xix-asr oxiri xx-asr boshlarida maorif tizimi, turkistonda jadidchilik maktablari

PPTX 199.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1731582508.pptx xix-asr oxiri xx-asr boshlarida maorif tizimi,turkistonda jadidchilik maktablari 1) rossiya imperiyasining turkistonda maorif,fan va madaniyat sohasidagi siyosati. 2) jadidchilik harakatlarining vujudga kelish sabablari. 3) jadid maktablari haqida reja: turkiton o’lkasida maorif sohasi. chor rasiyasi bosqiniga qadar turkistonda kengâ tarmoqli xalq maorifi o‘choqlari: maktablar va madrasalar mavjud edi. istilochilar ularningâ faoliyatiâ bilanâ tanishib,â mustamlakachilikningâ bundanâ keyingiâ taqdiriâ uchunâ o‘shaâ maktabâ vaâ madrasalarning g‘oyatda havfli ekanligini tushunib yetgandilar. shu bois chorizm o‘lkadaâ ruslashtirish siyosatini ayni shu sohadan boshlab, bu soha bo‘yicha o‘z dasturini ishlabâ chiqadi. o‘sha ustamon pixini yorgan siyosatchi k.p.kaufman bu sohada ayniqsa jonâ kuydirib faoliyat ko‘rsatgandi.â 1880 yilda imperiya davlat kengashida turkistondagi mahalliy aholi bolalarini ruslarâ bilan birgalikda o‘qitish masalasi ko‘rilganda turkiston aholisining “savdo-sotiq,â dehqonchilikda suyagi qotganligi va yuvosh tabiati” ta’kidlanib, ularning “imperiyadagiâ boshqaâ musulmonlardan keskin ajralib turishlari”â qayd qilinadi.â davlat kengashining bu qarori kaufman tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi. kaufmanâ “ruslar va tuzemetslarning bolalarini birgalikda tarbiyalash” masalasini ko‘taradi. uâ musulmon va …
2
ada ham sovet hokimiyati yillarida kommunistikâ mafkura ta’siri ostida manqurtlik va qullarcha tobelik dunyoqarashida shakllangan mahalliyâ olimlar o‘z asarlarida chorizm davrida yuritilgan maorif, fan va madaniyat sohasidagiâ siyosatni ko‘pirtirib maqtadilar. rossiya bosqiniga qadar o‘lkadagi bu sohadagi ahvolniâ kamsitibâ yergaâ urdilar.â ular 1897 yil o‘lkada savodli o‘zbeklar-1,6 foizni, qozoqlar-1 foizni, turkmanlar-0,7,â qirg‘izlar-0,6 foizni tashkil etgan, aholining savodxonligi shundan keyingi yillarda hamâ oshmagan,â o‘zbekistondaâ harâ 100â kishiningâ 98â tasiâ savodsizâ edi,â debâ keldilar.â â«o‘rtaâ osiyoâ xalqlari inqilobgacha deyarli yoppasiga savodsiz edi. 1897 yili o‘zbeklarning atigi 1,9 foiziâ o‘qish va imzo chekishni bilardi . 1897 yilgi butunrossiya aholi ro‘yxatiga ko‘ra savodlilarâ o‘lkada 1,8 foizni tashkil etgan, ya’ni inqilobgacha turkiston deyarli yoppa savodsiz o‘lkaâ ediâ». â«o‘zbekâ xalqiâ deyarliâ yalpiâ savodsizâ edi.â savodlilarâ 1,5-2â protsentdanâ oshmasdiâ»â kabiâ fikrlarniâ yozdilar, targ‘ibâ qiladilar.â hatto ayrim olimlar vatanga, o‘z xalqiga xiyonat qilgan va bosqinchi rossiyaâ hukmdorlari tomoniga o‘tgan saidazimboy singari savdogarlarni toshkentda o‘z uyida rus- tuzem maktabi oshdi …
3
r yoshlarga zarur dunyoviy bilim va koê»nikma bermas edi. shuning uchun yangi usulda taê¼lim beradigan maktablar ochila boshladi. 1893-yil buxoro amiri abdulahadxon ruxsati va moê»minxoê»ja vobkendiy va gê»ijduvonlik domla fozil saê¼yharakati bilan dastlabki yangi usul maktabi ochildi. oê»zbekiston hududida keyingi yangi usul maktablarim. 1898-yil qoê»qonda salohiddin domla va samarqanddagi paxta zavodi huzurida tatar muallimlari tomonidan ochilgan (oê»zbeklar bu davrda bunday maktablarni "noê»gê»oy maktab" deb atagan). 1900-yildan boshlab toshkentda jadidchilik harakatining yirik namoyandasi munavvarqori abdurashidxonov, samarqandda abduqodir shukuriy (shakuriy) tashkil qilgan yangi usul maktablarim. ish boshlagan. bunday maktablar andijon va namanganda, xiva xonligida ham ochilgan. 1908-yil buxoroda a. burhonov tomonidan tashkil etilgan boshqa yangi usul maktabi koê»p oê»tmay yopib qoê»yilgan. yangi usul maktablarim.da maktabxonadagi yakka oê»qitish usulidan sinfda dars berish usuliga oê»tildi, sinflarda geogr. xaritalari, globus va boshqalar koê»rgazmali qoê»llanmalar paydo boê»ldi. yangi usul maktablarim.da xatsavod bolalarning ona tilida tovush usuli — usuli savtiyaaa oê»rgatilgan. maktablar asosan 1— 4sinfdan iborat boshlangê»ich …
4
hisobladilar. shuning uchun ularning faoliyatini boê»gê»ib qoê»yadigan turli tadbirlar qoê»rildi. xususan, 1911-yilda mahalliy millat maktablarida (rustuzem maktablaridt tashqari) oê»quvchilar qaysi millatdan boê»lsa, muallimlar ham shu millatdan boê»lishlari lozim degan qaror qabul qilindi . shu qaror asosida tatar muallimlari ishdan boê»shatilib, bir necha oê»nlab yangi usul maktablarim. yopib qoê»yildi. yangi usul maktablarim.ning biron joyda rasmiy tasdiqlangan yagona oê»quv rejasi, dasturi boê»lmagan. darslar muayyan maktab rahbari va muallimlari tomonidan tuzilgan oê»quv rejasi va darsliklar asositsa olib borilgan. mas, a. shukuriy oê»z maktabining 1 va 2 bosqich sinflari uchun oê»quv dasturi va rejasini behbudiy bilan birgalikda tuzgan. yangi usul maktablarim.da dunyoviy fanlar bilan bir qatorda diniy darslar ham oê»qitilgan. alifbe kitobi bilan "alifboyi qurê¼oniy" ham oê»rgatila boshlangan . dunyoviy fanlardan fizika, kimyo, geom., arifmetika, geogr., ayrim maktablarda 4sinfdan rus tili ham oê»qitilgan. rus tilidan imtihonlar toshkentdagi 2 bosqichli rustuzem maktabida oê»tkazilgan va oê»quvchilar bilimi 5 balli tizim asosida baholangan. yangi usul maktablarim.da yuqori …
5
mage10.jpg image11.jpeg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpeg

