ijtimoiy tizim va ijtimoiy struktura (tuzilma)

DOC 116.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1706115375.doc ijtimoiy tizim va ijtimoiy struktura (tuzilma) reja: 1. tabiiy va ijtimoiy tizimlar, ijtimoiy tizimlarning turlari 2. jamiyat ijtimoiy-madaniy tizim sifatida 3. jamiyat strukturasi 4. butunlik, tizimlarning integratsiyasi va differentsiyasi tabiiy va ijtimoiy tizimlar, ijtimoiy tizimlarning turlari tizim tushunchasi uzoq tarixga ega, va allaqachon antik davrlardan butun oâzining qismlarining jamlanmasi ekanligi toâgârisidagi tasavvurlar shakllangan. falsafaning rivojlanishi bilan bilimlar tizimlarining oâziga xos xususiyatlarini ham ochishga boâlgan urunishlar muvaffaqiyat bilan olib borilgan. tizimlar uchun nafaqat aloqalar va ularni tashkil etuvchi elementlarning oâzaro munosabatlari muhim ahamiyatga ega, balki ularning atrof-muhit bilan chambarchas bogâliqligi, va muhit bilan oâzaro munosabatlarga kirishganda namoyon boâluvchi tizimning oâziga xos yaxlitlik jihatlari ham alohida oârin egallaydi. nisbatan sirtdan qaralganda tizimlar noorganik, organik va mavhum boâladi. noorganik tizimlarga fizik, kimyoviy, geologik va boshqa koârinishlarda boâladi. organik tizimlarga tabiiy, biologik va ijtimoiy tizimlar mansub, mavhum tizimlarga esa â ilmiy bilimlar tizimlari: matematika, kimyo, fizika, biologiya kabilar kiradi. mavhum tizimlar inson tafakkurining …

ligida esa soânggi mingyillikda kuzatilmagan holat sodir boâldi: 35 kun ichida 2850 kv/m muz erishi kuzatildi. bu giroskopik planeta qutblarining almashinishi effektiga olib kelishi, mumkin boâlib, buning natijasida butun yer yuzini suv bosishi mumkin. golfstrim oqimining tezligi toâsatdan pasaydi, va yaqin yillarda uning butunlay toâxtab qolishi taxmin qilinmoqda. eng kuchli toâfonlar, dovullar, tornadolar va suv toshqinlarining soni oânlab barobarga koâpaydi. 1973-1982 yillar oraligida sodir boâlga tabiiy ofatlar soni 1500 ta boâlgan boâlsa, 1993-2002 yillar oraligâida bu koârsatkich 6000 taga yetdi. ulardan koârilgan zarar 2005 yilda 300 milliard dollarni tashkil etib, bu butun jahon boâyicha oâsha yili iqtisodiyotni rivojlantirish uchun kiritilgan investitsiyalar hajmidan ham oshib ketdi (200 milliard dollarga yaqin). xx asrda texnologiyalarning shiddat bilan rivojlanishi, aholi soninng koâpayishi (3.8 barobarga â 6.2 milliard kishiga), insoniy ehiyojlarning cheksiz darajada ortib ketishi, shuningdek, ijtimoiy-siyosiy omillar (tabiiy jarayonlarga keng miqyosda aralashish, urushlar, qurollanish poygasi) toâlaqonli ravishda insoniyatni planetaning ozuqa va mineral resurslarini bitirish …

chiqariluvchi energiya jamlanmasining 20 % dan oshib ketdi. olimlar shunday xulosaga kelishdiki, atmosferada issiqxona gazlari konsentratsiyasining oshib ketishi emas, balki insoniyat tomonidan ulkan miqdorda antropogen energiya ishlab chiqarilishi planetamizdagi termodinamik oâzgarishi va harorat oshishining asosiy sababidir. ekologik inqirozning barcha sabablari qaytarib boâlmas, tizimli xarakterga ega boâladi, u sivilizatsion ahamiyat darajasiga oâsib chiqadi, chunki jamiyat ichidagi qarama-qarshiliklarni keskinlashtiradi, jamiyat tizimining inqiroziy jarayonlari rivojlanadi: bunga jarayon badavlat va nochor mamlakatlar orasida sodir boâladi; sanoat sohasida talabda boâlgan mahsulotlarning qayta ishlab chiqarilishi, resurslarning qayta sarflanishi tizimida; moliya sohasida â dollar monopoliyasida, dollarning qayta ishlab chiqarilishida; resurslarda â yer postlogâining ustki qismida joylashgan foydali qazilma boyliklarining sarflanishida; diniy â dunyo dinlari orasidagi oâzaro raqobat; madaniy â adabiyot namunalari, telekoârsatuvlarning, internet saytlarining noinsoniy xarakterida; harbiy-siyosiy â ommaviy qirgâin qurollarining koâpayishi, va jamiyatning turli tizimlari orasidagi geosiyosiy qarama-qarshilik kabilar kiradi. insoniyatning tirik qolish masalasini hal etish uchun tabiat va inson orasida muvozanat oârnatish uchun tizimli chora-tadbirlar …

