turkiston tarqqiyparvarlari xxasrning boshlaridagi dunyoda roây bergan siyosiy jarayonlarni diqqat bilan kuzatib bordilar.bu davrda xorijdagi siyosiy partiyalarning dasturlarini tahlil qildilar. shu vaziyatda taraqqiyparvarlar oâzbek xalqining tinchliksevarligi, bosiqligidan kelib chiqib, barcha muammolarni tinch yoâl bilan hal etishga intildilar., chunki ular qonli toâqnashuv va urushlarga qarshi edilar. 1917-yildagi rossiya fevral voqealari arafasida turkiston jadidchiligi kuchli siyosiy harakatga aylandi.birinchi jahon urushidan keyin jadidlar parlamentar monarxiya uchun kurashgan boâlsalar, fevral voqealaridan keyin ancha keng qamrovli, bir qator siyosiy talablarni ilgari surdilar.jumladan, mahalliy aholi huquqlarini kengaytirish, oâlkani boshqarish yuzasidan islohotlar oâtkazish, davlat dumasidan oâlka aholisi sonidan kelib chiqib oârin ajratish, milliy matbuot erkinligini taâminlash kabilar. ayni vaqtda, milliy-siyosiy partiyalar va tashkilotlar, masalan, âshoâroi islomiyaâ , âittifoqâ kabi bir qator tashkilotlar tuzildi. bu paytda jadidlar tub yerli aholi ijtimoiy tarkibining barcha qatlam vakillarini oâz ortidan ergashtira oldilar. turkistonda jadidlar …

ri ham boâlgan. syezdda barcha delegatlar boâlajak davlat turkiston deb atalishi, uning tarkibiga buxoro, xiva va turkiston general-gubernatorligi kirishi kerak degan fikrni maâqulladilar. biroq turkistonda 1917-yildagi oktabr voqealari va boshsheviklarning hokimiyatni egallashi jadidlarning oâz maqsadlarini oxirigacha amalga oshirishlariga imkon bermadi. shunga qarama, ular markazi qoâqonda boâlgan, turkiston muxtoriyati deb atalgan mustaqil muxtor respublika eâlon qildilar. 72 kun yashagan bu muxtor respublika sovet hokimiyati tomonidan tor-mor etildi. natijada jadidlar taâqibga uchradi va oxir-oqibat, 1937-1938-yillarda qatagâon qurboni boâldilar image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg

jadidchilik harakatining turkiston ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotiga ta’siri - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jadidchilik harakatining turkiston ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotiga ta’siri"

1711061515.pptx jadidchilik harakatining turkiston ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotiga taâsiri 1. jadidlar va islom dini 2. tarqqiyparvarlarning turkiston ijtimoiy-iqtisodiy sohasidagi faoliyati 3. jadidchilikning siyosiy harakatga aylanishi reja: jadidlar mafkurasiga koâra islom dini shaxsning maânaviy kamoloti va jamiyat rivojida muhim oârin tugan. ular ushbu vazifani hal etmay turib, boshqa muammolarni bartaraf qilishning iloji yoâqligini anglab yetganlar.ana shu maqsadda 1909-yilda mahmudxoâja behbudiy, 1910-yilda abdulla avloniy, 1915-yilda abdurauf abdurahim oâgâli fitrat tomonidan islom tarixiga oid asarlar yaratildi. ushbu asarlarda ular islomning paydo boâlishi va tarqalishining eng muhim bosqichlarini yoritib berdilar, shuningdek, islom aqidalarining nonoâgâ...

Формат PPTX, 917,8 КБ. Чтобы скачать "jadidchilik harakatining turkiston ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotiga ta’siri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jadidchilik harakatining turkis… PPTX Бесплатная загрузка Telegram