sotsiologiyada ijtimoiy guruhlar va tashkilotlarning o’rganilishi

DOC 97.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483550681_67212.doc sotsiologiyada ijtimoiy guruhlar va tashkilotlarning oârganilishi reja: 1. birlamchi va ikkilamchi guruxlar haqida tushuncha. 2. byurokratiyalar ichidagi rasmiy va norasmiy munosabatlar. 3. oligar va nooligarxik tashkilotlar. 4. hozirgi dunyoda tashkilotlarga taâsir etuvchi omillar. 5. karser tashkilotlar haqida tushuncha. biz mansub boâlgan barcha guruhlar biz uchun bir xil ahamiyatga ega emas. baâzi guruhlar hayotimizning koâplab jihatlarini qamrab oladi va boshqalar bilan shaxsiy aloqalar oârnatilishiga sabab boâladi. amerikalik sosiolog charlz xorton kuli (1864â1929) emosional aloqalar bilan bogâlangan kichik assosiasiyalarni belgilash uchun birlamchi guruh atamasini qoâllagan. kuli birlamchi guruhlarni ideallashtirib yuborar edi, lekin bunday baholashga tanqidiy yondashish lozim. masalan: oila hayoti har doim ham tinch va osoyishta oâtmaydi, oilalarda koâplab noteksliklar va dushmanlarcha munosabat ham uchraydi (12-bob, â«qariydoshlik, nikoh va oilaâ»). ikkilamchi guruh â doimiy tarzda uchrashib turadigan, lekin shaxsiy aloqalarga ega boâlmagan insonlar guruhidir. albatta, hayotda birlamchi va ikkilamchi guruhlar oârtasidagi farq unchalik yaqqol sezilmaydi. masalan, qoâmita majlislarida doimo uchrashib turadigan …

lish, milliy pul tizimi va hokazo turdagi faoliyatimiz uchun zarur boâlgan resurslar bilan, qisman boâlsada, taâminlaydi. koâpchiligimiz katta tugârukxonalarda tugâilganmiz va bir necha oânlab boshqa, yangi tugâilgan chaqaloqlardan ajratish uchun bizga belgi qoâyishgan. barchamiz maktabga, kollejga borganmiz. mehnat faoliyatimiz mobaynida biz firmalarda, moliyaviy kompaniyalarda, bankda yoki davlat tashkilotlarida ishlashimiz mumkin. agar hayotimiz davomida telefon yoki xat orqali boshqalar bilan aloqa qilishni xohlasak, uyimiz yorugâ va issiq boâlishini istasak, gazeta va jurnallar oâqib, televizor koârib, radio eshitib maâlumot olishni va hordiq chiqarishni xohlasak, biz doimo tashkilotlarga bogâliq boâlib qolaveramiz. tashkilot â bu maxsus maqsadlar uchun ajratilgan noshax-siy aloqalar asosida faoliyat olib boruvchi insonlardan tashkil topgan yirik birikmadir. anâanaviy dunyoda koâpchilik ijtimoiy tizimlar uzoq vaqt odatlar va anâanalar taâsirida rivojlanib kelgan. boshqa tomondan, tashkilotlarning koâpchi-ligi loyihalashgan, yaâni maâlum maqsadlarda taâsis etilgan va shu maqsadlarga erishishga yordam beradigan maxsus binolar-da joylashgan. kasalxonalar, kollej yoki firmalar joylashgan binolar, odatda aynan oâsha tashkilotlar uchun moslashtirilgan. …

kratik xususiyatga ega. byurokratiya soâzi 1745 yilda de gurne tomonidan isteâmolga kiritilgan. u â«idoraâ» va â«yozuv stoliâ» maânolarini anglatadigan â«byuroâ» soâziga yunoncha â«boshqarmoqâ» feâlini qoâshgan. shunday qilib â«byurokratiyaâ» soâzi amadsorlar hokimiyati degan maânoni anglatadi. avvaliga bu soâz faqat davlat idoralariga nisbatan qoâllanilgan, lekin uning maânosi asta-sekin kengayib, hozirda har qanday katta tashkilotga nisbatan qoâllaniladi. boshida bu soâz kamsitish maânosida qoâllanilgan. de gurne amaldorlarning ortib borayotgan kuchini â«byuromaniya kasalligiâ» deb atagan. fransuz yozuvchisi balzak byurokratiyani â«olchoqdar tomonidan boshqariladigan ulkan hukumatâ» deb ataydi. bunday qarash hozirgi kungacha saqlanib qolgan. byurokratiya deganda, odatda, ortiqcha ovoragarchilik, samarasizlik va isrofgarchilik yoâlga koâyiadi. satirik siril nortkot parkinson amaldorlar boâsh vaqtlarini toâldirish uchun oâz faoliyati doirasini cheksiz kengaydorlar oâz boshqaruvidagi aholiga koâproq soliq solish va mablagâning katga qismini oâzlashtirib olish uchun oâz mansabidan foydalanar edilar. 4. tekshiruvlar va boshqa ochiq usullar bilan faoliyatni baholash qarindosh-urugâchilik, oshna-ogâaynichilik va boshqa shaxsiy aloqalar yordamida mansab egallanishini toâla bartaraf etmasada, ancha …

