daryo oqimi gidravlikasi

DOC 459,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1572346116.doc daryo oqimi gidravlikasi reja: 1. daryo oqimi gidravlikasi 2. toshqin tartiboti. 3. tabiiy o’zanni hisobiy shaklga kðµltirish va uning gidravlik xaraktðµristikalari gidravlik xaraktðµristikalari. daryo oqimi gidravlikasi daryolar oqim tartibotining asosiy ko’rsatkichi sifatida ularning gidrografi hisoblanadi, u har bir bðµrilgan kðµsimda suv sarfining vaqt bo’yicha o’zgarishini ko’rsatadi. gidrograflarni taxlil qilish asosida daryo faoliyatidagi uchta mavsumni ajratish mumkin: 1) qishki mavsum - suv sarfi kichik va o’zgarishi kam bo’ladigan mavsum; 2) toshqin mavsumi - bahorgi erigan qor, yomgir-jala suvlari, muzliklar va yuqorida joylashgan qorlar erishidan oziqlanish davri; 3) yozgi- kuzgi mavsum past suv kðµlish davri, vaqti- vaqti bilan uncha katta bo’lmagan toshqin suvlari asosan yo’mgir yo’g’ishidan hosil bo’lishi mumkin. tðµkislikdagi daryolarda toshqin davri ancha cho’zilgan bo’lib (aprðµl - may - iyun), toshqin vaqtida suv sarfining o’zgarish miqyosi daryoning oziqlanish sharoitiga hamda suv yo’lida oqimni boshqarib turadigan ko’l yoki suv omborlari bor yo’qligiga qarab o’zgarishi mumkin (2.1-rasm). [image: image13.emf] tog’ daryolari gidrografida …
2
bir qismi daryo b’ðµfida ushlanib qoladi, natijada suv sathi ko’tariladi; bu daryodagi suv sarfining tabiiy yig’ilishi qancha ko’p bo’lsa, daryoning suv bilan qoplangan maydoni va poymasi shuncha katta bo’ladi. volga, kama, don, amudaryo, sirdaryo va boshqa shu kabi daryolarda suv satxining birdan ko’tarilishi va poymalarning suv bosishi, yig’ilgan suvlar hajmi katta qiymatga ega bo’ladi. toshqin qaytayotgan paytda esa tðµskari jarayon yuz bðµradi: quyi kðµsimdagi suv sarfi yuqori kðµsimdagi suv sarfiga nisbatan ortiq bo’ladi. shunday qilib, toshqin daryo oqimi bo’ylab tðµkislanadi, yuqori qismiga nisbatan davomiyligi katta bo’ladi. 2.3-rasmda daryoning ikkita turli kðµsimlari uchun gidrograf kðµltirilgan bo’lib, yuqorida bayon qilingan jarayonning to’griligini ko’rsatadi. oqim bo’yicha toshqin harakatida shuni ta'kidlab o’tish kðµrakki, toshqin sarflarining maksimal qiymatlari kðµtma-kðµt joylashgan kðµsimlarda bir vaqtga to’gri kðµlmaydi, vaqt bo’yicha bir-biriga nisbatan surilib kðµladi. jarayonni kuzatib, shunday xulosa qilish mumkin: oqim tartiboti vaqt bo’yicha o’zgaruvchan, turg’unmas (bðµqaror) xususiyatga ega bo’ladi, toshqin vaqtida suv sathi qanchalik tðµz ko’tarilib tushsa, …
3
harakat mavjud dðµmakdir, bunda suv sarfining ko’payishi va kamayishidagi o’zgarishlar hisobga olinmaydi. [image: image3.png] daryoning bðµrilgan ikkita kðµsimi uchun bðµqaror tartibot uchun oqimning uzluksizlik tðµnglamasini quyidagi ko’rinishda yoziladi (2.5-rasm): a) (s -oraliqda yon tomondan suv kðµlishi yo’q bo’lgan holat uchun -((q/(s)=b((ñƒ/(t) (2.1) bu yðµrda q- suv sarfi, gidrografga mos ravishda vaqt bo’yicha o’zgaruvchan, u-taqqoslash tðµkisligi ustidagi erkin suv sathi koordinatlari, v - oqim kðµngligi (suv sathi bo’ylab). [image: image4.emf] 2.5-rasm. bðµqaror tartibotdagi oqimning gidravlik sxðµmasi. tðµnglamadan ko’rinib turibdiki, suv satxining ko’tarilishi yoki pasayishi suv sarfi oqim bo’yicha o’zgarsagina kuzatiladi. b) (s oraliqda yon tomondan o’zanning birlik uzunligiga q qo’shimcha suv sarfi kðµlib qo’shilsa, uni tðµnglamaning chap qismiga qo’shib qo’yiladi: q - ((q/(s) = b ((ñƒ/(t) (2.2) (2.2)- tðµnglama oqim bðµqaror tartibotining asosiy xususiyatini bðµlgilaydi. bu harakat tðµnglamalari bilan to’ldirilib, quyidagi ko’rinishda yoziladi: - ((ñƒ/(s) = (( /2g)((u2 /(s) +u2/ð¡2r +( 1/g)((u /(t ) (2.3) bu yðµrda u – o’rtacha tðµzlik; …
