shaxs, jamiyat va davlat sosiologiyasi

DOC 82,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404396386_53245.doc shaxs, jamiyat va davlat sosiologiyasi reja: 1. shaxs va uning ijtimoiylashuvi jarayonlari.â 2. shaxs va jamiyat.â 3. shaxs va davlat.â shaxsning paydo boâlishi, uning jamiyatdagi oârni va mohiyati doimo sosiologiya fanining muhim va baqs talab sohalaridan biri boâlib keldi. insonning mohiyatini dastlabki oârgangan olimlar xitoydagi konfusiy va uning izdoshari edi. eramizdan ilgari 298-238 yillarda yashagan olim sen-szi shunday deb yozgan edi: â«tugâma xususiyatlar - bu samoviy munosabatlar hosili boâlib, ularga taâlim yoki ularni odamning oâzi yaratishi vositasida erishib boâlmaydi. inson yovuz tabiatga ega. insondagi ezgulik manfaatlar uchun orttirilgan fazilatdir. gâozirgi inson tugâilishidan boshlab foyda olishga intiladi. bu shunga olib keladiki, kishilar oâzaro raqobatlashadilar va bir-birlariga yon bermaydilar. shuning uchun ham tarbiya yoâli bilan inson tabiatini oâzgartirish, yaratilgan qoidalar asosida taâlim berib, ularni adolatlilikka va masâuliyatlilikka oârgatish lozim.â»â abu nasr forobiy â«falsafatu aristutolisâ» (â«arastu falsafasiâ») asarida qadimgi yunon olimining inson haqidagi fikrlarini quyidagicha sharhlagan edi: â«arastu insonda, qayvonlarda boâlmagan boshqa …

arastuga ravshan boâladi.â»â insonning muhim xususiyatlaridan biri - uning ijtimoiy mavjudot ekanligidir. inson oâzining eqtiyojlarini qondirish maqsadlarida oâzi kabi insonlar bilan birlashishga intiladi. insonning ijtimoiylashuvi sunâiy xarakter kasb etib, u shaxs sifatida boshqa insonlar oârtasidagina shakllana oladi. agar u insoniy munosabatlardan holi boâlsa, oâzidagi yovuzlik yoki hayvoniy tabiatidan xalos boâla olmaydi. insondagi bu tabiiy xususiyatni abu nasr forobiy quyidagicha ifodalaydi: â«gâar bir inson oâz tabiati bilan shunday tuzilganki, u yashash va oliy darajadagi yetuklikka erishmoq uchun koâp narsalarga muhtoj boâladi, u bir oâzi bunday narsalarni qoâlga kirita olmaydi, ularga ega boâlish uchun insonlar jamoasiga ehtiyoj tugâiladi.... shu sababli yashash uchun zarur boâlgan, kishilarni bir-birlariga yetkazib beruvchi va oâzaro yordamlashuvi orqaligina odam oâz tabiati boâyicha intilgan yetuklikka erishuvi mumkin. bunday jamoa aâzolarning faoliyati bir butun holda ularning har biriga yashash va yetuklikka erishuv uchun zarur boâlgan narsalarni yetkazib beradi. shuning uchun inson shaxslari koâpaydilar va yerning aholi yashaydigan qismiga oârnashdilar, natijada …

llanadi.... shunday qilib, inson ruhining birinchi kuchi aqliy mushohadaga taalluqli boâlib, u aqliy tafakkur deb ataladi. ikkinchi kuch esa tajribaga taalluqli boâlib, u tajribaviy fikrlash, deb ataladi. ular haqiqat yoki yolgâonni, shuningdek, xususiy narsalarga nisbatan yaxshi va yomonni aniqlash uchun xizmat qiladi.â gâozirgi davr sosiologiyasida â«insonâ» deganda yerda yashayotgan mavjudot turlaridan biri tushuniladi. inson alohida olingan tur (homo sapiens) vakilini ifodolovchi umumiy tushunchadir. inson, umuman inson zotining yigâiq obrazi sifatida bioijtimoiy mavjudot boâlib, u bir vaqtning oâzida ham tabiatga, ham ijtimoiy hayotga mansubdir. gegel taâbiri bilan aytganda, â«insonning oâzida bevosita mavjudligi qandaydir tabiiydir, bu uning oâz tushunchasiga binoan tashqidir; faqat oâziga tegishli tana va ruhini takomillashtirish vositasida, mohiyatan oâzini oâzi anglashi sababli ham u oâzini erkin tutadi, u oâziga oâzi egalik qilishga kirishadi va ham oâziga, ham boshhalarga nisbatan boâlgan munosabatlarda oâziga oâzi egalik qiladi. bu oâziga oâzi egalik qilishga kirishish, shuningdek, bu holatni voqyelik deb bilish shuni koârsatadiki, inson …

