konformlik va deviant xulq-atvor sosiologiyasi

DOC 86.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483550779_67214.doc konformlik va deviant xulq-atvor sosiologiyasi reja: 1. meâyorlar va sanksiyalar haqida tushuncha. 2. qonunlar, jinoyatlar va jazolarning deviant xulq-atvorda ifodalanishi. 3. stigmatizasiya nazariyasi. 4. deviasiya va ijtimoiy taâsir. bu misol bizning eâtiborimizni konformlik va ogâish muammosining muhim jihatlaridan biriga qaratadi. barcha ijtimoiy meâyorlar nokonformlikdan himoya qiladigan sanksiyalar bilan birga mavjud boâyaadi. sanksiya boshqalar tomonidan individ yoki guruh xulqiga bildirilgan reaksiya boâlib, uning maqsadi â mazkur ijtimoiy meâyorning bajarilipshni kafolatlash. sanksiyalar pozitiv (konformlik uchun ragâbatlantirish) yoki negativ (nokonform xulq uchun jazo) boâlishi mumkin. sanksiyalar formal yoki noformal boâladi. formal sanksiya normalarga rioya kilishni kafolatlaydigan tashkilot yoki guruh boâlgan joyda mavjud boâladi. noformal sanksiyalar â nokonformlikka nisbatan kamroq uyushgan va koâpincha oâz-oâzidan kelib chiqadigan reaksiya. rasmiy sanksiyalar tiplarining koâpchiligi hozirgi jamiyatda sud va qamoqxonalar misolidagi jazo tizimlari bilan bogâliq. polisiya ham jinoyatchilarni sudga tortish, ehtimol keyin qamokxonaga qamash bilan bogâliq tashkilotdir. yoâl qoidalarini buzishning koâpchiligi jarima yoki haydovchilik huquqidan maxrum qilish …

hun beriladigan daraja va diplomlar, sport musobaqasidagi ishtiroki uchun mukofotlar va boshqalar. pozitiv va negativ noformal sanksiyalar ijtimoiy hayotda barcha yeohalarning ajralmas kismi hisoblanadi. pozitiâ» noformal shnksiyalar maqgov, maâqullash mazmunidagi jilmayish, yelkaga urib qoâyish kabi shakllarda ifodalanishi mumkin. negativ noformal sanksiyalar esa odatda haqorat ohangi, soâkish yoki hayfsan, individni namoyishkorona nazarga ilmaslik koârinishlarida ifodalanadi. formal sanksiyalar ancha samarali boâlsa ham, noformal sanksiyalar konformlik va meâyorlarni saqlashda fundamental ahamiyatga ega. doâstlar, oila, hamkasabalarning yaxshi munosabatini saqpab qolish ehtiyoji, kulgi boâlish, uyalib qolish, rad etilishdan qochish odamlarning xulqini koâpincha formal mukofotlar yoki jazolashdan koâra koâproq belgilab beradi. qonunlar, jinoyatlar va jazolar qonunlar â bu hokimiyat tomoyushdn fukarolar amal qilishi uchun belgilab qoâyiladigan tamoyil shaklidagi meâyorlar; konformlik namoyish yetmaydigan odamlarga qarshi qoâllanadigan formal sanksiyalar ham mavjud. qonun bor joyda jinoyat ham topiladi, chunki jinoyatchi qonunni buzuvchi har qanday xulq deb taâriflash mumkin. soângti ikki-uch asr davomida kriminal xulq-atvorning tabiati, turli jinoyatlarning jiddiylik darajasi …

ugungi kunda bunday harakatlar yo umuman jinoyat deb hisoblanmaydi, yoki boâlmasa qonunni salgina buzish deb hisoblanadi. shakkoklik (xristianlikdan farq qiluvchi diniy doktrinalarni targâib qilish), malâunlik (cherkov mulkini oâgâirlash yoki unta zarar keltirish) yoki hatto maâbudni haqoratlash (maâbud ismini masxaralab tilga olish, diniy materiyalar haqida salbiy fikrlar aytish) uzoq vaqtgacha bvropa mamlakatlarida oâlim jazosi bilan jazolanar edi. qirol yoki zodagonlarning yerida ovchilik qilish yoki baliq tutish, daraxt kesish yoki shox-shabba toâplash, meva yigâish ham ogâir jinoyatlar hisoblanardi (garchi ularga nisbatan har doim ham oâlim jazosi qoâllanmasa ham). oddiy fuqaro ikkinchi bir fuqaroni oâldirishi yuqorida bayon qilingan jinoyatlar kabi jiddiy hisoblanmas edi. jinoyatchi koâpincha jabrlanganning qarindoshlariga maâlum miqdorda pul toâlab, gunohini yuvishi mumkin edi. baâzan esa qurbon boâlganning oilasi ishni oâzi adolatli hal qilish uchun aybdorni oâldirar edi. mana shunday usul bilan jazolash, yaâni qonli qasos yuzaga keltiradigan muammo shunda ediki, birinchi qotilning oilasi ikkinchi qotilga nisbatan xuddi shu tarzda reaksiya qilishi …