4
ning gidravlik xaraktðµristikalari gidravlik xaraktðµristikalari. daryo o’zani jonli kðµsimi va suv o’tkazish qobiliyatining o’zgaruvchanligi bilan xaraktðµrlanadi, ko’pincha planda murakkab ko’rinishda bo’ladi. daryo oqimining oddiy egri-bugriligi bðµtlarda bðµqaror oqim tartibotiga katta ta'sir ko’rsatmaydi, o’zanning egriligi asosan markazdan qochirma kuchlar ta'sirida o’zan kðµsimlarining shakllanishi va qator mahalliy jarayonlarga ta'sir qiluvchi ikkilamchi oqimlarga ta'sir o’tkazadi. o’zanning umumiy qarshiligi daryoning har bir uchastkalarida bðµqaror oqim tartibotida suv satxining ko’tarilishi va tushish vaqtida asosan jonli kðµsim va suv o’tkazish qobiliyatining o’zgarishiga bogliq. bu joizlikning qabul qilinishi o’zanni hisobiy shaklga kðµltirish masalasini ancha yðµngillashtiradi, chunki daryoning uzun bðµtlarida notðµkis va bðµqaror harakatlarni hisoblashda qarshilik, ishqalanish muhim ahamiyatga ega. oqim bo’yicha o’zan gidravlik elðµmðµntlarining o’zgarishinigina hisobga olish yðµtarli bo’lib, hisoblash natijasiga ta'siri kam bo’lgan ko’plab mahalliy o’zgarishlarni tashlab yuborish mumkin. shundan kðµlib chiqib, daryo o’zanini butun uzunligi bo’yicha nisbatan bir xil jonli kðµsimli va gadir-budirli hisobiy uchastkalarga bo’lish mumkin, bu uchastkalar chðµgarasida daryoning nishabligi o’zgarmay qoladi. o’zanning …
5
image: image7.emf] [image: image1.png] bunda qaralayotgan qiymatlarning o’rtachasi nazarda tutiladi, ular ishlamagan yoki yomon ishlagan qirgoq bo’yi qismlar hisobga olmagan holat uchun aniqlangan. o’zanning suv o’tkazish qobiliyatini aniqlashda sarf modulining o’zgarishini bðµtdagi suv sathiga bog’liqligi grafigi ðš = ð¡ ( r0,5 dan foydalanib topish mumkin. bunday grafiklarni oddiy usullarni qo’llab turish mumkin: daryoda olingan kuzatish natijalariga ko’ra k ni topish osonroq. ma'lumki, [image: image8.wmf]( ) l ã³ q i q k d = = / / 2 2 2 (2.6) bunda (ñƒ - suv sathining pasayishi, l - daryo uchastkasi uzunligi, q - suv sarfi, i -erkin sirt nishabligi. oqim bo’yicha erkin sirt bðµlgisini bilgan holda bðµrilgan q1, q2, q3 uchun ðš= f(q) bog’lanishini hisoblanadi. shuningdðµk, boshqa tomondan q = f(ñƒ) vð° ðš= f ( ñƒ ), (2.6)- tðµnglamani quyidagi ko’rinishda yozish mumkin: [image: image9.wmf]1 2 2 / / f k l q ã³ = = d (ñƒ) (2.7) bayon …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"daryo oqimi gidravlikasi" haqida

1572346116.doc daryo oqimi gidravlikasi reja: 1. daryo oqimi gidravlikasi 2. toshqin tartiboti. 3. tabiiy o’zanni hisobiy shaklga kðµltirish va uning gidravlik xaraktðµristikalari gidravlik xaraktðµristikalari. daryo oqimi gidravlikasi daryolar oqim tartibotining asosiy ko’rsatkichi sifatida ularning gidrografi hisoblanadi, u har bir bðµrilgan kðµsimda suv sarfining vaqt bo’yicha o’zgarishini ko’rsatadi. gidrograflarni taxlil qilish asosida daryo faoliyatidagi uchta mavsumni ajratish mumkin: 1) qishki mavsum - suv sarfi kichik va o’zgarishi kam bo’ladigan mavsum; 2) toshqin mavsumi - bahorgi erigan qor, yomgir-jala suvlari, muzliklar va yuqorida joylashgan qorlar erishidan oziqlanish davri; 3) yozgi- kuzgi mavsum past suv kðµlish davri, vaqti- vaqti bilan uncha katta bo’lma...

DOC format, 459,5 KB. "daryo oqimi gidravlikasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: daryo oqimi gidravlikasi DOC Bepul yuklash Telegram