arda faollashadi va bunda u ijtimoiy munosabatlar subyekti sifatida harakatlanuvchi shaxsga aylanadi.â anâanaviy jamiyatlarda insonning yaratuvchilik ijodiy qobiliyati ancha chegaralangan edi. chunki, anâanaviy jamiyatda mehnatning tabiiy taqsimoti va ixtisoslashuvi, shaxslararo munosabatlarning oâta tabaqalashuvi, oâzaro harakatlar va munosabatlarni norasmiy muvofiqlashtirish, jamiyat aâzolarini bir-biriga tobelik, urugâchilik va qon-qarindoshlik munosabatlari bilan bogâliqligi, boshqaruvdagi primitiv tizimlar imtiyozsiz jamiyat aâzolarining faolligini cheklab qoâygan boâlib, bu holat shaxsning ijodiy faoliyat koârsatish va fikrlash qobiliyatini rivojlantirishga yoâl bermas, oâzaro munosabatlarning esa biqiq boâlishini taqozo etar edi.â zamonaviy jamiyatning paydo boâlishi bilan insonning ijtimoiy va siyosiy munosabatlardagi oârni yuksalib bordi. bu jamiyatlarda oâzaro munosabatlarning bir-biriga taâsir etish darajasi va mehnat taqsimotining chuqurlashuvi - uning sekinlik bilan yuksak taâlim va tajribaga, shuningdek, yuqori kasbiy malakaga asoslanishi, ijtimoiy munosabatlarning qonunlar, meâyorlar, shartnomalar asosida muvofiqlashtirshning rasmiy tizimini shakllanishi, ijtimoiy boshqaruvning takomillashgan tizimini yaratilishi, dinni davlat va boshqaruvdan ajratilishi, ijtimoiy institutlarning koâpayishi va rivojlanishi kabi omillar natijasida insonlararo munosabatlar yuksalib, siyosiy institutlarni …

qaroviy, diniy, iqtisodiy, madaniy aloqa va munosabatlar yanada rivojlanadi. bu gâoya 80-yillarda avj olgan demokratiyalashtirish jarayoni natijasida alohida mazmun kasb eta boshladi va u totalitar davlatlarga qarama-qarshi boâlgan ijtimoiy andoza sifatida talqin qilina boshlandi.â fuqarolik jamiyati shaxs uchun keng imkoniyatlar yaratib, unda har bir shaxs boshhalar bilan birlashishi yoki boshqalar bilan hamkorlikda faoliyat koârsata olishi mumkin. fuqarolik jamiyati shu tarzda inson ulugâvorligini yuksaklikka koâtaradi.â gâozirgi zamon rivojlangan mamlakatlarida barpo etilgan fuqarolik jamiyatlari toâgârisidagi tasavvurlardan kelib chiqadigan boâlsak, u qolda fuqarolik jamiyati bu:â - avvalo, jamiyat hayoti faoliyatining iqtisodiy, ijtimoiy va maânaviy sohalarida ixtiyoriy ravishda shakllangan, boshlangâich nodavlat tizimlarini oâz ichiga qamrab olgan insoniy birlikdir;â - ikkinchidan, jamiyatdagi iqtisodiy, ijtimoiy, oilaviy, milliy, maânaviy, aqloqiy, diniy, ishlab chiqarish, shaxsiy va nodavlat munosabatlar majmuasidir;â - uchinchidan, erkin individlar, ixtiyoriy ravishda shakllangan tashkilotlar va fuqarolarning turli davlat organlari tazyiqlari yoki bir qolipga solishlaridan qonunlar vositasida himoyalangan jamiyat boâlib, unda ular oâzligini namoyon qila olishlari …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "shaxs, jamiyat va davlat sosiologiyasi"

1404396386_53245.doc shaxs, jamiyat va davlat sosiologiyasi reja: 1. shaxs va uning ijtimoiylashuvi jarayonlari.â 2. shaxs va jamiyat.â 3. shaxs va davlat.â shaxsning paydo boâlishi, uning jamiyatdagi oârni va mohiyati doimo sosiologiya fanining muhim va baqs talab sohalaridan biri boâlib keldi. insonning mohiyatini dastlabki oârgangan olimlar xitoydagi konfusiy va uning izdoshari edi. eramizdan ilgari 298-238 yillarda yashagan olim sen-szi shunday deb yozgan edi: â«tugâma xususiyatlar - bu samoviy munosabatlar hosili boâlib, ularga taâlim yoki ularni odamning oâzi yaratishi vositasida erishib boâlmaydi. inson yovuz tabiatga ega. insondagi ezgulik manfaatlar uchun orttirilgan fazilatdir. gâozirgi inson tugâilishidan boshlab foyda olishga intiladi. bu shunga olib kelad...

Формат DOC, 82,5 КБ. Чтобы скачать "shaxs, jamiyat va davlat sosiologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: shaxs, jamiyat va davlat sosiol… DOC Бесплатная загрузка Telegram