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xix-asr oxiri xx-asr boshlarida maorif tizimi, turkistonda jadidchilik maktablari"

1731582508.pptx xix-asr oxiri xx-asr boshlarida maorif tizimi,turkistonda jadidchilik maktablari 1) rossiya imperiyasining turkistonda maorif,fan va madaniyat sohasidagi siyosati. 2) jadidchilik harakatlarining vujudga kelish sabablari. 3) jadid maktablari haqida reja: turkiton o’lkasida maorif sohasi. chor rasiyasi bosqiniga qadar turkistonda kengâ tarmoqli xalq maorifi o‘choqlari: maktablar va madrasalar mavjud edi. istilochilar ularningâ faoliyatiâ bilanâ tanishib,â mustamlakachilikningâ bundanâ keyingiâ taqdiriâ uchunâ o‘shaâ maktabâ vaâ madrasalarning g‘oyatda havfli ekanligini tushunib yetgandilar. shu bois chorizm o‘lkadaâ ruslashtirish siyosatini ayni shu sohadan boshlab, bu soha bo‘yicha o‘z dasturini ishlabâ chiqadi. o‘sha ustamon pixini yorgan siyosatchi k.p.kauf...

PPTX format, 199.7 KB. To download "xix-asr oxiri xx-asr boshlarida maorif tizimi, turkistonda jadidchilik maktablari", click the Telegram button on the left.

Tags: xix-asr oxiri xx-asr boshlarida… PPTX Free download Telegram