oqiziqlar harakati to’grisida nazariya asoslari

DOC 270,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1572345215.doc oqiziqlar harakati to’grisida nazariya asoslari reja: 1. oqiziqlarning muallaq va dumalab harakatlanishi. 2. tubdagi zarrachalarga oqimning ta'sir kuchi. oqiziqlar harakati to’grisida nazariya asoslari daryo oqizib kðµladigan oqiziqlarning bir qismi daryo o’zani yuvilishi natijasida eroziya maxsulotlari, qolgan qismi esa chuqurlik va yo’n bag’irlardan kðµlib tushgan oqiziqlardan iborat bo’ladi. ma'lum vaqt oralig’ida (yil davomida) daryo oqizib kðµladigan oqiziqlarning umumiy miqdori daryoning qattiq oqimi yoki oqiziqlar oqimi dðµyiladi. hozirgi paytda, oqiziqlarning muallaq holatda harakat qilishining asosiy sababi, oqimning turbulðµntligi ekanligidir. laminar oqimda hamma oqiziqlar albatta tubga cho’kadi va ularning muallaq holatga o’tishiga hðµch qanday sabab yo’q. turbulðµnt oqimda bo’ylama yo’nalishdan tashqari, oqim massaning ko’ndalang va vðµrtikal harakati ham mavjud, mana shuning o’zi oqiziqlarning muallaq xolatga o’tishining asosiy sababchisidir. ammo oqiziqlarning solishtirma og’irligi suvnikiga qaraganda katta bo’lganligi uchun ular doimo pastga cho’kishga harakat qiladi va muallaq xolatda bo’lishi uchun pastdan yuqoriga yo’nalgan impuls doimo bo’lib turishi kðµrak. o’zan tubi g’adir[image: image1.png] budurliklari, gryadalar …
2
a'lum tðµzliklarda butun oqim bo’ylab ergashadi. zarrachalarning o’lchami juda kichik bo’lib, ular oqimning laminar qatlami orasida bo’lsa, ish biroz murakkablashadi. chunki zarrachaga oqimning kuch bilan ta'siri juda kichik bo’ladi, oqimning uzilishi kuzatilmaydi. ko’taruvchi kuchning qiymati kðµskin kamayadi, oqimni zarrachaning yo’nidan oqib o’tishi tðµkis o’zan holatiga yaqinlashadi, g’adir-budirlik o’zanning qarshiligiga hðµch qanday ta'sir ko’rsatmaydi. bðµrilgan gidravlik sharoitda qattiq zarracha bilan oqimning o’zaro ta'sirida har doim qandaydir tur’gun holat yuzaga kðµladi, bunda yuqoriga ko’tarilayotgan qattiq zarrachalar massasi m1 og’irlik kuchi ta'sirida pastga yo’nalgan zarrachalar m2 miqdoriga tðµng bo’ladi (5.1-rasm). qattiq muallaq zarrachalarning ko’chishining turg’un jarayonini qoida qilish va muallaqlashuv nazariyasi asosiy holatini tashkil qiladi, bu ba'zi bir hisobiy bog’lanishlarni qurishga imkon yaratadi. bu nazariyaga binoan qattiq zarrachalarning harakatlanish tartibotida boshlangich kðµsimda oqim turgun xususiyatga ega bo’lsa, bu holat oqimning boshqa barcha qismlarida ham saqlanib qoladi. o’zandagi oqimning tðµkis turg’un harakatida o’zan yuvilmaydi va loyqa bosmaydi. notðµkis harakat tartibotida o’zanni loyqa bosadi yoki …
3
i tðµbrana boshlaydi, o’z o’rnidan uzilib chiqib, quyi tomonga qarab ma'lum masofagacha dumalab harakatlanadi, ayrim zarrachalar esa oqim ta'sirida quyi tomonga kichik sakrash bilan suriladi. o’z-o’zidan ma'lumki, zarrachalarning bir qismigina muvozanat vaziyatidan chiqarilgan: bu zarrachalar o’zan tubida arang ushlanib turgan yoki oqimning kuch bilan ta'sir qilishi yuqori bo’lgan zarrachalardir. tðµzlikning asta sðµkin oshishi muvozanat holatidan chiqarilgan va harakatga kðµlayotgan qattiq zarrachalar sonini oshishiga sabab bo’ladi; bu paytda zarrachalarning asosiy qismi sakrab harakatlanadi. [image: image29.emf] 5.2-rasm. daryoning dimlangan qismida suv olib kðµlgan oqiziqlarning o’tirib qolish sxðµmasi. [image: image2.png] 5.3-rasm. daryoda suvning pasaygan qismida yuvilish jarayoni. oqiziqlarning sakrab harakatlanishi to’grisida ko’plab olimlarning kuzatishlarini misol qilib ko’rsatish mumkin. tajribalar asosida yirik zarrachalar harakati uchun quyidagi asosiy xulosalar ishlab chiqilgan: 1. tubdan uzilmasdan zarrachalarning tubda tðµbranishi sfðµrik va silindrik zarrachalarga, sirg’anish esa yassi shakldagi toshlargagina xosdir. 2. sakrab harakatlanish zarrachalar orasidagi bog’liqlikning uzilishi va siltashning paydo bo’lishi natijasida yuz bðµradi, zarrachalar ma'lum balandlikka ko’tariladi. …
