aqsh geosiyosati

DOC 51,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1459786903_64236.doc aqsh geosiyosati reja: 1. monro diktaturasi. g.vilson dasturi 2. g.ruzveltning «katta to'qmoq siyosati» 3. «ochiq eshiklar» siyosati 4. aqsh geosiyosatining xususiyatlari amerikalik alfred mexen geosiyosat olamiga hech qanday geosiyosatshunos olimlarning ta'sirisiz mustaqil ravishda kirib kelgan. u f.ratsel, r.chellen, f.nauman yoki x.makkinder singari olim emas, harbiy sohada ishlagan. shu bois asarlarida nazariy "geosiyosat" atamasini qo'llamagan, biroq uning o'rtaga tashlagan mulohazalari nafaqat uslubiy jihatdan, balki tahliliy yondashuvi va yakuniy hulosalari geosiyosiy muhitga to'la mos keladi. a.mexen "dengiz kuchlarining tarixga ta'siri (1660 - 1783)" nomli asarida sivilizatsiya tarixida dengiz omilining katta ekanligiga urg'u beradi. u yoki bu xalqlarning o'z xayotida dengizdan foydalanish darajasi o'sha xalqlarning nechog'li farovonligi va boshqalarga ta'sir etish kuchiga sodir yoki qodir emasligini ko'rsatib beradi. bunday davlatlar qatoriga u qat'iy ravishda angliyani - uning xx asr boshlarigacha dunyoda asosiy dengizlar hokimi bo'lganligini misol qilib kursatgan. u o'zining nazariy bashoratlarini amaliyotga qo'llash uchun aqshni angliyaga qarama - qarshi qo'yadi va …

takchi o'rinlarda turgan davlatlar rahbarlarining rejalariga ham muayyan darajada ta'sir o'tkazgan. a. mexen uchun siyosatning asosiy kuroli savdo hisoblanadi. shuning uchun harbiy yurishlar natijasi kurrai zaminda savdo sivilizatsiyasining rivojlanishi uchun qulay imkoniyatlarni yaratib berishi lozim. savdo bu iqtisod. iqtisod uchun esa quyidagi uch omil ni muhim deb biladi: - kemalar qatnovining yulga quyilganligi (tovar va xizmat ko'rsatish almashinuvini yulga ko'yish) - mustamlakalar (jahon miqyosida tovar almashish harakatini yo'lga qo'ygan ishlab chiqaruvchilar) - har bir davlat uzining geosiyosiy makomiga ega. davlat geosiyosiy imkoniyatlarini aniqlash quyidagi oltita jihatlarda namoyon buladi: davlatning geografik joylashuvi, ya'ni uning dengizga tutashganligi, dengiz kommunikasiya tizimiga chiqish imkoniyatlari quruklikdagi chegaralari, strategik yo'llarni nazorat kilishga va raqibga o'z dengiz kuchlari bilan qarshi chiqishga qodirligi; davlatning «jismoniy konfigurasiyasi, ya'ni davlatning qirg'oq bo'yi hududlari, portlar soni va ularning joylashuvi. davlatning halqaro savdo tarmoqlariga qo'shilishi va strategik jihatdan himoyalanishi aynan ushbu omillarga bog’liq; - hududlarining uzunligi, shu jumladan, dengiz qirg'oq bo'yi chiziqlarining …

g xvii - xix asrlarda jahon siyosatida tutgan o'rnidir. shuningdek, a.mexen yuqorida keltirilgan jihatlar asosida buyuk britaniyaning napoleon fransiyasi ustidan g'alabasini uning geografik jihatdan orol xolatida joylashganligidan va davlatning yevropa, osiyo, afrika mintaqalarini tutashtirib turgan dengiz yo'llarini o'z nazoratiga kirita olganligi bilan izohlaydi. davlatning dengiz kuchiga aylanishi bir qator parametrlar bilan belgilanadi. a.mexen dengiz kuchida mujassam bo'lishi kerak bo'lgan quyidagi parametrlarni ko'rsatadi: ya'ni dengiz kudrati, harbiy flot, savdo floti, harbiy-dengiz bazalari (dunyodagi muhim nuqtalarda nazoratni o'rnatish). a.mexen «dengiz kuch - qudrati» tushunchasini erkin «dengiz savdosi» bilan bog'laydi. "o'z navbatida erkin «dengiz savdosi» uchun faqat davlatning harbiy-dengiz flotigina kafolat bo'la olishi mumkin. a.mexen mulohazalarini yanada chuqurlashtirib, «dengiz kuchlarini sivilizatsiyaning istiqbolga ega bo'lgan muhim bir turi sifatida qayd kiladi. mexen konsepsiyasining yana bir ahamiyatli tomoni shundaki, unda birinchi bo'lib geosiyosiy tuzilishning umumsayyoraviy haritasi berilgan. u jahon siyosatida muhim bo'lgan makon - «shimoliy yarim doirani quyidagi ko'rinishda chizadi, ya'ni «shimoliy yarim doiraning janubiy …