shkilot ichidagi rasmiy munosabatlarga karatgan. tashkilot qanchalik byurokratlashgesh boâlsa, uning vazifalari shunchalik aniq va mufassal boâladi. u barcha tashkilotlar tarkibida mavjud boâlgan kichik guruhlar ichidagi norasmiy munosabatlar haqida hyech narsa demagan. byurokratiyalarda faoliyatning norasmiy koârinishlari, koâp holda maâlum moslashuvlikka eri-shish vositasi boâlib xizmat qiladi. blau oâzining klassik asarida davlat tashkilotidagi norasmiy munosabatlarni oârganib chikqan. bu tashkilot xodimlarining vazifasi soliq toâlashdagi turli qonunbuzarlik usullarini aniqlashdan iborat edi. xodimlar qiyinchilik tugâdirgan muammolarni yechishda oâzlarining bevosita rahbarlari bilan maslahatlashishlari kerak edi. qoidaga koâra, uyaar oâzlari bilan bir pogonada turgan hamkasblari bilan maslahatlashishlari mumkin emas edi. lekin ularning koâpchiligi layoqatsiz koârinib qolishdan va natijada, oâsish imkoniyatlari kamayib ketishidan qoârqib, boshliqlarga murojaat etishni xoxlamas edi. shuning uchun, odatda, ular rasmiy qoidani buzib bir-birlari bilan maslahatlashar edilar. bu nafaqat aniq maslahat olishga yordam berar, balki yakka ishlash bilan bogâliq xavotirni ham kamaytirar edi. bir tabaqada ishlovchilar orasida bir-biriga sodiq inoq xodimlar guruhi, boshqacha soâz bilan aytganda, …

ravishda qabul qiladi, kengash esa ularni faqatgina tasdiqlaydi. bunday norasmiy aloqalar turi korporasiyalar oârtasida ham mavjud. firmalar rahbarlari, odatda, bir biri bilan koârishib turadilar, bir klubga aâzo boâladilar, boâsh vaqtlarini birga oâkishdilar. norasmiy aloqalar tashkilotning samarali faoliyat koârsatishiga qanchalik yoâl beradi yoki toâsqinlik qiladi, degan savolga javob berish oson emas. veber taâriflagan ideal turga yaqin tizimlarda norasmiy harakatlarning juda koâp usullari yaratilmoqda. buning sababi qisman shundaki, qayishqoqlik yetishmasligi rasmiy qoidalarni norasmiy talqin qilish orqali bartaraf etilipsh mumkin. zerikarli ish bilan mashgâul boâlganlarga norasmiy munosabatlar qiziqarliroq ish sharoiti yaratishga yordam beradi. yuqori mansabdor shaxslar oârtasidagi norasmiy munosabatlar samarali boâlib, tashkilot faoliyatida birdamlikka imkon yaratiladi. boshqa tomondan, bunday aloqa qiladigan xodimlar oâz shaxsiy manfaatlarini tashkilot manfaatlaridan ustun qoâyipsh mumkin. byurokratiya va oligarxiya veber yaratgan byurokratiya modelidan shunday xulosa kelib chiqadiki, hokimiyat odatda eng choâqqida jamlangan boâladi. katta tashkilot piramidaga oâxshaydi va uning ustki qismida juda kam hokimiyatga ega boâlgan koâpchilik joylashadi. veberning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sotsiologiyada ijtimoiy guruhlar va tashkilotlarning o’rganilishi"

1483550681_67212.doc sotsiologiyada ijtimoiy guruhlar va tashkilotlarning oârganilishi reja: 1. birlamchi va ikkilamchi guruxlar haqida tushuncha. 2. byurokratiyalar ichidagi rasmiy va norasmiy munosabatlar. 3. oligar va nooligarxik tashkilotlar. 4. hozirgi dunyoda tashkilotlarga taâsir etuvchi omillar. 5. karser tashkilotlar haqida tushuncha. biz mansub boâlgan barcha guruhlar biz uchun bir xil ahamiyatga ega emas. baâzi guruhlar hayotimizning koâplab jihatlarini qamrab oladi va boshqalar bilan shaxsiy aloqalar oârnatilishiga sabab boâladi. amerikalik sosiolog charlz xorton kuli (1864â1929) emosional aloqalar bilan bogâlangan kichik assosiasiyalarni belgilash uchun birlamchi guruh atamasini qoâllagan. kuli birlamchi guruhlarni ideallashtirib yuborar edi, lekin bunday b...

DOC format, 97.5 KB. To download "sotsiologiyada ijtimoiy guruhlar va tashkilotlarning o’rganilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsiologiyada ijtimoiy guruhla… DOC Free download Telegram