sotsiologiyada sotsial institut tushunchasi

PPTX 876.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1493227691_66374.pptx /docprops/thumbnail.jpeg sotsiologiyada sotsial institut tushunchasi sotsiologiyada sotsial institut tushunchasi sotsial institut /lotincha – institutum, ruscha lug’aviy ma’nosi - ustanovleniya/ ŏzbekcha ma’nolarda, birinchidan nizom, qoidalar yoki ularning tŏplamini, ikkinchidan, mahkama, muassasalarni bildiradi. sotsial institut tushunchasi sotsiologiyaga huquqshunoslik fanidan kirib kelgan. yurisprudentsiyada sotsial institutlar deyilganda,- ijtimoiy-huquqiy munosabatlarni idora qiladigan huquqiy normalar /merosxŏrlik, mulkka egalik, oila va nikoh institutlari/ tushuniladi. sotsial institutlar sotsial institutlar, tashkilotlar, tizimlarni o‘rganish sotsiologiyaning maxsus yo‘nalishlari hisoblanadi. sotsial institut (lotincha — institutum, ruscha lug‘aviy ma'nosi — ustanovleniya, o‘zbekcha ma'nolarda, birinchidan, nizom, qoidalar yoki ularning to‘plamini, ikkinchidan, mahkama, muassasalarni bildiradi. sotsial institutlar yoki institutsional sotsiologiya maxsus nazariy yo‘nalishdir. sotsiologiyaga sotsial institut tushunchasi huquqshunos fanlaridan kirib kelgan. yurisprudensiyada sotsial institutlar deyilganda, ijtimoiy — huquqiy munosabatlarni idora qiladigan huquqiy normalar (merosxo‘rlik, mulkka egalik, oila va nikoh institutlari) tushuniladi. institutsional sotsiologiya — ijtimoiy hayotni tashkil etishning va idora etishning (boshqarishning regulyatsiya qilishning) barqaror shakllarini o‘rgatuvchi sohadir. sotsial institutlarni konkret tashkilot va guruhlardan …

rakatining nisbatan barqaror shakllar namunalarini, avloddan-avlodga o‘tuvchi an'analar, odatlarni qayta takror hosil qilinishini ham ta'minlaydi. sotsial strukturaga kiruvchi har bir sotsial institut muayyan ijtimoiy ahamiyat vazifalarni ado etish uchun tashkil topadi, har bir sotsial institut faoliyat maqsadi, unga erishishni ta'minlovchi konkret funksiyalar, ushbu institutga xos bo‘lgan sotsial pozitsiya va rollar shuningdek, maqsadga muvofiq, kerakli xatti-harakatni rag‘batlantiruvchi va deviant (og‘ma) xatti-harakatlarga qarshi qaratilgan tazyiqlar (sanksiyalar) tizimi bilan tavsiflanadi. jamiyatniig iqtisodiy, siyosiy, ma'naviy, huquqiy va halqaro sohalariga xos bo‘lgan sotsial institutlarni ajratib ko‘rsatish mumkin. siyosiy institutlar muayyan hokimiyat mavjudligini, iqtisodiy institutlar esa moddiy ne'matlarning ishlab chiqarilishining taqsimlanishini ta'minlaydi. jamiyatning muhim institutlaridan biri oila hisoblanadi. uning faoliyati (ota-onalar, ota-onalar va bolalar o‘rtasidagi tarbiya usullari) huquqiy va ijtimoiy normalar bilan belgilanadn. bundan tashqari jamiyatda bir qator ijtimoiy-madaniy institutlar (maorif, sog‘liqni saqlash tizimlari, madaniy-tarbiyaviy muassasalar, fan din institutlari) amal qilinadi. sotsial institutlar sotsial muhit bilan o‘zaro ta'sirda bo‘ladi. bu o‘zaro ta'sir normal tarzda, shuningdek normaning …

etish) sotsial institutlari. bu institutlar shaxsiy maqsadlarning jamiyatda amal qilib turgan normalariga dahlsiz holda amalga oshish chegaralarini va bu chegaradan chiqib ketilganda qo‘llaniladigan sanksiyalar belgilab beradi madaniy sotsial institutlar. din, san'at, adabiyot bilan bog‘liq; amal qilish doirasi va vazifalariga qarab sotsial institutlarning quyidagi ko‘rinishlarini ajratib ko‘rsatish mumkin: institutsional sotsiologiyada sotsial institutlarning bajaradigan asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: a) jamiyat a'zolarini takror ishlab chiqarish qaytadan tiklash; ishlab chiqarish va taqsimot; sotsializatsiya (individga ijtimoiy ahamiyatli bo‘lgan qadriyat va normalarni etkazishning turli xil shakllar); g) tartibga rioya qilish va axloqni saqlab turish. jamiyat taraqqiyotining har bir bosqichi unga mos bo‘lgan muayyan sotsial institutlar amal qilinishi taqozo etadi. hozirgi zamon sivilizatsiyasi tomon qadam tashlayotgan mustaqil mamlakatimizda yangi maqomga monand bo‘lgan sotsial institutlar shakllaniishi jarayoni ro‘y bermoqda.bular iqtisodiy sohada-bozor iqtisodiyoti amal qilishiga xizmat qiladigan sotsial institutlar siyosiy sohada demokratik hokimiyat turli bo‘g‘inlari faoliyatini ta'minlovchi sotsial institutlar, jamiyat barcha javhalariga yangi jamiyat tarziga hozirlovchi turli xil sotsial …

