xii – xv asrlarda mo’g’ullar davlati

PPTX 10,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1746190081.pptx mavzu: xii â xv asrlarda moâgâullar davlati reja: davlat vujudga kelguniga qadar moâgâullar. moâgâul davlatining vujudga kelishi. moâgâullar istilosining assosiy yoânalishlari, muvaffaqiyati sabablari va natijalari. uluslarni taqsimlanishi. moâgâullar istilosi oqibatlari. mo'g'ullar o'zlarining imperiyasini yaratilishi tufayli katta hududlarni nazorat qilishga muvaffaq bo'lgan kam sonli ko'chmanchi xalqlardan biri. bundan tashqari, ular o'zlarining oldinga siljishlarida xitoy kabi muhim mamlakatlarni mag'lub etishdi. miloddan avvalgi iii asrda xunnlar yoki xionnular bo'lgan. dashtlarning birinchi aholisi yevropaga tarqalib ketgan bu xalqdan keyin mintaqada xuan-xuan yashagan, ular o'rnini tez orada turkiy etnik guruhlar egallagan. garchi bu xalqlar asosan ko'chmanchi bo'lgan bo'lsa-da, ularning rahbarlari urushga mo'ljallangan otlarni etishtirish uchun etarli joy bo'lgan katta hududlarda joylashdilar. vaqt o'tishi bilan qishloq xo'jaligidan foydalanish o'sdi. xitoyni tang sulolasi boshqargan bosqichda yozilgan yozuvlarda mo'g'ul atamasi ba'zi qabilalarni nomlagan ko'rinadi. biroq, bu nom xi asrda, hozirgi mo'g'ulistonni qamrab olgan shimoliy xitoyni boshqargan paytgacha yana tilga olinmadi. mo'g'ullar turkiy qabilalar bilan qarindosh edi. ular …

arning oliy hukmdori) etib saylandi. aynan o'sha paytda u chingizxon taxallusini oldi. â 1206-yil bahorda moê»gê»ulistondagi turli toifa qabilalar sardorlarining qurultoyida temuchin xon etib tayinlangan va unga "chingizxon" ("ulugê» xon") deb nom berilgan, tashkil etilgan davlat "yakka moâgul ulusi" deb atalgan. chingizxon hokimiyatni mustahkamlash yoê»lida bir qancha islohotlar oê»tkazgan. jumladan, ming oilani bir maê¼muriy birlikka boê»lishga asoslangan va harbiy tus berilgan yangi maê¼muriy tuzum joriy etilgan. unga koê»ra, chingizxonga tobe boê»lganlar jami 95 ta "ming oila" birligiga boê»lib chiqilgan va bularning har biriga urush davrida chingizxonga sadoqat bilan xizmat koê»rsatgan kishilar boshliq qilib tayinlangan. lekin amalda ayrim mingliklar bir necha ming oiladan iborat ham boê»lgan.â â aholini roê»yxatga olish ishlari amalga oshirilgan. 15 yoshdan 70 yoshgacha boê»lgan erkaklar harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan. qoê»shinda qattiq tartib oê»rnatilgan, qonunbuzarlar uchun qattiq jazo, qonun ustuvorligini himoya qilganlarga esa hurmat bildirilib, mukofot belgilangan. savdo yoê»llari, avvalambor buyuk ipak yoê»lining xavfsizligini taê¼minlab, undan toê»la …

osiy qoê»shindan tashqari, chingizxon ixtiyorida harbiy zodagonlardan tuzilgan maxsus gvardiya ("keshik") ham tashkil etiladi. bu gvardiya faqat favqulodda sodir boê»ladigan xavf-xatarga qarshi tashlanardi. davlat maê¼muriyatini markazlashtirish maqsadida chingizxon qoraqurm qalê¼asini oê»z imperiyasining poytaxtiga aylantiradi. xat-savodga mutlaqo ega boê»lmagan, madaniyati nihoyatda tuban moê»gê»ullar davlat boshqaruv ishlarida uygê»urlardan hamda musulmon savdogarlaridan foydalandilar. chingizxon va noê»yonlarining maslahatchilari, mirzolari va baê¼zi bir mulk maê¼murlari, asosan, uygê»urlardan boê»lgan.â chingizxon tarqoq jangari moê»gê»ul urugê»larini birlashtirgach, tajo-vuzkorlik siyosatini yurgizdi. zabt etilgan oê»lka va viloyatlarni chingizxon 1224-yilda oê»gê»illari va nabiralariga taqsimlab berdi. jan. sibir, dashti qipchoq, volga boê»yi, xorazm va darbandgacha boê»lgan oê»lka chingizxonning toê»ngê»ich oê»gê»li joê»jiga (uning vafotidan keyin esa, nabirasi botuga meros boê»lgan) topshirildi, sharqiy turkiston, yettisuv va mo-varounnahrga uning 2-oê»gê»li chigê»atoy ega boê»ldi. chingizxon oê»z vatani moê»gê»ulistonni, shuningdek, xitoyni 3-oê»gê»li va vorisi oê»qtoyga berdi. kenja oê»gê»li tulugê»a esa xuroson, eron va hindiston tegdi. shunday qilib, moê»gê»ullar bosib olingan viloyatlarni uluslarga taqsimlab boshqarishga kirishadi. chingizxonning nabirasi …