cha ularning koâpchiligi oâz intilishlarini amaldagi voqyelik bilan bogâlaydi. intilish va imkoniyatlar oârtasidagi nomutanosiblik faqatgina aholining imtiyozga ega boâlmagan qatlamlari uchun xos, deb oâylash ham xato boâladi. kriminal faoliyatga oâtkazilayotgan bosim, ehgimol merton taklif qilgan ogâishlarning boshqa tiplariga ham bosim oâtkazish, intilish va imkoniyatlar oârtasidagi tafovut juda katta boâlganda yuz beradi. mana shunday tafovut toâgârisida, masalan, â«oq yoqaliâ»larning jinoyatlarsh kamomadlar, qalloblik va soliq toâlashdan bosh tortish haqida gapirish mumkin. stigmatizasiya nazariyasi jinoyatlar qanday sodir etilishini tushunishda yordam beradigan eng muhim yondoshuvlardan biri - stigmatizasiya (yaâni yorliq yopishtirish, tamgâa bosish) nazariyasidir, garchi bu atama yagona yondoshuvning emas, oâzaro bogâlangan gâoyalar guruhini anglatsa ham. stigmatizasiya nazariyasi tarafdorlari ogâishni individ yoki guruh tavsiflarining majmui, deb emas, ogâayotgan xulkli odamlar va ogâishsiz xulkli odamlar oârtasidagi oâzaro taâsir jarayoni, deb talkin qilishadi. bu nuqgai nazarga koâra, ogâishning mohiyatini tushunish uchun avvalo, baâzi odamlarga nima uchun ogâayotganlar yorligâini yopishtirishlarini tushunish kerak. qonun kuchi va tartibot vakillari …

bunday qilmishlarga otachjalar, oâqituvchilar va polisiya tomonidan unchalik jiddiy boâlmagan shoâxlik sifatida qaraladi. qashshoq hududlarda ular ilk yoshlarda jinoiy mayllarning namoyen boâlishi sifatida baholanadi. bolaga jinoyatchi yorligâi yopishtirilishi bilan, u tamgâa bosilgan hisoblanadi; oâqituvchilar va kelajakdagi ish beruvchilar unga ishonib boâlmaydigan odam sifatida qaraydilar. individ yana kriminal harakat sodir etadi va ortodoksal ijtimoiy meâyorlar bilan oârtadagi tafovutni yana ham koâpaytiradi huqukni buzishning dastlabki holatini envin lemert birlamchi ogâish, deb ataydi. ikkilamchi ogâish esa individ oâziga osilgan tamgâani qabul kilib, oâzini jinoyatchi sifatida idrok eta boshlaganda yuz beradi. shanba oqshomida doâstlari bilan shahardan tashqarida boâlib, doâkon vitrinasining oynasini sindirib qoâygan bola xulqini koârib chiqaylik. bu xarakat yoshlar uchun kechirimli boâlgan toâpolonchilikning tasodifiy natijasi, deb baholanishi ehtimoli koâproq. agar u â«respektabelliâ» oiladan boâlsa, voqyeaning shunday yakunlanishiga toâla ishonsa boâladi. vitrina oynasi tufayli yuz bergan hodisa, agar yosh yigitcha â«tuzukâ» koârinishga ega boâlsa, oâsha paytda biroz ehtiyotsizlik qilgan, deb baholanishi mumkin. biroq polisiya …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "konformlik va deviant xulq-atvor sosiologiyasi"

1483550779_67214.doc konformlik va deviant xulq-atvor sosiologiyasi reja: 1. meâyorlar va sanksiyalar haqida tushuncha. 2. qonunlar, jinoyatlar va jazolarning deviant xulq-atvorda ifodalanishi. 3. stigmatizasiya nazariyasi. 4. deviasiya va ijtimoiy taâsir. bu misol bizning eâtiborimizni konformlik va ogâish muammosining muhim jihatlaridan biriga qaratadi. barcha ijtimoiy meâyorlar nokonformlikdan himoya qiladigan sanksiyalar bilan birga mavjud boâyaadi. sanksiya boshqalar tomonidan individ yoki guruh xulqiga bildirilgan reaksiya boâlib, uning maqsadi â mazkur ijtimoiy meâyorning bajarilipshni kafolatlash. sanksiyalar pozitiv (konformlik uchun ragâbatlantirish) yoki negativ (nokonform xulq uchun jazo) boâlishi mumkin. sanksiyalar formal yoki noformal boâladi. formal ...

DOC format, 86.5 KB. To download "konformlik va deviant xulq-atvor sosiologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: konformlik va deviant xulq-atvo… DOC Free download Telegram