yoki majburiy uyushmasi tushuniladi. tashkilot a'zosi bo‘lgan odamlarning manfaatlari umumiyligi tashkilotning ideal holiga ega, tashkilotning maqsadi uning barcha a'zolari maqsadi bilan muvofiq, kelishi ko‘zda tutiladi. sotsial tashkilotni boshqa sotsial guruhlashuvlardan farqi - uni tashkil etuvchi individ qat'iy ravishda muayyan sotsial rol va pozitsiyalarni ijro etishlaridadir. jamiyat sotsial tashkilotlari turli xildagi iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy va g‘oyaviy maqsadlarga erishish vositasi deb qaraydi. sotsial tashkilotlar individlarning ehtiyoj va manfaatlarini ma'lum bir qat’iy me'yorda qondirilishiga xizmat qiladi. sotsial tashkilotlarda qat'iy byurokratik tamoyillarga asoslangan tashkiliy ierarxiya (tashkilot a'zolarining bir-birlariga nisbatan bosqichma-bosqich rasman tobelikda bo‘lishlari) munosabatlardan tashqari norasmiy munosabatlar ham mavjuddir. bu munosabatlar qat’iy ma'muriy qoidalar tizimi sharoitida tashkilot samaradorligini oshiradi va quyidagi ijobiy vazifalarni bajaradi: ish vazifasiga ko‘ra bo‘ysunuvchi individlar va mansabdor shaxslar o‘rtasida vujudga kelishi mumkin bo‘lgan ziddiyatlarni yumshatadi, tashkilot a'zolarini birdamligini mustahkamlaydi, shaxsiy qadr-qimmat hissini saqlab qoladi. sotsial institutlar, tashkilotlar va ijtimoiy hodisalar turli xil o‘ziga hos kesishmalarda sotsial tizimni tashkil etadi. odatda …

xiyasi mavjud. jamiyatning o‘zi butunligi sifatida eng katta tizim hisoblanadi. uning iqtisodiy, sotsial, siyosiy va mafkuraviy kabi muhim ost tizimlari mavjud. boshqa ost tizimlar — sinflar, etnik, demografik, territorial va professional guruhlar, oila, shaxs va hokozolardir. sanab o‘tilgan ost tizimlar o‘z navbatida bir qancha boshqa ost tizimlardan iboratdir. sotsial tizimlar ko‘p hollarda bir-biri bilan «kesishgan» bo‘ladi, aynan bir individlar turli xil tizimlar elementi bo‘lishi mumkin. ularning har bir bosqichlari bilan aloqada yoki ulardan mustasno ravishda nisbiy mustaqildir. sotsial tizim qonuniyatlari uning ichki atributidir. bu qonuniyatlarni tizimga ta'sir ko‘rsatuvchi qandaydir asosiy omil deb qarash mumkin emas. sotsial aloqadorlik qonuniyati — bu mazkur sotsial tizim va uning tuzilishi qonuniyatidir. muayyan sotsial tizim almashuvi bir vaqtning o‘zida tegishli sotsial aloqadorliklarning almashishi hamdir, chunki ular sotsial tizim vujudga kelishi bilan paydo bo‘ladi va sotsial tizim tarqalishi yoki o‘zgarishi bilan to‘xtab qoladi. (individning o‘zi yashab turgan sotsial tizim qonunlariga bo‘ysunmasdan iloji yo‘qdir). sotsial tizim qonuniyatlari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sotsiologiyada sotsial institut tushunchasi"

1493227691_66374.pptx /docprops/thumbnail.jpeg sotsiologiyada sotsial institut tushunchasi sotsiologiyada sotsial institut tushunchasi sotsial institut /lotincha – institutum, ruscha lug’aviy ma’nosi - ustanovleniya/ ŏzbekcha ma’nolarda, birinchidan nizom, qoidalar yoki ularning tŏplamini, ikkinchidan, mahkama, muassasalarni bildiradi. sotsial institut tushunchasi sotsiologiyaga huquqshunoslik fanidan kirib kelgan. yurisprudentsiyada sotsial institutlar deyilganda,- ijtimoiy-huquqiy munosabatlarni idora qiladigan huquqiy normalar /merosxŏrlik, mulkka egalik, oila va nikoh institutlari/ tushuniladi. sotsial institutlar sotsial institutlar, tashkilotlar, tizimlarni o‘rganish sotsiologiyaning maxsus yo‘nalishlari hisoblanadi. sotsial institut (lotincha — institutum, ruscha lug‘aviy ma'nosi — ...

PPTX format, 876.1 KB. To download "sotsiologiyada sotsial institut tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsiologiyada sotsial institut… PPTX Free download Telegram