daryolar toshqiniga qarshi kurash

DOC 1,5 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1559637195_74400.doc daryolar toshqiniga qarshi kurash reja: 1. toshqin sabablari va ularga qarshi kurash chora-tadbirlari 2. marza dambalar komponovkasi va daryo siqilishidan suv sathi koâtarilishini hisoblash daryolar toshqiniga qarshi kurash quyi oqimda va daryo dðµltalarida yuqori oqimdan daryoning oqiziq olib kðµlishi tufayli tubning doim koâtarilishi sodir boâladi. masalan, amudaryo dðµltasida joylashgan gidromðµtrik stantsiyadagi suv satxini koâp yillik kuzatishlar shuni koârsatadiki, oâzandagi suv sathi sistðµmatik tarzda yiliga 10 mm gacha koâtariladi. toshqin choâqqilari va muz tiqilishlari (zator) davrida daryodagi suv sathlari atrofdagi yðµrlardan yuqori boâladi, shu sababli daryolar oâzandan chiqib yðµrlarni suv bosadi. binobarin, tub va qirgâoq koâtarilishi suv satxi koâtarilishi va daryoning oâzandan chiqishiga olib kðµladi va bu oâz navbatida poymada choâkindi choâkishini va poymaning koâtarilishini kuchaytiradi. [image: image1.jpg] 5.1-rasm. daryoning quyi oqimi plani (a) va koândalang profillar (b). 1-koâl dambasi; 2-qirgâoq dambasi shunday qilib daryolarning quyi oqimlarida va dðµltasida toshqin davrida poymaning suv bosadigan qismi otmðµtkalari toâxtovsiz koâtariladi va uzoq …

ladi. daryo tubi toâxtovsiz koâtarilishi tufayli tabiiyki, suv sarflari yuqori boâlganda yoki sath shovush sababli koâtarilganda daryo qirgâoqlardan chiqadi va yon atrofni suv bosadi. [image: image2.jpg] 5.2-rasm. nishablik kichik (a) va katta (b) boâlganda marza dambalar joylashuvi: 1-damba; 2-kanal; 3-irmoq quyi oqimlarda va dðµltalarda daryo qirgâoqlari mayda qumli allyuvial choâkindilardan iborat boâladi, shu sababli ular oson yuviladi. otmðµtkalari yuqori boâlgan qirgâoq chizigâining yuvilishi sathi pasaygan qismidan suv oâtishi va atrofni suv bosishiga olib kðµladi. 5.2-rasmda amudaryo dðµltasining ikki stvorining koândalang profili koârsatilgan. yuqori stvorda daryo yaqinidagi yðµr sathi va toshqin suv sathi bir hil balandlikda joylashgan; atrofdagi ekin yðµrlar 2-4 m pastlikda joylashgan. daryo daydishi va joyning koândalang nishabliklari yuqori boâlgani sababli bu stvorda ikki qator val (marza) qurilgan: birinchisi qirgâoqqa yaqin, ikkinchisi esa (zahiradagisi) 200-500 m uzoqlikda joylashgan. pastki stvorda bir qator damba qurilgan, bu damba daryo siljishiga qarab quriladi. oâzani egri boâlgan kuri va tðµrðµk daryolarining quyi oqimlarida …

µskin burilish joylarini bir muncha toâgâirlaydi. yozgi toshqin davrida ular 20-30 kun mobaynida va qishgi muz tiqilishlari (zator) davrida 10-20 kun suv bosimi ostida boâladi; qolgan vaqtlarda dambalar odatda quruq boâladi. shu sababdan va dambalarning bosimli qiyaligining loyqali daryo suvi bilan toshqin davrida kolmataji natijasida damba zaminidagi filtratsion oqim muvozanatga kðµlmaydi va dðµprðµssiya egri chizigâi dambaning doimiy ishi davridagiga nisbatan pastroqda boâladi. koâl dambalari ekin yðµrlari va aholi punktlarini suv bosishini oldini olishda hizmat qiladi. koâl dambalarining ishlash davri qirgâoq dambalarinikiga nisbatan qisqaroq boâlib, 2-3 oyni tashkil etadi. koâl dambalari tiniq suv bosimini koâtaradi, shu sababdan bosimli qiyalik kolmataj boâlmaydi va bu dambalarning filtratsiya ish sharoitini murakkablashtiradi. bundan tashqari, koâllarda katta toâlqinlar hosil boâladi, shuning uchun koâl dambalari profillari qirgâoq dambalarinikiga nisbatan mustahkamroq qilinadi. suv omborlaridagi marza dambalar undan ham mustahkamroq boâladi, chunki ular uzoq vaqt mobaynida bosim ostida boâladi. oâzanning suv oâtkazishga qodirligi ularni tozalash va egriliklarini toâgâirlash yoâli …

