xix аср охири –хх аср бошларида психологик социология

DOC 54,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1354804448_40668.doc xix аср охири –хх аср бошларида психологик социология www.arxiv.uz режа: 1.социологияда психологик йуналиш. 2.инстинктивизм. 3.мак-дугаллнинг психологик назарияси. xix аср охирларига келиб, биологик-натуралистик назариянинг инкирозга учраши социологияда психологик тендециянинг кучайишига олиб келди. албатта, социал ходисаларни психологик ходисалар билан боглаш янгилик эмас эид. локк ва юм, француз маърифатпарварлари ва нглиз мутафаккирлари психологиянинги «универсал конунлари», «инсон табиатининг хусусиятлари»га куп марта мурожаат килган эдилар. милль барча социал конунлар инсон табиатининг индивидула конунларидан келиб чикади: кишилар жамиятга бирлашишлари билан бошка хоссага эга булган кайдайдир бошка нарсага айланиб колмайдилар. кишилар ижтимоий хаётда шундай хоссаларга эга буладиларки, улар айрим инсон табиатни конунларидан келиб чикади, деб ёзган эди. экспериментал психологиянинг фалсафага хам, физиологияга хам боглик булмаган мустакил фан сифатида дунёга келиши унинг илмий жозибадорлигини оширди: психологизмнинг бошка сохаларга хам кириб бориши учун замин яратди. агар xix асрнинг биринчи ярмида психологияни фалсафанинг шунчаки конкретлаштирилиши деб хисолаган булсалар, эксперименталр психологиянинг асосчиси булган вильгель вундт (1831-1920) аксинча, «бизнинг бутун фалсафамиз, …
2
ник ухшатишлардан коникмаган чоциологлар мотивация проблемалари, социал хулк-атворнинг психологик механизмларига купрок кизика бошладилар. хар икки йуналишнинг кушилиши окибатида социологияда психологик йуналиш вужудга келди. бошка социолгия мактабларда булгани сингари социологизм йуналиши бир неча окимлардан иборат эди. булар: психологик эволюционизм, инстинктивизм, халк психологияси, гурух психологияси, интеракционизм. 1.психологик эволюционизм. социал жараёнларни психологик изохлаш биологик-эволюцион мактаблардан зудлик билан алокани узишни талаб этмади. чунки даставал эволюцион схемани жамиятнинг амал килиш ва ривожланиш механизмларини психологик урганиш билан тулдириш хакида гап борди. бунинг устига ана шупсихологик механизмлар жуда кенг талкин этилди. психологик эволюционизм вакиллари америкалик социологлар лестер уорд ва франклин гиддингс жамият ривожланишига космик эволюциянинг таркибий кисми сифатида карадилар. уорд 1906 йили америка сицоилогик жамиятининг биринчи президенти этид сайланди. у «динамик социология» (1891), «цивилизациянинг психик омиллари» (1897), «социология очерклари» (1901), «соф социология» (1903), «амалий социология» (1906), «социология дарслиги» (1905) сингари асарларини эълон килди. унинг фикрича, социал иснтитутлар асосан психик ривожланиш натижасида вужудга келган. социал кучлар психик кучларнинг …
3
я, кисман онгли план асосида вужудга келади. гиддингснинг ёзишича, жамият физик жараён томонидан шартланган психик ходисадир. шунинг учун хам социология узида хам субъектив, хам объектив жихатларни бирлаштириши керак. унинг фикрича, бирламчи ва элементар социал факт «уругнинг айланиши»дир. бу ерда гап группавий, коллектив онг хакида боряпти. ижтимоий фикр, маданий анъаналар, коллектив кайфият ва социал кадриятлар унинг махсулидир. гиддингс жамитнинг синфий структурасини тасниф килишда «ижтимоий синфлар»даги бирдамлик хис-туйгусини асос килиб олди. 1.социал синф-ижтимоий тузумни химоя килувчи кишилардан ташкил топади. 2.носоциал синф-ижтимоий ишларга локайд булган ва тор индивидуализмга интилувчи кишилар. 3.псевдосоциал синф-жамият хисобига яшашга интилувчи камбагаллардан ташкил топади. 4.гайрисоциал синф-уругни англаш кобилиятини бутунлай йукотган жиноятчилардан таишк топади. гиддингс социологияда микдорий методлар ахамиятини алохида таъкидлади. шу боисдан хар тарихчилар уни америк социологиясидаги неопозитивизмнинг байрокдори деб атадилар. 2.инстинктивизм. xix асрда социал инстинктлар проблемасининг пайдо булиши тасодиф эмас эди. xix аср психологияси жамиятни индивидга ухшатиб талкин килар экан, хам итндивидуал, хам группавий халк-атворни тушунишга имкон берувчи …
4
змнинг биологик эхтиёжини хам, хулк-атворнинг наслий программасини хам, хатто оддий истакни хам ифодалар эди. шу туфайли биологик инстинктлар билан бир каторда «социал инстинктлар» хакида ёза бошладилар. инстинктивизмнинг таникли вакили инглиз олими уильям мак-дугалл булиб, у 1921 йилдан акш да яшади ва фаолият курсатди. унинг энг йирик асасари «социал психологияга кириш» (1908) булиб, унда таъкидланишича, барча социал фанларнинг назарий асаси «инстинкт психологияси» булиши керак. мак-дугалл хар бир бирламчи инстинткга муайян эмоция мувофик келади, инстинктнинг узи эса булинмасдир, деган гояни илгари сурди. масалан: кочиш инстинктига куркув эмоцияси, кизикувчанлик инстинктига хайратланиш эмоцияси, уришкоклик инстинктига газаб эмоцияси, ота-оналик инстинтига мехрибонлик эмоцияси мувофик келади. мак-дугал узининг психологик назариясини жамиятга татбик килар экан, хар бир ижтимоий ходисани муайян инстинкт билан боглади. масалан: урушлар кишиларнинг уришкоклиги билан, бойлик туплаш эса кишиларнинг хасисликка мойиллиги билан изохланади. адабиётлар: 1. история буржуазной социологии хiх начало хх века м.1979 2.история социалогии минск 1997 3.тоировё,легай а,рузматзода к,социология асослари,фаргона 1998 4. www.ziyonet.uz
5
xix аср охири –хх аср бошларида психологик социология - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xix аср охири –хх аср бошларида психологик социология"

1354804448_40668.doc xix аср охири –хх аср бошларида психологик социология www.arxiv.uz режа: 1.социологияда психологик йуналиш. 2.инстинктивизм. 3.мак-дугаллнинг психологик назарияси. xix аср охирларига келиб, биологик-натуралистик назариянинг инкирозга учраши социологияда психологик тендециянинг кучайишига олиб келди. албатта, социал ходисаларни психологик ходисалар билан боглаш янгилик эмас эид. локк ва юм, француз маърифатпарварлари ва нглиз мутафаккирлари психологиянинги «универсал конунлари», «инсон табиатининг хусусиятлари»га куп марта мурожаат килган эдилар. милль барча социал конунлар инсон табиатининг индивидула конунларидан келиб чикади: кишилар жамиятга бирлашишлари билан бошка хоссага эга булган кайдайдир бошка нарсага айланиб колмайдилар. кишилар ижтимоий хаётда шундай хоссал...

Формат DOC, 54,5 КБ. Чтобы скачать "xix аср охири –хх аср бошларида психологик социология", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xix аср охири –хх аср бошларида… DOC Бесплатная загрузка Telegram