oqiziqlar harakati to’grisida nazariya asoslari

DOC 270.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1572345215.doc oqiziqlar harakati toâgrisida nazariya asoslari reja: 1. oqiziqlarning muallaq va dumalab harakatlanishi. 2. tubdagi zarrachalarga oqimning ta'sir kuchi. oqiziqlar harakati toâgrisida nazariya asoslari daryo oqizib kðµladigan oqiziqlarning bir qismi daryo oâzani yuvilishi natijasida eroziya maxsulotlari, qolgan qismi esa chuqurlik va yoân bagâirlardan kðµlib tushgan oqiziqlardan iborat boâladi. ma'lum vaqt oraligâida (yil davomida) daryo oqizib kðµladigan oqiziqlarning umumiy miqdori daryoning qattiq oqimi yoki oqiziqlar oqimi dðµyiladi. hozirgi paytda, oqiziqlarning muallaq holatda harakat qilishining asosiy sababi, oqimning turbulðµntligi ekanligidir. laminar oqimda hamma oqiziqlar albatta tubga choâkadi va ularning muallaq holatga oâtishiga hðµch qanday sabab yoâq. turbulðµnt oqimda boâylama yoânalishdan tashqari, oqim massaning koândalang va vðµrtikal harakati ham mavjud, mana shuning oâzi oqiziqlarning muallaq xolatga oâtishining asosiy sababchisidir. ammo oqiziqlarning solishtirma ogâirligi suvnikiga qaraganda katta boâlganligi uchun ular doimo pastga choâkishga harakat qiladi va muallaq xolatda boâlishi uchun pastdan yuqoriga yoânalgan impuls doimo boâlib turishi kðµrak. oâzan tubi gâadir[image: image1.png] budurliklari, gryadalar …

a'lum tðµzliklarda butun oqim boâylab ergashadi. zarrachalarning oâlchami juda kichik boâlib, ular oqimning laminar qatlami orasida boâlsa, ish biroz murakkablashadi. chunki zarrachaga oqimning kuch bilan ta'siri juda kichik boâladi, oqimning uzilishi kuzatilmaydi. koâtaruvchi kuchning qiymati kðµskin kamayadi, oqimni zarrachaning yoânidan oqib oâtishi tðµkis oâzan holatiga yaqinlashadi, gâadir-budirlik oâzanning qarshiligiga hðµch qanday ta'sir koârsatmaydi. bðµrilgan gidravlik sharoitda qattiq zarracha bilan oqimning oâzaro ta'sirida har doim qandaydir turâgun holat yuzaga kðµladi, bunda yuqoriga koâtarilayotgan qattiq zarrachalar massasi m1 ogâirlik kuchi ta'sirida pastga yoânalgan zarrachalar m2 miqdoriga tðµng boâladi (5.1-rasm). qattiq muallaq zarrachalarning koâchishining turgâun jarayonini qoida qilish va muallaqlashuv nazariyasi asosiy holatini tashkil qiladi, bu ba'zi bir hisobiy bogâlanishlarni qurishga imkon yaratadi. bu nazariyaga binoan qattiq zarrachalarning harakatlanish tartibotida boshlangich kðµsimda oqim turgun xususiyatga ega boâlsa, bu holat oqimning boshqa barcha qismlarida ham saqlanib qoladi. oâzandagi oqimning tðµkis turgâun harakatida oâzan yuvilmaydi va loyqa bosmaydi. notðµkis harakat tartibotida oâzanni loyqa bosadi yoki …

i tðµbrana boshlaydi, oâz oârnidan uzilib chiqib, quyi tomonga qarab ma'lum masofagacha dumalab harakatlanadi, ayrim zarrachalar esa oqim ta'sirida quyi tomonga kichik sakrash bilan suriladi. oâz-oâzidan ma'lumki, zarrachalarning bir qismigina muvozanat vaziyatidan chiqarilgan: bu zarrachalar oâzan tubida arang ushlanib turgan yoki oqimning kuch bilan ta'sir qilishi yuqori boâlgan zarrachalardir. tðµzlikning asta sðµkin oshishi muvozanat holatidan chiqarilgan va harakatga kðµlayotgan qattiq zarrachalar sonini oshishiga sabab boâladi; bu paytda zarrachalarning asosiy qismi sakrab harakatlanadi. [image: image29.emf] 5.2-rasm. daryoning dimlangan qismida suv olib kðµlgan oqiziqlarning oâtirib qolish sxðµmasi. [image: image2.png] 5.3-rasm. daryoda suvning pasaygan qismida yuvilish jarayoni. oqiziqlarning sakrab harakatlanishi toâgrisida koâplab olimlarning kuzatishlarini misol qilib koârsatish mumkin. tajribalar asosida yirik zarrachalar harakati uchun quyidagi asosiy xulosalar ishlab chiqilgan: 1. tubdan uzilmasdan zarrachalarning tubda tðµbranishi sfðµrik va silindrik zarrachalarga, sirgâanish esa yassi shakldagi toshlargagina xosdir. 2. sakrab harakatlanish zarrachalar orasidagi bogâliqlikning uzilishi va siltashning paydo boâlishi natijasida yuz bðµradi, zarrachalar ma'lum balandlikka koâtariladi. …

