мўғуллар истилоси даврида ўзбекистон санъати (1220-1340)

DOC 131.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404887185_54840.doc мўғуллар истилоси даврида ўзбекистон санъати (1220-1340) режа: 1. темур ва темурийлар даврида ўзбекистон санъати 2. темур даври санъати(1360-1405). меъморчилик. 3. темур вафотидан кейинги даврда ўзбекистон санъати 4. камолиддии бехзод (1455-1530 ). марказий осиёдаги йирик хоразмшоҳ давлати 1219 –1221 йиллари чингизхон бошлиқ мўғул қўшинлари юришидан парчаланиб, гуллаб турган боғу-роғлар, сергавжум бозорлар, қанчадан-қанча шаҳарлар кулга айланди. мўғулларга қарши курашда жадолиддин мангуберди ва хўжандлик темур малик катта жасорат кўрсатдилар. темур малик ва жалолиддин мангуберди биргаликда мўғулларга катта талофат етказдилар. лекин мўғуллар кўп ва кучли эди. бунинг устига маҳаллий задогонлар ўз жонларини сақлаб қолиш учун мўғуллар билан тил топишга ҳаракат қилиб, мудофаачиларга зиён етказдилар. чингизхон босиб олган мамлакатларини тириклик пайтидаёқ ўгилларига бўлиб берган эди. амударёнинг шарқий томонлари ва мавороуннахр унинг иккинчи ўғли чиғатойга тегди, лекин хокимиятни аслида маҳаллий зодогон махмуд яловоч бошқарди. бу ҳудуднинг пойтахти этиб кухна урганч белгиланди. мавороуннахр ерларига ўрнашган мўғуллар аста-секин ўтроқлашиб маҳаллий халқ урф-одатини қабул қила бошладилар. улар маҳаллий …

қада эдилар. уларнинг ўзига хос санъати мавжуд бўлса ҳам, лекин унинг босиб олган ерларига таьсири деярли йўқ, тасвирий санъат ва меъморчиликда эса таьсир этишдан кўра таъсирланишга мойиллик кучлироқ эди. меъморчилик. мўғул хонлари бошқарган дастлабки йилларда марказий осиё ерларида буддавийлик ибодатхоналари барпо этилган. археологик маълумотларга кўра мервда(туркманистон) шундай ибодатхона қолдиқлари очилган бўлиб узоқ шарқ ва махаллий санъат анъаналари уйғунлигида яратилган , безак санъатида эса ўрта осиё гирих ва кошинлар қўлланилган. мўғуллар ўтроқлашиб маҳаллий урф-одатларни ўзлаштирганлари сари ўзлари ҳам санъат буюртмачисига айланабордилар. 1321 йили мўғул хони тармаширин ислом динини расмий дин сифатида қабул қилди. шу даврдан бошлаб шу дин билан боғлиқ қурилмалар кўпая бошлади. мўғул хонлари шу дин билан боғлиқ қурилишларга пул ажрата бошладилар. мамлакатда осоишталик фан ва маданиятнинг жонлантира бошлади. шу даврда почта хизмати йўлга қўйилди, қоғоз пуллар чиқарилди, нақшбандийликка асос солинди. баҳовуддин нақшбандий (1318-1389) унинг асосчиси эди. машҳур саёҳ ибн батута мўғул хони тармаширин даврида кухна урганчда бўлиб у ердаги …

иштирок этабошладилар. жумладан маҳмуд яловочнинг ўғли маьсудбек (1238-89) эпчил, ишбилармонлиги билан танилди. унинг даврида катта қурилишлар амалга оширилди. қурилишда меъморликнинг мўғуллар келгунга қадар ўрта осиёда шаклланган меъморчилик услуби етакчи ўрнни эгаллаб мазмунан бойиди. пештоқли гумбазли бинолар, сирли кошин ва безаклар билан пардозланди. бу даврдан яна кошинсозлик, меъморчилик безакларини ишлаш санъати ривожлана бошлади. маъсудбек қурдирган бинолар ичида сўзсиз, маьсудбек мадрасаси алоҳида ўринни олди. тарихчиларнинг ёзишича бу мадраса ўз вақтида 1000 дан ортиқ талабалар ўқиган. бу даврда қурилиш мураккаблашиб борганлигини қўш гумбазли, чодиргумбазли ва марказий пештоқ гумбазли биноларда ҳам кўриш мумкин. шу йилларда мадрасалар қурилишига асос солинди. дастлаб бухорода, сўнг мусулмон дунёсининг эрон, ироқ.,сурия, кичик осиё, миср ва бошқа ўлкаларига ёйилди. бунинг сабаб, ислом дини айнан шу заминда, зардўштийлик ва буддизмнинг кучли таъсирига тўқнаш келгани, диний ғоялар ўртасида кучли рақобат исломни таргиб қилувчи малакали даъватчиларни тайёрловчи олий мактабларга эҳтиёжни кўчайтириб юборган эди. мўғул хонлари, айниқса, қутлуғ темур даврида хоразм пойтахти урганч гуллаб …