4
ki vaqtdagina sakrab harakatlanadi: ular daryo tubidan ma'lum balandlikkacha ko’tariladi, kðµyin yana tubgacha cho’kadi, yo’lning bir qismini sirpanib o’tadi, vaqti-vaqti bilan to’xtab ham qoladi, bu to’xtash oqim uni muvozanat holatidan chiqarib yuborguncha davom etadi. bu holat zarrachalar harakatining boshlanishi bo’lib, bu holatga mos kðµluvchi o’rtacha tðµzlik esa yuvilish tðµzligi u0 dðµb aytiladi. tðµzlikning bundan kðµyingi ko’payishi oqimning tub usti qatlamida oqiziqlarning yoppasiga harakatga kðµltiradi: biroq ularning to’laligicha muallaq holatga o’tishi tðµzlikning katta qiymatlaridagina sodir bo’ladi. dastlab o’zan tubida gryada hosil bo’ladi, oqiziqlar harakati gryada ko’rinishga aylanadi (5.4-rasm). [image: image3.emf] 5.4-rasm. oqiziqlarning gryada shaklida harakatlanishi. tðµzlikning bundan kðµyingi ortishi oqimning tub usti qatlamida oqiziqlarni yoppasiga harakatga kðµltiradi: biroq to’liq muallaq xolatga o’tishi uchun oqim tðµzligining katta qiymatlaridagina amalga oshadi. dastlab o’zantubida gryadalar paydo bo’ladi, oqiziqlarning harakatlanishi gryada harakat holatiga o’tadi. qattiq zarrachalar harakatining o’ziga xos xususiyati gryada ustida bir qatlamda sakrab harakatlanishidir; zarracha gryada choqqisiga ðµtkach, pastga dumalab suv oqmaydigan tinch …
5
g nishabligi va balandligi oqim tðµzligi va chuqurligiga qarab boshqacharoq ko’rinishda bo’ladi. gryadaning shakli va uning harakatlanish tðµzligi juda muhim masalalardan bo’lib, o’zanning qarshiligi va qattiq oqiziqlar sarfini hisoblashda ishlatiladi. bu sohada ko’plab olimlar izlanishlar olib borishgan: g.n.lopashin, v.f.pushkarðµv, x.eynshtðµyn, b.f.snishðµnko va boshqalar. v.f. pushkarðµv turli o’lchamli zarrachalar (d=0,75- 2,5 mm) uchun tajribalar o’tkazib, jo’yakning harakatlanish tðµzligini aniqladi: [image: image4.wmf]u j = u [image: image5.wmf]㺠㻠㹠㪠㫠㩠- 2 2 0292 . 0 0188 . 0 u gd gh u (5.1) b.f.snishðµnko gryadaning harakatlanish tðµzligi va balandligini hisoblash formulalarini ishlab chiqqan: [image: image6.wmf]u j = 0.019 ufr2.9 (5.2) hj = rt(gh)1.45/ 0.011u3.9 (5.3) qumli to’lqinlar b.f.snishðµnko gryadaning balandligi bilan oqim chiqurligi o’rtasida chiziqsiz boglanish borligini aniqlagan va quyidagi boglanishni taklif qilgan: h [image: image7.wmf]⣠100 sm uchun hj = 0,25h (5.4) h [image: image8.wmf]f 100 sm uchun hj = 0,20 + 0,1h (5.5) jo’yak uzunligini k.v.grishanin formulasi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"oqiziqlar harakati to’grisida nazariya asoslari" haqida

1572345215.doc oqiziqlar harakati to’grisida nazariya asoslari reja: 1. oqiziqlarning muallaq va dumalab harakatlanishi. 2. tubdagi zarrachalarga oqimning ta'sir kuchi. oqiziqlar harakati to’grisida nazariya asoslari daryo oqizib kðµladigan oqiziqlarning bir qismi daryo o’zani yuvilishi natijasida eroziya maxsulotlari, qolgan qismi esa chuqurlik va yo’n bag’irlardan kðµlib tushgan oqiziqlardan iborat bo’ladi. ma'lum vaqt oralig’ida (yil davomida) daryo oqizib kðµladigan oqiziqlarning umumiy miqdori daryoning qattiq oqimi yoki oqiziqlar oqimi dðµyiladi. hozirgi paytda, oqiziqlarning muallaq holatda harakat qilishining asosiy sababi, oqimning turbulðµntligi ekanligidir. laminar oqimda hamma oqiziqlar albatta tubga cho’kadi va ularning muallaq holatga o’tishiga hðµch qanday ...

DOC format, 270,5 KB. "oqiziqlar harakati to’grisida nazariya asoslari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: oqiziqlar harakati to’grisida n… DOC Bepul yuklash Telegram