ўзбекстонда диний қарашларнинг пайдо бўлиши ва унинг санъатдаги ифодаси

DOC 1,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405494381_55708.doc ўзбекстонда диний қарашларнинг пайдо бўлиши ва унинг санъатдаги ифодаси марказий осиё ерларида диний тушунчаларнинг ривожланиши ва санъатнинг унга хизмати, диний эътиқод ва тушунчалар тарихига тўхталадиган бўлсак у бизни узоқ ўтмишга етаклайди. бу ерларда қадим пайтлардадиний тушунчалар магия, тотемизм, анемист тасаввурларлар пайдо бўлган. диний тасаввурлар, ўлганлар руҳи тушунчалари аниқ ашёвий далилларда ўз аксини топган. жумладан, тешик тош ғори термиз яқинидаги тургандарё воҳасининг бойсун тоғларида қадимги одамлар яшаган манзилдан археологлар турли тош қуроллар билан бирга чамаси 8-9 ёшли ўғил боланинг суяк қолдиқлари ва унинг атрофига гир айлантириб қўйиб чиқилган тоғ эчкисининг шоҳларининг топилиши муҳим воқеа бўлди. бу топилма марказий осиё ерларида жуда қадим замонларда кўмиш маросими ва у билан боғлиқ диний тушунчалар шакллана бошлагандан далолат беради. ўлган одам ёнига турли буюмлар қўйиш, марҳум кўмилганда унинг ёнига ҳаётлик пайтида ишлатган, севган буюмларини ҳам бирга қўшиб кўмиш одати жамият ривожланиб боргани сари муракаблашган. диний тушунчаларни кенг мушоҳадали фалсафий тус олиб кўп динлилик ва …

буюм ва анжомлар ишланди. расм 1.олов уйи. самарқанд яқинида очилган археологик топилмаси асосида яратилган, аниқроғи ишлаб чиқилган олов уйи кўриниши теппага кичрайиб борувчи тўртбурчак шакллардан ташил топган бўлиб унинг теппасида тутун чиқиши кўрсатилиб унинг ички хонасида муқаддас олов ёниб турганлигини билдиради . ҳар бир шаҳар ва қишлоқда шундай олов уйлари бўлиб уларда муқаддас олов сақланган. жарқўрғондан топилган олов уйи шуларнинг дастлабкисидир. бу ибодатхона зардуштийлик дини арафасида қурилган деб ҳисобланади. хоразмдаги жонбос қальа, бухоро, самарқанддан топилган олов уйлари қолдиқлари ҳам юқоридаги фикрни исботлайди. тошкент вилоятининг ҳозирги оқ қўрғон туманидаги қанқа археологик манзили олимлар фикрига кўра қадимги тошкент давлатининг маркази бўлган. бу давлатни қадимги даврларда юни, чоч, іііош деб аташган. канкада очилган тўрт минорали қўрғонда сарой ибодатхонаси - капелла ва олов меҳроби бўлган. ёзув манбаларига кўра давлатнинг асосий ибодатхонаси қўрғондан ташқарида іііарқда бўлган. бу ибодатхона ўртасида супа бўлиб унга марҳум суяги солинган лойдан ишланган оссуарийлар қўйилган. шу супа ортида эса эшик бўлиб, …

