мухтор ашрафий (1912–1975)

DOC 50,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1404886659_54837.doc мухтор ашрафий (1912–1975) собиқ иттифоқ халқ артисти, давлат ва халқаро мукофотлар совриндори, профессор мухтор ашрафий 1912 йил 11 июнда қадимги ва навқирон бухоро шахрида кўпчиликка таниш бўлган хонанда ва созанда оиласида таваллуд топди. ашрафжон дуторчининг уйида, унинг дўстлари, замонасининг машхур созанда ва хонандалари бўлмиш ота жалол, ота ғиёс, уста ҳалим ибодов, тоҳиржон давлатзода ва бошқалар йиғилишиб, турли-туман халқ қўшиқларини, куйларини, рақс наволарини, ҳамда соатлаб ижро этиладиган мақом куйларини машқ қилишар, ижодий тортишувлар ва ажойиб суҳбатлар ўтказишар эдилар. ёш мухтор бўлса, бутун вужуди билан тинглар, мусиқага бўлган ҳаваси борган сари ортиб борар ва ҳозир эшитган куй-қўшиқларни ёдлаб олишга интилар эди. буни кўрган отаси ўғлига дутор чалиш сирларини тўла-тўкис ўргатади. вақт ўтиши билан 1928 йилда у самарқанд шахридаги мусиқа ва хореография институтига ўқишга киради. бу ерда у ажойиб рус мусиқа билимдони, этнограф ва композитор николай назарович мироновдан композиторлик ва дирижёрлик санъати сирларини ўрганади. ёш бўлишига қарамай композитор сифатида қатор қўшиқлар ва …

ркестрни ишлатди. композитор бу ишлар билан чекланиб қолмай, балки йирик мусиқа жанрларида ҳам асарлар ижод этди. улуғ грузин шоири шота руставелининг «йўлбарс терисини ёпинган паҳлавон» поэмаси асосида симфоник поэма, «ватан баҳори» хужжатли фильмга мусиқа басталайди. м. ашрафий бу йиллар давомида бастакорлик ва дирижёрлик маҳоратини оширишда катта ютуқларга эришди. бундай муваффақиятлар бошқа санъаткорларни қониқтириши мумкин, бироқ ашрафийни қониқтирмасди. шунинг учун у ўзининг назарий билимини янада ошириш ва композиторлик илмини мукаммаллаштириш ниятида москва консерваторияси қошида очилган опера студиясига ўқишга киради (1934 й.). бу билим масканида 4 йил давомида таниқли композитор ва ажойиб педагог сергей никифорович василенко раҳбарлигида мураккаб мусиқа жанрларини пухта эгаллайди. 1937 йили москвада ўзбекистон адабиёти ва санъати декадаси ўтказилиб, м. ашрафий шу декаданинг асосий дирижёри сифатида катта ютуқларга эришади. марказий матбуот декадани муваффақиятли ўтганини юқори баҳолайди ва дирижёрнинг маҳоратига тахсинлар айтилади. декадани юқори савияда муваффақиятли ўтказишдаги хизматлари учун м. ашарфий «ҳурмат белгиси» ордени, ҳамда «ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист» фахрий унвонига …

рижёр сифатида н. рославецнинг «шохида», е. брусиловскийнинг «гуландом» биринчи балетлари ва биринчи бор қўйилган «эл тарғин» операси, м. магомаевнинг «наргиз», р. глиэр ва т. содиқовларнинг «лайли ва мажнун», о. чишконинг «маҳмуд торобий», а. козловскийнинг «улуғбек» операларини сахналаштириш республикамиз ҳаётидаги муҳим воқеа бўлди. уруш йилларида м. ашрафийнинг ижод булоғи янада қайнаб кўплаб ватанпарварлик руҳидаги ажойиб асарларни яратди. а. козловский билан ҳамкорликда хор ва симфоник оркестр учун «улуғ комиссар» кантатасини, пуфлама (духовой) оркестр учун «ўзбекистон» номли юриш (поход) марши, москва областини немис-фашист босқинчиларидан озод қилиш шарафига «тантанали марш» ва қатор қўшиқлар: «қасам», «ватан ўғлони», «мен жангга кираман», «жангда жасур бўл», «ширин забона айтинг», «айлар сени», «кел», «арзимни ёра айтинг» ва бошқаларни ижод этди. бундан ташқари м. ашрафий мусиқа жанрининг энг қийин ва мураккаб шакли ҳисобланган симфония соҳасида ҳам катта ютуқларга эришди. унинг биринчи симфонияси «қахрамонлик симфонияси» (1942 й), ўзбек композиторларидан биринчи бор мурожаат этилиши, муаллиф раҳбарлигида шу йил 4 ноябрда собиқ свердлов …