n. undan dastlab botu (1236-1255 yillar hukmronlik qilgan) va xuloku (1256-1265 yillar hukmronlik qilgan) uluslari ajralib chiqib, moê»gê»ullar sulolasi hukmronligi ostida mustaqil davlatlar tuzganlar (oltin oê»rda, hulokuiylar davlati). bu davlatlar moê»gê»ullar davlati ishlariga aralashmaganlar va oê»z navbatida, boshqalarning ham ularning ishlariga aralashishiga yoê»l qoê»ymaganlar. moê»gê»ullar istilosi moê»gê»ullar istilosiâ -xiii asrdaâ chingizxonâ va uning avlodlari qoê»shinlariningâ osiyoâ vaâ sharqiy yevropadagiâ urushlari va yurishlarini anglatadi. moê»gê»ullar imperiyasiningâ istilolari keng hududlarning vayron boê»lishiga, koê»plab xalqlarning bosib olinishiga, shaharlar va madaniy yodgorliklarning vayron boê»lishiga olib keldi. bosib olingan yerlarda chigê»atoy ulusi, oltin oê»rda, hulokuiylar davlati va boshqa davlatlar vujudga keldi. moê»gê»ullarâ istilosi chingizxon boshchiligidagi moê»gê»ullar davlatining tashkil topishidan boshlanib, xiii asr oxiriga qadar davom etgan. 1207-1211-yillardaâ sibirâ vaâ sharqiy turkistonâ xalqlari (buryatlar,â yoqutlar,â oyrotlar,â qirgê»izlarâ vaâ uygê»urlar) boê»ysundirildi.â tangut davlatiâ (si-sya)ga qarshi bir qancha yurishlar qilindi (1227-yilda butunlay vayron qilindi). 1211-yilâ chjurchjen davlatiâ (shimoliy xitoy)ga hujum boshlandi, 90 ga yaqin shaharni vayron qilib, 1215-yilâ …

i chigâatoy va oâqtoyni boshliq etib tayinladi, ularga oâtror shahrini yoâq qilish topshirildi. ikkinchi qoâshinga boshqa oâgâli joâjini boshliq etib tayinladi, unga sirdaryo boâyidagi sigânoq, oâzgan, barchinligâkent, jand, yangikent va boshqa shaharlarni istilo qilishni topshirdi. uchinchi qoâshinga oloq noâyon va suketu cherbilarni boshliq boâlib, ularga xoâjand va binokat shaharlarini boâysundirish buyurildi. toârtinchi qism esa chingizxonning oâzi boshchiligida sahrodan buxoro tomon yoâlga tushdi. jebe noê»yon va subutoy bahodir qoê»mondonligidagi moê»gê»ul qoê»shini gê»arbda urushni davom ettiradi va shimoliy eron orqali zakavkazyega bostirib kirdi. gruziya va ozarbayjonning bir qismini vayron qildi. kaspiy dengizi sohili boê»ylab harakat qilib, alanlar yeriga bostirib kirdi va ularni tormor keltirdi (1222). 1223-yil 31-mayda kalka jangida moê»gê»ullar birlashgan rusqipchoq qoê»shinini yengib, uni dnepr daryosi etagigacha quvib, keyin oê»rta volgaga chekindi. biroq, volgakama bulgê»oriyasida magê»lubiyatga uchrab, moê»gê»ulistonga qaytib ketdi (1224). bu moê»gê»ul otliq askarlarining kelgusida gê»arbga qilinadigan yurishlari oldidan olib borgan razvedkasi edi. chingizxon vafot etgach (1227), oê»qtoyni ulugê» xon …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xii – xv asrlarda mo’g’ullar davlati"

1746190081.pptx mavzu: xii â xv asrlarda moâgâullar davlati reja: davlat vujudga kelguniga qadar moâgâullar. moâgâul davlatining vujudga kelishi. moâgâullar istilosining assosiy yoânalishlari, muvaffaqiyati sabablari va natijalari. uluslarni taqsimlanishi. moâgâullar istilosi oqibatlari. mo'g'ullar o'zlarining imperiyasini yaratilishi tufayli katta hududlarni nazorat qilishga muvaffaq bo'lgan kam sonli ko'chmanchi xalqlardan biri. bundan tashqari, ular o'zlarining oldinga siljishlarida xitoy kabi muhim mamlakatlarni mag'lub etishdi. miloddan avvalgi iii asrda xunnlar yoki xionnular bo'lgan. dashtlarning birinchi aholisi yevropaga tarqalib ketgan bu xalqdan keyin mintaqada xuan-xuan yashagan, ular o'rnini tez orada turkiy etnik guruhlar egallagan. garchi bu xalqlar a...

Формат PPTX, 10,4 МБ. Чтобы скачать "xii – xv asrlarda mo’g’ullar davlati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xii – xv asrlarda mo’g’ullar da… PPTX Бесплатная загрузка Telegram