ki vaqtdagina sakrab harakatlanadi: ular daryo tubidan ma'lum balandlikkacha koâtariladi, kðµyin yana tubgacha choâkadi, yoâlning bir qismini sirpanib oâtadi, vaqti-vaqti bilan toâxtab ham qoladi, bu toâxtash oqim uni muvozanat holatidan chiqarib yuborguncha davom etadi. bu holat zarrachalar harakatining boshlanishi boâlib, bu holatga mos kðµluvchi oârtacha tðµzlik esa yuvilish tðµzligi u0 dðµb aytiladi. tðµzlikning bundan kðµyingi koâpayishi oqimning tub usti qatlamida oqiziqlarning yoppasiga harakatga kðµltiradi: biroq ularning toâlaligicha muallaq holatga oâtishi tðµzlikning katta qiymatlaridagina sodir boâladi. dastlab oâzan tubida gryada hosil boâladi, oqiziqlar harakati gryada koârinishga aylanadi (5.4-rasm). [image: image3.emf] 5.4-rasm. oqiziqlarning gryada shaklida harakatlanishi. tðµzlikning bundan kðµyingi ortishi oqimning tub usti qatlamida oqiziqlarni yoppasiga harakatga kðµltiradi: biroq toâliq muallaq xolatga oâtishi uchun oqim tðµzligining katta qiymatlaridagina amalga oshadi. dastlab oâzantubida gryadalar paydo boâladi, oqiziqlarning harakatlanishi gryada harakat holatiga oâtadi. qattiq zarrachalar harakatining oâziga xos xususiyati gryada ustida bir qatlamda sakrab harakatlanishidir; zarracha gryada choqqisiga ðµtkach, pastga dumalab suv oqmaydigan tinch …

g nishabligi va balandligi oqim tðµzligi va chuqurligiga qarab boshqacharoq koârinishda boâladi. gryadaning shakli va uning harakatlanish tðµzligi juda muhim masalalardan boâlib, oâzanning qarshiligi va qattiq oqiziqlar sarfini hisoblashda ishlatiladi. bu sohada koâplab olimlar izlanishlar olib borishgan: g.n.lopashin, v.f.pushkarðµv, x.eynshtðµyn, b.f.snishðµnko va boshqalar. v.f. pushkarðµv turli oâlchamli zarrachalar (d=0,75- 2,5 mm) uchun tajribalar oâtkazib, joâyakning harakatlanish tðµzligini aniqladi: [image: image4.wmf]u j = u [image: image5.wmf]ãº ã» ã¹ ãª ã« ã© - 2 2 0292 . 0 0188 . 0 u gd gh u (5.1) b.f.snishðµnko gryadaning harakatlanish tðµzligi va balandligini hisoblash formulalarini ishlab chiqqan: [image: image6.wmf]u j = 0.019 ufr2.9 (5.2) hj = rt(gh)1.45/ 0.011u3.9 (5.3) qumli toâlqinlar b.f.snishðµnko gryadaning balandligi bilan oqim chiqurligi oârtasida chiziqsiz boglanish borligini aniqlagan va quyidagi boglanishni taklif qilgan: h [image: image7.wmf]â£ 100 sm uchun hj = 0,25h (5.4) h [image: image8.wmf]f 100 sm uchun hj = 0,20 + 0,1h (5.5) joâyak uzunligini k.v.grishanin formulasi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oqiziqlar harakati to’grisida nazariya asoslari"

1572345215.doc oqiziqlar harakati toâgrisida nazariya asoslari reja: 1. oqiziqlarning muallaq va dumalab harakatlanishi. 2. tubdagi zarrachalarga oqimning ta'sir kuchi. oqiziqlar harakati toâgrisida nazariya asoslari daryo oqizib kðµladigan oqiziqlarning bir qismi daryo oâzani yuvilishi natijasida eroziya maxsulotlari, qolgan qismi esa chuqurlik va yoân bagâirlardan kðµlib tushgan oqiziqlardan iborat boâladi. ma'lum vaqt oraligâida (yil davomida) daryo oqizib kðµladigan oqiziqlarning umumiy miqdori daryoning qattiq oqimi yoki oqiziqlar oqimi dðµyiladi. hozirgi paytda, oqiziqlarning muallaq holatda harakat qilishining asosiy sababi, oqimning turbulðµntligi ekanligidir. laminar oqimda hamma oqiziqlar albatta tubga choâkadi va ularning muallaq holatga oâtishiga hðµch qanday ...

DOC format, 270.5 KB. To download "oqiziqlar harakati to’grisida nazariya asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: oqiziqlar harakati to’grisida n… DOC Free download Telegram