и ёзилган. миноранинг баландлиги 62 метр бўлиб бу минора ўрта шарқдаги дастлабки энг катта миноралардан ҳисобланади. миноранинг безак ечими ҳам ўзига хос.унда ғиштнинг теришда турлича йўналишда олинганлиги ҳамда минорани ўраб турган ўрама безаклар мавжудлиги шу ўзига хосликни ҳосил қилган. миноранинг теппа томон сари торайиб бориши унга мустаҳкам кўриниш берган. миноранинг теппа қисми муқарнасли бўлган деб тахмин қилинади. 13-14 асрларда меъморчилигида бир қатор услубий ўзгаришлар содир бўлди. меъморчилик композициясида ҳажм ва фазовий кенглик ечим мураккаблашди. мураккаб меъморий мажмуалар барпо этилди. мақбараларда зиёратхона, дарвишлар зикр тушадиган хона ва хўжалик учун керак бўлган қурилмалар ишланди. бу хусусиятлар шу даврда қурилган буён қулихон, сайид аловуддин, шайҳ мухтор вали мақбаралари мажмуасида кўриш мумкин. шу билан бирга бу асрларда меъморий безак санъатининг ўрни ортиб борди. хандасий ва ислимий нақшлар китобалар билан уйғунликда қурилган мажмуаларнинг кўринишини белгилаб янги эстетик мухитни ярата бошлади. бинонинг ташқи ва қисман ички пардозида ранг етакчи ўринга чиқа бошлади. шу даврда шоҳи зинда …

нд, табриз, қашғарда христианларнинг черковлари бўлган. xiii аср охри xiv асрлар тасвирий санъат ҳақида гапириш қийин. бу санъатга оид муҳим асарлар ҳозирча чуқур тахлил этилмаган, лекин амалий, амалий безак санъати жонлангани ҳамда бу санъат шакл ва ранг жиҳатидан бойиб борганлигини эътироф этиш мумкин. жумладан бу даврда меъморлик учун сирли кошинлар ишлаш, уларнинг юзасига ислимий ва ҳандасий нақшлар чизиш шу даврдан бизгача етиб келган сопол парчалари ва кошинлар кенг учрайди бу топилмалада сопол юзасига сир беришда ранг тусланишига катта эътибор берилганлиги кўринади. шу даврга мансуб сопол товоқчаларнинг парчаларида сақланиб қолган турли қуш ва ҳайвонларнинг расмлари, бронза идишларнинг юзасига ишланган бўртма тасвирлар ҳам шу даврда тасвирий санъат кишилар муҳитининг ажралмас қисми бўлганлигини кўрсатади. бу даврдан хаттотлик ва миниатьюра санъати ҳам ривожлана бошлади. ислом динини расмий дин сифатида қабул қилиниши бу ривожга ижобий таъсир қилди. чунки динни ўрганиш ва тарғиб қилиш учун зарур бўлган китобот санъати шунга мос келди. сарой ва масжитлар қошида …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "мўғуллар истилоси даврида ўзбекистон санъати (1220-1340)"

1404887185_54840.doc мўғуллар истилоси даврида ўзбекистон санъати (1220-1340) режа: 1. темур ва темурийлар даврида ўзбекистон санъати 2. темур даври санъати(1360-1405). меъморчилик. 3. темур вафотидан кейинги даврда ўзбекистон санъати 4. камолиддии бехзод (1455-1530 ). марказий осиёдаги йирик хоразмшоҳ давлати 1219 –1221 йиллари чингизхон бошлиқ мўғул қўшинлари юришидан парчаланиб, гуллаб турган боғу-роғлар, сергавжум бозорлар, қанчадан-қанча шаҳарлар кулга айланди. мўғулларга қарши курашда жадолиддин мангуберди ва хўжандлик темур малик катта жасорат кўрсатдилар. темур малик ва жалолиддин мангуберди биргаликда мўғулларга катта талофат етказдилар. лекин мўғуллар кўп ва кучли эди. бунинг устига маҳаллий задогонлар ўз жонларини сақлаб қолиш учун мўғуллар билан тил топишга ҳаракат қилиб, мудоф...

DOC format, 131.5 KB. To download "мўғуллар истилоси даврида ўзбекистон санъати (1220-1340)", click the Telegram button on the left.

Tags: мўғуллар истилоси даврида ўзбек… DOC Free download Telegram