р одам гўштини еб уни суякдан ажратиб берган. ёмғир эса суякни янада тозалаган. куёш эса уни обдон куритган. шундан сўнг тепалик атрофида яшовчи одамлар суякларни йиғиб, сополдан ясалган идишчаларга солиб, кўп холларда марҳумнинг ўз уйига кўмилган. бу идишчаларни остадонлар ёки осуарийлар деб аташган. расм2. остадонлар кўриниши ана шу остадонлар шакли турли- туман бўлиб, асоси тўртбурчак шаклида , копкоги эса турли шаклларда, ҳатто одам боши ёки қомати шаклида , баьзан хумга ўхшатиб, баъзан ўтирган одам шаклида ясалган. остадонларнинг юзларига эса бўртма тасвирлар ишланган ёки расм чизилган. бу тасвирларда ўша даврлардаги одамлар урф-одати, масалан аза тутиш воқеалар акс эттирилган. бундай остадонлар ўрта осиё ерларидан ,хусусан ўзбекистон тупроғидан кўплаб топилган. шундай остадонлардан бири самарқанд вилоятининг муллақўрғонда очилган. расм.3.остадон юзасига ишланган бўртма тасвир. бу остадоннинг ташқи томонида бўртма тасвир бўлиб унда ёниб турган олавга икки томондан одамлар ўтин, ёкимли ис таркатадиган гиёҳлар ташлаб ташлаб турган пайти тасвирланган. улар оғизларини махсус боғлагич билан беркитиб олганлар. …

датхона маьбуда анахитага бағиштлаб қурилган анехеологик ишлар давомида бу ердан оташпарастлик учун зарур анжамлар: олов меҳроби, турли сопол буюмлар топилган. зардуштийлик дини жаҳон динларининг кадимийси бўлиб минг йилдан ортиқ вақиқт мобайнида кўпгина шарқ халқларининг асосий динлари бўлиб келди. марказий осиё эрон, озарбайжон халқлари ислом динига қадар шу динга эьтиқод қилдилар. хатто ислом кириб келгандан кейин ҳам бу дин узоқ вақт мавқеини сақлаб келган. ибн сино даврида (х-х1 асрлар) ҳам шу динга эьтиқод қилувчилар мавжудлиги эьтироф этилган. бу диннинг таъсири ўрта шарқда қатор давлатлар тузилганда янада ортиб борди кейинчалин унинг урф-одат ва қоидалари янги шаклланган дин ва одатларга таьсир этди. жумладан унинг нариги дунё ҳарикида таьлимоти дастлаб яхудийларга, сўнгра христиан ва исломга ўтди ва қайта ишланади масалан, зардушт динига биноан ҳарбир шу динга эьтиқод қуйган одам кунига беш марта ювиниб, покланиб қуёшга қараб, уни олқишлаб сигиниши керак. бу одат иейинчалик беш вақт намоз шаклида исломга ўтган. бош яланг сажда қилиш зардуштийликда …

ўзбекстонда диний қарашларнинг пайдо бўлиши ва унинг санъатдаги ифодаси - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўзбекстонда диний қарашларнинг пайдо бўлиши ва унинг санъатдаги ифодаси"

1405494381_55708.doc ўзбекстонда диний қарашларнинг пайдо бўлиши ва унинг санъатдаги ифодаси марказий осиё ерларида диний тушунчаларнинг ривожланиши ва санъатнинг унга хизмати, диний эътиқод ва тушунчалар тарихига тўхталадиган бўлсак у бизни узоқ ўтмишга етаклайди. бу ерларда қадим пайтлардадиний тушунчалар магия, тотемизм, анемист тасаввурларлар пайдо бўлган. диний тасаввурлар, ўлганлар руҳи тушунчалари аниқ ашёвий далилларда ўз аксини топган. жумладан, тешик тош ғори термиз яқинидаги тургандарё воҳасининг бойсун тоғларида қадимги одамлар яшаган манзилдан археологлар турли тош қуроллар билан бирга чамаси 8-9 ёшли ўғил боланинг суяк қолдиқлари ва унинг атрофига гир айлантириб қўйиб чиқилган тоғ эчкисининг шоҳларининг топилиши муҳим воқеа бўлди. бу топилма марказий осиё ерларида жуда қадим ...

Формат DOC, 1,5 МБ. Чтобы скачать "ўзбекстонда диний қарашларнинг пайдо бўлиши ва унинг санъатдаги ифодаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўзбекстонда диний қарашларнинг … DOC Бесплатная загрузка Telegram