kazdi. bundan tashkari, a.mexenning asarlari xx asr mobaynida dunyoning kuplab davlatlarida nashr kilindi. garchi a.mexen yashagan davrda aqsh jahonda yetakchi siyosiy kuch markazlaridan va "dengizdagi sivilizatsiya imkoniyat"ga ega davlatlar qatoriga kirmasada, admiral kelajakda aynan aqsh etakchi dengiz kuch markazlaridan biriga aylanib, dunyo tag'diriga albatta ta'sir o'tkazadi, degan xulosaga keladi. ushbu muloxazalar bilan bir qatorda harbiy - dengiz floti admirali ushbu asarida "dengiz sivilizatsiyasi" uchun asosiy qarama - qarshi sivilizatsiya yevrosiyo mintaqasi - birinchi o'rinda rossiya va xitoy, ikkinchi o'rinda esa germaniya bo'ladi, deb ko'rsatadi. yevrosiyo kuch markazlariga (rossiya, xitoy, germaniya) qarshi kurashish uchun u "anakonda" prinsipini keng miqyosda ularga qarshi tadbiq, etish kerak deydi. amaliyotda bu prinsip jahon urushida antanta davlatlari ko'magida yevrosiyoning harbiy qirg'ok bo'ylaridan boshlangan bo'lsa, ikkinchi jahon urushida bu harakat markaziy yevropa tomon suqilib kirdi. ilgari surilgan konsepsiyaning amaliy kulami "sovuq urush" mobaynida aqsh va sssr qarama - qarshiligi orqasida o'zining muayyan yuqori bosqichiga ko'tarildi. aqsh bu …

iy - uslubiy jihatlarini amaliyot bilan bog'lagan holda ma'lum bir tartibotga keltirishga zamin yaratdi. 4. xelford makkinder «tarixning geografik o'qi» x.makkinderning (1861-1947) butun ilmiy faoliyati borliqda kechayotgan har qanday munosabatlarning o'zaro aloqadorligini aniqlash va sharxlashga bag'ishlangan. bu jihatdan u xix asr ohirida buyuk britaniyada yangicha geografik qarashlarning asoschisi bo'lgan. x.makkinder ham f.ratselga o'xshab siyosiy geografiyaning buyuk davlatlar - siyosiy kuchlar xayotida tutgan o'rniga katta e'tibor bergan. «britaniya va britan dengizlari» (1902) nomli asar x.makkinderning turkum geosiyosiy asarlarining birinchisi hisoblanadi. unda olim buyuk britaniyaning jahon geosiyosiy haritasida tutgan urnini aniqlashga harakat qilgan. x.makkinder o'zining birinchi essesida (tarixning geografik o'zagi, 1904) a.mexenning dengiz kommunikasiyasining ahamiyati borasidagi karashlarini yanada g'oyaviy jixatdan to'ldirdi. uningcha, tarixning har bir davri "dengiz" va "quruqlik'ni qo'lga kiritgan (nazoratiga olgan) xalqlar o'rtasidagi doimiy konfliktdan iborat. konfliktlarning o'chog'i jahon tarixiy voqealarining markazi bo'lgan yevrosiyodir. mana shu makonda "buyuk osiyo bolgalari" dengiz xalqlari bilan kurash olib borishga shaylanadi. x.makkinder birinchi essesida …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "aqsh geosiyosati"

1459786903_64236.doc aqsh geosiyosati reja: 1. monro diktaturasi. g.vilson dasturi 2. g.ruzveltning «katta to'qmoq siyosati» 3. «ochiq eshiklar» siyosati 4. aqsh geosiyosatining xususiyatlari amerikalik alfred mexen geosiyosat olamiga hech qanday geosiyosatshunos olimlarning ta'sirisiz mustaqil ravishda kirib kelgan. u f.ratsel, r.chellen, f.nauman yoki x.makkinder singari olim emas, harbiy sohada ishlagan. shu bois asarlarida nazariy "geosiyosat" atamasini qo'llamagan, biroq uning o'rtaga tashlagan mulohazalari nafaqat uslubiy jihatdan, balki tahliliy yondashuvi va yakuniy hulosalari geosiyosiy muhitga to'la mos keladi. a.mexen "dengiz kuchlarining tarixga ta'siri (1660 - 1783)" nomli asarida sivilizatsiya tarixida dengiz omilining katta ekanligiga urg'u beradi. u yoki bu xalqlarning o'z ...

Формат DOC, 51,5 КБ. Чтобы скачать "aqsh geosiyosati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: aqsh geosiyosati DOC Бесплатная загрузка Telegram