omashyo va energiya manbalari bilan taâminlash kabilar kiradi. tabiat â insonlar hayotiy faoliyatining asosi va tabiiy manbasidir, chunki ular oâz hayotlarini toâlaqonli olib borishlari faqatgina muqobil tabiiy sharoitlardagiga yuz berishi mumkin. t. parsons oâzining jamiyat tizimlari nazariyasida insoniyat mavjudligining birlamchi asosi sifatida tabiatni koâradi, undan keyin esa organizm ya keyin inson â shaxs â institutlar â va nihoyat yaxlit olingandagi jamiyat keladi. inson faqatgina oâz organizmining oâziga xos xususiyatlariga mos tushuvchi muayyan tabiiy sharoitlardagina mavjud boâlishi mumkin. jamiyat butun insoniyatning butun tarix davomidagi evolyutsiyasi kechgan oâsha tabiiy muhitga haligacha ehtiyoj sezadi. j. uayner taâkidlaganidek âhomo sapiens turining barcha vakillari tashqi sharoitlarning oâzgarishiga javoban zaruriy plastiklik (egiluvchanlik) namoyon etishga qodirdirâ. biroq, inson tanasi, oâzining ulkan moslashuvchanlik qobiliyati va koâp sonli adaptatsion mexanizmlariga qaramasdan, cheklangan imkoniyatlarga ega. qachon atrof tabiiy muhitning oâzgarish tezligi inson organizmining moslashuvchanlik qobiliyatidan oshib ketsa, nihoyada insonlarni halok etuvchi patologik oâzgarishlar sodir boâladi. aynan shuning uchun ham tabiiy …

rt-sharoitlariga muhtojdir. butun tarix davomida insonlar oâzlarini havo, suv va tuproq bilan abadiy taâminlangandek his etishgan. bunday emasligi afsuski bor-yoâgâi bir necha oân yillar oldin anglangan boâlib, aynan shu davrda ekologik inqirozning kuchayishi bilan sof havo, suv va tuproq tanqisligi tobora kuchliroq sezila boshladi. bugungi kunga kelib tabiatdan ekstensiv (cheksiz) foydalanish davri oâz nihoyasiga yetdi: oâzlashtirilmagan yerlar deyarli qolmadi, sahrolar va choâllar maydoni tizimli ravishda kengayib bormoqda, oârmonlar maydoni esa qisqarmoqda, iqlim oâzgarmoqda (global isish, issiqxona effekti), karbonad angidrid miqdori tobora ortmoqda, kislorod miqdori ozaymoqda, ozon qatlami yemirilmoqda. ekologik muammolarning hal etilishi tabiat ustidan âhukmronlikâ dan tabiat bilan âhamkorlikâ gâoyasiga tomon harakatlanishni talab qiladi. nafaqat tabiatdan narsalarni olish, balki unga ham berish kerak (oârmonlar daraxtlari oâtqazilishi, hayvonlarning va baliqlarning yoâqolib borayotgan turlarini urchitib koâpaytirish zarur, milliy bogâlar va tabiiy qoâroqxonalar tashkil etish). 1970-yillarning boshlanishi bilan rim klubi dokladlari sifatida taqdim etiluvchi turli global bashoratlar ommalashib ketdi. rim klubi â bu …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy tizim va ijtimoiy struktura (tuzilma)"

1706115375.doc ijtimoiy tizim va ijtimoiy struktura (tuzilma) reja: 1. tabiiy va ijtimoiy tizimlar, ijtimoiy tizimlarning turlari 2. jamiyat ijtimoiy-madaniy tizim sifatida 3. jamiyat strukturasi 4. butunlik, tizimlarning integratsiyasi va differentsiyasi tabiiy va ijtimoiy tizimlar, ijtimoiy tizimlarning turlari tizim tushunchasi uzoq tarixga ega, va allaqachon antik davrlardan butun oâzining qismlarining jamlanmasi ekanligi toâgârisidagi tasavvurlar shakllangan. falsafaning rivojlanishi bilan bilimlar tizimlarining oâziga xos xususiyatlarini ham ochishga boâlgan urunishlar muvaffaqiyat bilan olib borilgan. tizimlar uchun nafaqat aloqalar va ularni tashkil etuvchi elementlarning oâzaro munosabatlari muhim ahamiyatga ega, balki ularning atrof-muhit bilan chambarchas bogâliqli...

DOC format, 116.0 KB. To download "ijtimoiy tizim va ijtimoiy struktura (tuzilma)", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy tizim va ijtimoiy stru… DOC Free download Telegram