va toshqinga qarshi kurash imkoniyati ham bor. shunday qilib, toshqinga qarshi kurashga komplðµks suv hoâjaligi vazifasi sifatida qarash lozim. bunga misol tariqasida amudaryoda qurilgan tuyabuyin suv omborini kðµltirish mumkin. marza dambalar komponovkasi va daryo siqilishidan suv sathi koâtarilishini hisoblash dambalarning planda joylashuvi va ularni qirgâoqdan uzoqlashtirish oâzan mustahkamligi va joyning koândalang nishabligiga bogâliq. oâzani mustahkam daryolarda marza dambalarni qirgâoqqa yaqin joylashtirish mumkin, daydi daryolarda esa ularni daryo yuvilishidan himoya qilish uchun daryodan uzoqda joylashtirish kðµrak; bunday hollarda zahirada ikkinchi damba boâlishi maqsadga muvofiq boâladi. marza damba trassasining plandagi koârinishi toâgâri yoki egri boâlishi mumkin. agar joyning koândalang nishabligi kichik boâlsa va daryoning damba tomon ogâish havfi boâlmasa dambalar toâgâri chiziqda joylashtirilishi mumkin. joyning koândalang nishabligi katta boâlganda egri chiziqli damba qurilishi kðµrak. bu yðµrda biz dambalarni trassalashning ikki holatini koârib chiqdik. birinchi holatda dambalar bir biridan kichik masofada joylashgan boâlib toshqin choâqqisida oqimni ogâishiga va joylashgan joyida suv sathining koâtarilishiga …

maydondan erkin oqib oâtishi amalga oshadi. yopiq vallarda toshqin davrida marza dambali yðµrlardan kðµlgan mahalliy oqim dambali maydonning pastliklarida ushlanib qoladi. [image: image3.png] 5.3-rasm. marza damba plani: 1-poyma chðµxarasi; 2-yopiq val; 3-ochiq val; 4-travðµrslar; 5-tirqishlar boâylama vallarni suv buzib oâtgan hollarda suv bosishini chðµxaralash qilish uchun koândalang vallar - travðµrslar (4) quriladi. toshqin pasayganda daryoga dambalar bilan oâralgan maydondan mahalliy oqimni chiqarish uchun vallarda odatda zatvorli tirqishlar (5) oârnatiladi. val balandligi yozgi toshqin yoki qishgi shovushlar vaqtidagi eng yuqori suv sathi bilan bðµlgilanadi. âh kattalikni m.m.grishin daryoning nishabligi damba qurilishidan oldin qanday boâlsa shunday qoladi va butun toshqin sarfi qmax vallar orasidan oâtadi dðµgan tahmindan kðµlib chiqqan holda aniqlashni tavsiya qiladi. buning uchun shðµzi formulasidan foydalanish mumkin va oldindan qh qiymatni bðµrib oâzanning suv oâtkazishga qodirligini tðµkshirish mumkin. dastlabki âh ni aniqlash uchun q1 = ï1 ï 1 vð° q2 = ï2 ï 2 ga tðµng boâlgan dambali kðµsimlar ï1 …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"daryolar toshqiniga qarshi kurash" haqida

1559637195_74400.doc daryolar toshqiniga qarshi kurash reja: 1. toshqin sabablari va ularga qarshi kurash chora-tadbirlari 2. marza dambalar komponovkasi va daryo siqilishidan suv sathi koâtarilishini hisoblash daryolar toshqiniga qarshi kurash quyi oqimda va daryo dðµltalarida yuqori oqimdan daryoning oqiziq olib kðµlishi tufayli tubning doim koâtarilishi sodir boâladi. masalan, amudaryo dðµltasida joylashgan gidromðµtrik stantsiyadagi suv satxini koâp yillik kuzatishlar shuni koârsatadiki, oâzandagi suv sathi sistðµmatik tarzda yiliga 10 mm gacha koâtariladi. toshqin choâqqilari va muz tiqilishlari (zator) davrida daryodagi suv sathlari atrofdagi yðµrlardan yuqori boâladi, shu sababli daryolar oâzandan chiqib yðµrlarni suv bosadi. binobarin, tub va qirgâoq koâtari...

DOC format, 1,5 MB. "daryolar toshqiniga qarshi kurash"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: daryolar toshqiniga qarshi kura… DOC Bepul yuklash Telegram