ш дирижёри сифатида қанчадан-қанча опера ва балетларга дирижёрлик қилган улкан санъаткор, ўзининг дирижёрлик маҳоратини янада мукаммаллаштириш ва ўстириш ниятида у ленинград консерваториясининг дирижёрлик факультетининг сиртқи бўлимига ўқишга киради. бу ерда у таниқли дирижёр борис хайкин раҳбарлигида дирижёрлик маҳоратини ошириб, консерватория қошидаги опера студиясида ж. бизенинг «кармен» операсини сахналаштиради. диплом иши учун дж. вердининг «аида» операсини олиб, уни киров номидаги опера ва балет театрида катта муваффақият билан ёқлайди. шундай қилиб, у симфоник дирижёрлик мутахассислиги бўйича ленинград консерватория-сининг дипломига 1948 йилда эга бўлади. кейинчалик у россиянинг шухрат қозонган театрлари сахнасида неча бор концертлар берди. иттифоқ катта опера театри сахнасида машхур хонанда ирина архипова иштирокида ж. бизенинг «кармен» операсига дирижёрлик қилди. 1950 йилларда у симфоник оркестр билан болтиқ бўйи, кавказ минерал сувларида, украина, ўрта осиё шахарларида ва озорбайжонда қизиқарли концертлар ўтказиб шухрат қозонди. бундан ташқари м. ашрафий жуда кўп созандалар, хонандалар ва дирижёрларга устозлик қилган эдики, бугунги кунда улар устозлари номини ҳурмат билан …

н давлат консерваторияси ўқитувчилари ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби ғани тўлаганов, ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист қувонч усмонов ва бошқалар. м. ашрафий шарафли педагогик фаолияти учун 1953 йилда профессор унвонига сазовор бўлди. 1951 йилда москвада иккинчи маротаба ўзбекистон адабиёти ва санъати декадаси ўтказилиб, унга бадиий раҳбар ва бош дирижёр этиб м. ашрафий тайинланади. у хар галдагидек бу муқаддас ва шарафли ишга пухта, хар томонлама тайёргарлик кўриб, талабчан москва томошабинлари олдида ушбу тадбирнинг муваффақиятли ўтишига ўзининг муносиб ҳиссасини қўшади. булардан ташқари у бош туркман канали қурилишига бағишланган ўзининг янги асари «бахт ҳақида қўшиқ» кантатасини катта муваффақият билан ижро этади. натижада унинг бу асари учун иттифоқ давлат мукофотига ва «иттифоқ халқ артисти» фахрий унвонига сазовар бўлди. бундай улкан ютуқлардан илҳомланган композитор с. н. василенко билан ҳамкорликда катта фарғона канали иштирокчиларига бағишланган «улуғ канал» операсини, иккинчи тахрири билан «бахтлар водийси» операсини яратиб катта тахсинларга сазовор бўлади. 1958–1959 йиллар мобайнида м. ашрафий ўзининг учинчи операси …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"мухтор ашрафий (1912–1975)" haqida

1404886659_54837.doc мухтор ашрафий (1912–1975) собиқ иттифоқ халқ артисти, давлат ва халқаро мукофотлар совриндори, профессор мухтор ашрафий 1912 йил 11 июнда қадимги ва навқирон бухоро шахрида кўпчиликка таниш бўлган хонанда ва созанда оиласида таваллуд топди. ашрафжон дуторчининг уйида, унинг дўстлари, замонасининг машхур созанда ва хонандалари бўлмиш ота жалол, ота ғиёс, уста ҳалим ибодов, тоҳиржон давлатзода ва бошқалар йиғилишиб, турли-туман халқ қўшиқларини, куйларини, рақс наволарини, ҳамда соатлаб ижро этиладиган мақом куйларини машқ қилишар, ижодий тортишувлар ва ажойиб суҳбатлар ўтказишар эдилар. ёш мухтор бўлса, бутун вужуди билан тинглар, мусиқага бўлган ҳаваси борган сари ортиб борар ва ҳозир эшитган куй-қўшиқларни ёдлаб олишга интилар эди. буни кўрган отаси ўғлига дутор чали...

DOC format, 50,0 KB. "мухтор ашрафий (1912–1975)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: мухтор ашрафий (1912–1975) DOC Bepul yuklash Telegram